Nusaybin'in kent dokusu son on yılda köklü biçimde değişti. Eski mahallelerin bir bölümü yıkıldı, yerlerine yeni konut blokları, geniş caddeler ve kamu yapıları inşa edildi. Bu dönüşüm, binlerce ailenin mülkiyet durumunu doğrudan etkiledi; hak sahipliği, bedel, yeni konut tahsisi ve tapu işlemleri ilçedeki gayrimenkul uyuşmazlıklarının merkezine yerleşti. Öte yanda Mor Yakup Kilisesi ve antik Nisibis kalıntılarının bulunduğu alanlar koruma kurallarına tabidir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Nusaybin'de taşınmaz sahiplerine ve kiracılara gayrimenkul hukuku alanında destek veriyoruz.
Hak Sahipliği ve Uzlaşma
Yeniden yapılanma kapsamında taşınmazı etkilenen bir malik için ilk adım, idarenin teklif ettiği seçenekleri, yani bedel ödemesini, yeni konut hakkını ya da ikisinin birleşimini yazılı olarak almak ve incelemektir. Uzlaşma tutanağı imzalanmadan önce taşınmazın gerçek değerinin nasıl hesaplandığı, yeni konuta ilişkin borçlanma koşulları ve teslim süresi açıkça öğrenilmelidir. İmzalanan bir uzlaşmanın sonradan geri alınması çok zordur. Paylı mülkiyette paydaşların her birinin hakkı ayrıca belirlenir.
Kamulaştırma Bedeline İtiraz
İdareyle uzlaşma sağlanamazsa, idare kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil için asliye hukuk mahkemesinde dava açar; mahkeme bilirkişi aracılığıyla taşınmazın değerini belirler. Kamulaştırma işleminin kendisine, yani kamu yararı kararına ya da işlemin hukuka uygunluğuna yönelik itirazlar ise idari yargıda, Mardin idare mahkemelerinde iptal davasıyla ileri sürülür. Kamulaştırmasız el atma iddialarında da tazminat yolu açıktır. Bu sürelerin kısa olduğu ve tebligattan itibaren işlediği unutulmamalıdır.
Yeni Konutlarda Tapu ve Ayıplar
Teslim edilen konutların tapularının hak sahibi adına tescil edilmesi, borç bitimine kadar konulan şerhler ve yapıda ortaya çıkan ayıplar, Nusaybin'de sık karşılaşılan sorunlardır. Konutun sözleşmede belirtilen nitelikte olmaması hâlinde ayıp ihbarının süresinde yapılması önemlidir.
Koruma Alanlarında Yapılaşma
Nusaybin'de tarihî yapıların ve arkeolojik alanların çevresindeki taşınmazlarda inşaat, tadilat ve kazı işlemleri koruma bölge kurulunun iznine bağlıdır. İzinsiz yapılan işler hem idari yaptırım hem de ceza soruşturması doğurabilir. Bu alanlarda taşınmaz satın almadan önce kurul kayıtlarının incelenmesi gerekir.
Kiracıların ve Paydaşların Durumu
Nusaybin'de yıkım ya da dönüşüm kapsamına giren binalarda oturan kiracılar, kira sözleşmesinin sona ermesi ve depozitonun iadesi gibi sorunlarla karşılaşabilir; 6306 sayılı Kanun kapsamındaki uygulamalarda kiracılara yönelik destekler de ayrıca araştırılmalıdır. Paylı mülkiyetteki taşınmazlarda ise paydaşlardan birinin idareyle tek başına uzlaşması diğerlerini bağlamaz. Nusaybin'de aile içinde hisseli kalan evler için önce paydaşların kendi aralarında anlaşması, idareyle yapılacak görüşmeyi kolaylaştırır.
Kira ve Tapu Davaları
Kira bedelinin tespiti ve tahliye davaları sulh hukuk mahkemesinin görevindedir ve dava öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur. Muvazaa, vekâletin kötüye kullanılması ya da zilyetliğe dayalı tescil talepleri gibi tapu iptal ve tescil davaları ise asliye hukuk mahkemesinde görülür. Nusaybin ovasındaki tarım arazilerinde kadastro tespitine itiraz ve zilyetliğe dayalı tescil talepleri ise kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemede incelenir.
Nusaybin'den Bir Soru
Uzlaşma tutanağını imzaladım ama bedel düşük kaldı; ne yapabilirim?
İmzalanan uzlaşmanın geçersizliği ancak sınırlı hâllerde, örneğin irade sakatlığı varsa ileri sürülebilir; durum, tutanak ve yazışmalar üzerinden somut olarak değerlendirilmelidir.
Nusaybin'de bir taşınmaz uyuşmazlığınız varsa, idareyle yazışmalarınızı ve tapu kayıtlarınızı ilk görüşmede birlikte inceleyebiliriz.
