Bulanık'ta miras denildiğinde akla önce Murat Nehri kıyısındaki ova tarlaları, köydeki ev ve ahır, Haçlı Gölü çevresindeki çayırlar ve hayvanlar gelir. Bu malların önemli bir kısmı kuşaklar boyunca paylaşılmadan kalmıştır; mirasçıların bir bölümü Bulanık'ta yaşarken diğerleri İstanbul'da, Ankara'da veya Avrupa'dadır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Bulanık'taki miras meselelerinde uzlaşmayla paylaşımın yollarını araştırıyor, gerektiğinde dava süreçlerinde vekillik yapıyoruz.
Bulanık'ta Mirasçılık Belgesi ve Sulh Hukuk Mahkemesi
Paylaşımın ilk adımı mirasçılık belgesidir. Belge noterden veya Bulanık sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Nüfus kayıtlarında eksik veya hatalı bilgi varsa, örneğin bir çocuğun soybağı kurulmamışsa ya da ölüm nüfusa geç bildirilmişse, önce bu kayıtların düzeltilmesi gerekebilir. Mirasın reddi de sulh hukuk mahkemesine yapılır; süre, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç aydır. Murisin tarım kredisi veya banka borcu varsa, ret kararı vermeden önce borçlar ile malvarlığı karşılaştırılmalıdır.
Ova Tarlalarında Ortaklığın Giderilmesi
Bulanık ovasındaki tarlalar, bölündükçe tek başına işlenemeyecek kadar küçülmüştür. Mirasçılar paylaşımda anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası Bulanık sulh hukuk mahkemesinde açılır; dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Tarım arazilerinin belirli büyüklüğün altında bölünmesini sınırlayan kurallar nedeniyle aynen taksim çoğu zaman mümkün olmaz ve satış yoluna gidilir. Satışa çıkan tarlanın gerçek değerinin altında el değiştirmemesi için kıymet takdirine itiraz hakkı ve ihaleye mirasçıların da katılabileceği unutulmamalıdır.
Muris Muvazaası: Kız Kardeşlerin Payı
Bulanık'ta murisin sağlığında tarlalarını oğullarına satış göstererek devretmesi sık rastlanan bir durumdur. Gerçekte bağış olan ve diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacı taşıyan bu işlemler için muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası asliye hukuk mahkemesinde açılabilir. Kız çocuklarının miras payı kanunen erkek kardeşleriyle eşittir. Satış bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği, alıcının ödeme gücü ve murisin satış için makul bir nedeni olup olmadığı bu davalarda incelenir.
Kadastro Kayıtları ve Zilyetlik
Bulanık'ın bazı köylerinde tapu kaydıyla fiilî kullanım birbirini tutmaz: yıllardır bir ailenin ektiği tarla tapuda başka birinin mirasçıları adına görünebilir ya da kadastro sırasında paylar hatalı yazılmış olabilir. Kadastro tespitinin kesinleşmesinden itibaren on yıl geçtikten sonra, tespitten önceki sebeplere dayanarak itiraz edilemez. Bu nedenle miras paylaşımına girişmeden önce tapu ve kadastro kayıtlarının, pafta ve tutanaklarla birlikte incelenmesi gerekir; aksi hâlde paylaşım yanlış bir kayıt üzerine kurulabilir.
Hayvanlar ve Taşınır Mallar
Bulanık'ta mirasın önemli bir kısmı hayvanlardır. Ölümden sonra hayvanlara kimin baktığı, kimin sattığı ve satış bedelinin nereye gittiği, mirasçılar arasında sık tartışılır. Bakımı üstlenen mirasçının giderleri ile hayvanlardan elde edilen gelir birlikte hesaplanmalıdır. Traktör ve diğer tarım makineleri de paylaşıma dahildir. Sağlığında malvarlığını belirli bir şekilde paylaştırmak isteyen Bulanıklı aile büyükleri için vasiyetname düzenlemek, ölüm sonrasında kardeşler arasındaki uzun davaları önleyebilir; ancak saklı paylara saygı gösterilmesi gerekir.
Gurbetteki kardeşlerim Bulanık'taki paylaşıma nasıl katılır?
Türkiye'deki mirasçılar noterden, yurt dışındakiler konsolosluktan vekâletname vererek mirasçılık belgesi, arabuluculuk ve dava süreçlerinde temsil edilebilir. Bulanık'a gelmeden işlemlerin büyük kısmı yürütülebilir.
Tarlayı kardeşim tek başına ekiyor, ne yapabilirim?
Diğer paydaşları dışlayan kullanım için ihtar çekilerek ecrimisil istenebilir; kalıcı çözüm ise çoğu zaman ortaklığın giderilmesidir.
Bulanık'taki bir miras meselesinde kayıtları birlikte inceleyerek paylaşımı nasıl ilerleteceğinizi konuşabiliriz.
