Midyat'ta taşınmaz denince akla önce eski kentin kesme taştan konakları gelir. Avlulu, kemerli bu yapıların bir kısmı aile evi olarak kullanılmaya devam eder, bir kısmı otel, kafe ya da müzeye dönüşmüştür, bir kısmı ise sahipleri yurt dışında olduğu için yıllardır boş durur. Eski kentin çevresinde ise yeni konut alanları, köylerde bağ ve tarlalar bulunur. Bu çeşitlilik Midyat'taki taşınmaz uyuşmazlıklarını da çeşitlendirir: koruma mevzuatı, kadastro, hisseli tapu, kira ve vakıf kayıtları aynı ilçede iç içedir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Midyat'ta taşınmazı bulunan müvekkillerimize alım-satımdan davaya kadar destek veriyoruz.
Tescilli Konak Almadan Önce
Kültür varlığı olarak tescil edilmiş bir yapının alım-satımı serbesttir, ancak yapı üzerinde yapılacak her müdahale kültür varlıklarını koruma bölge kurulunun iznine bağlıdır. 2863 sayılı Kanun kapsamında izinsiz yapılan tadilat yıkım kararına ve cezai sorumluluğa yol açabilir. Satın almadan önce tapu kaydındaki şerhler, tescil kararı, varsa onaylı rölöve ve restorasyon projeleri ile imar durumu incelenmelidir.
Kadastro ve Sınır Uyuşmazlıkları
Midyat Adliyesi'nde kadastro mahkemesi bulunur. Kadastro çalışması sırasında askıya çıkarılan tutanaklara askı süresi içinde itiraz edilebilir; askı ilanından itibaren otuz gün içinde kadastro mahkemesinde dava açılması gerekir. Tutanak kesinleştikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanan itirazlar için on yıllık hak düşürücü süre işler. Tur Abdin'de bazı manastır ve vakıf arazileri, kadastro sırasında Hazine, orman idaresi ya da komşu köylerle uzun süren tapu uyuşmazlıklarının konusu olmuştur. Bu davalarda eski tapu kayıtları, vergi kayıtları, hava fotoğrafları ve zilyetliği gösteren tanık beyanları belirleyicidir.
Tapu İptali ve Tescil Davaları
- Yolsuz tescil: Hukuki sebebe dayanmayan bir tescil için tapu iptali ve tescil davası asliye hukuk mahkemesinde açılır.
- Harici satış: Köylerde tapu dışında, senetle yapılan satışlar geçersizdir; ancak ödenen bedelin iadesi ve bazı hâllerde sebepsiz zenginleşme talepleri gündeme gelir.
- Vekâletle yapılan satışlar: Yurt dışındaki malik adına verilen vekâletnamenin sınırları aşılarak yapılan devirler, dava konusu olabilir.
Köylerde Hisseli Arazi ve Zilyetlik
Midyat köylerinde bağ ve tarlaların önemli bir kısmı hâlâ ölmüş kişiler adına ya da çok sayıda hissedar adına kayıtlıdır. Fiilen bir aile tarafından kullanılan arazi, tapuda başka mirasçıları da kapsayabilir. Bu durumda yapılan harici paylaşımlar tapuya yansımadığı için yıllar sonra ortaklığın giderilmesi ya da el atmanın önlenmesi davaları gündeme gelir. Kadastro görmemiş yerlerde ise uzun süreli ve çekişmesiz zilyetliğe dayanarak tescil istenebilir; kanundaki koşulların her biri ayrı ayrı ispat edilmelidir.
Konak Kiralamaları ve Tahliye
Taş konakların otel ya da kafe olarak kiraya verilmesi, uzun süreli ve yüksek yatırımlı kira ilişkileri doğurur. Kira bedelinin tespiti ve tahliye davaları sulh hukuk mahkemesinde görülür; 2023'ten beri kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Kiracının yaptığı restorasyon masraflarının kimin yükümlülüğünde olduğu sözleşmede açıkça yazılmalıdır.
Midyat Taşınmazları Hakkında Sorulanlar
Yurt dışındayım, Midyat'taki evimi vekâletle satabilir miyim?
Evet, konsoloslukta düzenlenecek bir vekâletnameyle satış yapılabilir. Vekâletnamenin taşınmazı ve yetkileri açıkça göstermesi, sonradan doğabilecek uyuşmazlıkları azaltır.
Midyat'taki bir taşınmazla ilgili işlem ya da davadan önce tapu ve tescil kayıtlarını birlikte incelemek, sonradan doğabilecek sorunların önüne geçer.
