Derik'te bir boşanma davasında paylaşılacak olan çoğu zaman bir banka hesabı ya da daire değil, yıllar içinde emek verilmiş bir zeytinlik, ailenin ortak kullandığı tarla, köydeki ev ve hasat gelirleridir. Bu varlıkların bir kısmı eşlerden birinin ailesinden gelmiş, bir kısmı evlilik içinde birlikte alınmış ya da büyütülmüştür; hangisinin kime ait olduğu çoğu kez belgeyle değil hatırayla bilinir. Eşlerden biri Kızıltepe'de, Mardin merkezde ya da başka bir şehirde çalışıyor olabilir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Derik'te yaşayan ya da Derik'le bağı süren müvekkillerimize boşanma, velayet, nafaka ve mal rejimi tasfiyesinde vekillik ediyoruz.
Boşanma Davası Derik'te Açılabilir mi?
Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da davadan önce son altı ay birlikte oturdukları yerde açılabilir. Eşlerden biri Derik'te oturuyorsa dava Derik Adliyesi'nde açılabilir ve aile davalarına bakmakla görevli mahkemede görülür; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu görevi asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla yürütür ve uygulanan usul aynıdır. Eşlerden biri Mardin merkeze taşınmışsa dava Mardin Aile Mahkemesi'nde de açılabilir. Kararlara karşı istinaf yolu Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi'ne açıktır.
Zeytinlik ve Tarla: Kişisel Mal mı, Edinilmiş Mal mı?
- Miras kalan zeytinlik: Eşlerden birine anne babasından kalan zeytinlik kişisel maldır ve paylaşıma girmez. Ancak evlilik süresince ortak emekle ya da ortak gelirle yapılan dikim, budama, sulama veya depo yatırımları için katkı ya da değer artış payı istenebilir.
- Evlilikte alınan arazi: Evlilik içinde satın alınan tarla, zeytinlik ve tarım makineleri kural olarak edinilmiş maldır; diğer eş artık değerin yarısı üzerinden katılma alacağı isteyebilir.
- Ürün gelirleri: Mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer. Bu tarihten önce elde edilen hasat gelirleri ve bu gelirle alınan mallar hesaba katılır.
- Ailenin arsasına yapılan ev: Kayınpederin arazisine yapılan ev hukuken arazi sahibine aittir; eşin bu eve yaptığı harcamanın iadesi ayrıca istenmelidir.
Anlaşmalı Boşanmada Protokol
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve eşlerin hâkim önünde iradelerini bizzat açıklaması gerekir. Protokolde velayet, kişisel ilişki düzeni, nafaka, ziynet eşyası ve mal paylaşımı açıkça yazılmalıdır. Derik'teki bir zeytinliğin kime kalacağı, hasat gelirinin nasıl bölüneceği ya da devrin ne zaman yapılacağı belirsiz bırakılırsa, boşanmadan sonra yeni bir dava kaçınılmaz olabilir. Mahkeme, protokoldeki düzenlemeleri çocuğun ve tarafların yararına uygun bulursa onaylar.
Velayet, Nafaka ve Ziynet
Mahkeme velayette çocuğun üstün yararını esas alır; okul, sağlık ve günlük bakım düzeni değerlendirilir, uygun yaştaki çocuğun görüşü dinlenebilir. Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası tarafların gelirine göre belirlenir; mevsimlik geliri olan çiftçi eşin kazancı, ürün satış kayıtları ve arazi büyüklüğü üzerinden araştırılabilir. Düğünde kadına takılan altınlar kural olarak onun kişisel malıdır; kocaya ya da ailesine verilip geri alınamadıysa iadesi istenebilir. Şiddet ya da şiddet tehlikesi varsa 6284 sayılı Kanun uyarınca koruma tedbiri talep edilebilir.
Sık Sorulan
Eşim davaya gelmezse boşanma olur mu?
Çekişmeli boşanmada davalı eşin duruşmalara katılması zorunlu değildir. Dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edildiyse yargılama onun yokluğunda da yürür. Anlaşmalı boşanmada ise iki eşin de hâkim önünde beyanı şarttır.
Derik'te boşanma ya da mal paylaşımı konusunda bir adım atmayı düşünüyorsanız, durumunuzu birlikte değerlendirip izlenecek yolu konuşabiliriz.
