Eyyübiye'nin çalışma hayatı, Balıklıgöl çevresindeki tarihi çarşıdan ilçenin güneyindeki tarlalara kadar uzanır. Hediyelik eşya dükkânlarında, restoranlarda, otellerde ve pansiyonlarda çalışan gençler; inşaatlarda gündelik işçiler; her bahar ailece başka illere giden mevsimlik tarım işçileri. Bu çalışanların ortak sorunu, çoğu zaman kayıt dışı ya da eksik kayıtla çalışılmasıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Eyyübiye'de yaşayan işçilere ve işverenlere iş hukukundan doğan uyuşmazlıklarda hizmet veriyoruz.
Turizm ve Esnaf Çalışanlarının Hakları
Ziyaretçi sayısının mevsime ve bayramlara göre değiştiği Balıklıgöl çevresinde, işletmeler yoğun dönemlerde fazla çalışma yaptırır, sakin dönemlerde ise çalışan sayısını azaltır. Bu düzende sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:
- Haftalık kırk beş saati aşan çalışmaların fazla mesai olarak ödenmemesi.
- Bayram ve genel tatillerde çalışmanın karşılığının verilmemesi.
- Asgari ücret üzerinden bordro gösterilip farkın elden ödenmesi.
- Sezon bitiminde sözlü olarak işten çıkarma ve kıdem tazminatının ödenmemesi.
On sekiz yaşından küçük çalışanlar için çalışma süreleri ve yapılabilecek işler ayrıca sınırlandırılmıştır; çocukların ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılması yasaktır.
Mevsimlik Tarım İşçisi Aileler
Eyyübiye, mevsimlik tarım işine giden ailelerin yoğun olduğu ilçelerdendir. Sözleşme çoğu zaman tarım aracısıyla sözlü yapılır; ücret aile adına toplu olarak ödenir. Ödenmeyen yevmiyeler, aracının kesintileri ve sigortasız çalışma bu işçilerin başlıca sorunlarıdır. Elli ve daha az işçi çalıştıran tarım işyerlerinde İş Kanunu değil, Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır. Sigortasız geçen çalışmalar için ise hizmet tespiti davası açılabilir; bu dava, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır.
Dava Süreci Nasıl İşler?
Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret ve fazla mesai alacaklarında önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Anlaşma sağlanamazsa dava, Haliliye'deki Şanlıurfa Adliyesi bünyesindeki Şanlıurfa İş Mahkemelerinde açılır. İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır. Hizmet tespiti ve iş kazasından doğan tazminat davalarında ise arabuluculuk şartı aranmaz.
Eyyübiye'den Sorular
Restoranda üç yıl sigortasız çalıştım; ne yapabilirim?
Çalışmanızı tanık, fotoğraf, mesaj ve ödeme kayıtlarıyla ispat ederek hizmet tespiti davası açabilir, ayrıca kıdem tazminatı ve diğer alacaklarınızı isteyebilirsiniz. Sigortasız çalıştırılmak, işçiye haklı nedenle fesih imkânı da verir.
Aracı sezon sonunda ücretimizi ödemedi; kime karşı dava açarız?
Aracı ile tarla sahibi arasındaki ilişkiye göre her ikisinin de sorumluluğu gündeme gelebilir. Kimin işveren sayılacağı, ödemelerin kimden geldiği ve işin kimin talimatıyla yapıldığı incelenmelidir.
Eyyübiye'de İnşaat ve Gündelik İşler
Eyyübiye'nin kalabalık mahallelerinden her sabah kentteki şantiyelere, yükleme boşaltma işlerine ve sanayi bölgelerine giden çok sayıda gündelik işçi vardır. Bu işlerde sözleşme yazılı değildir, ücret günlük ve elden ödenir, işveren çoğu zaman bir taşeron ya da usta başıdır. Bu düzende işçinin sigortasının yapılmaması, iş kazası geçirildiğinde kimin sorumlu olduğunun belirlenmesini zorlaştırır. Alt işveren ilişkisi bulunan işlerde asıl işveren de işçinin alacaklarından birlikte sorumludur. Gündelik işçinin hangi tarihlerde, hangi şantiyede ve kimin adına çalıştığını gösteren fotoğraflar, mesajlar ve iş arkadaşlarının iletişim bilgileri, ileride açılacak bir davada en değerli deliller olabilir. Eyyübiye'den çalışmaya giden gençlerin bu bilgileri düzenli olarak saklaması önerilir.
Eyyübiye'de bir iş uyuşmazlığı yaşıyorsanız, süreleri kaçırmamak için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
