Cizre'de miras çoğu zaman bir tarladan, Dicle kıyısında bir bahçeden, çarşıda bir dükkândan ya da eski kent dokusu içinde kuşaklar boyu kullanılan bir evden oluşur. Bu taşınmazların bir kısmı hâlâ dedelerin, hatta onların babalarının adına kayıtlıdır ve aile içinde yıllar önce sözlü olarak paylaşılmıştır. Mirasçıların bir bölümü Cizre'de yaşarken diğerleri batı illerinde ya da yurt dışındadır. Bu dağınık tablo, mirasın hukuken paylaşılmasını zorlaştırır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Cizre'de açılan mirasların takibini yapıyoruz.
Mirasçılık Belgesi ve İntikal
Mirasla ilgili her işlemin başlangıcı mirasçılık belgesidir. Bu belge noterden ya da Cizre sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Tapuda kayıtlı malik birkaç kuşak önce ölmüşse, her ölüm için ayrı mirasçılık belgesi gerekir ve zincir eksiksiz kurulmalıdır. Belge alındıktan sonra taşınmazlar tapuda mirasçılar adına iştirak hâlinde tescil edilir. Veraset ve intikal vergisi beyannamesi, Türkiye'de gerçekleşen ölümlerde kural olarak ölümden itibaren dört ay içinde verilir.
Sözlü Paylaşımın Sınırları
Cizre'deki pek çok ailede tarlalar ve evler, babanın sağlığında ya da ölümünden sonra kardeşler arasında sözlü olarak bölüştürülür; her kardeş kendi payını yıllarca kullanır. Ancak tapuda hiçbir değişiklik yapılmamışsa bu paylaşım hukuken iştirak hâlindeki mülkiyeti sona erdirmez. Yazılı bir paylaşım sözleşmesi yapılmış olması, taraflar arasında ileri sürülebilir; ancak tapuda tescil için mirasçıların birlikte başvurusu ya da mahkeme kararı gerekir. Kanun kız ve erkek çocuklar arasında pay bakımından fark gözetmez; kız kardeşlerin payını dışarıda bırakan haricî paylaşımlar sonradan dava konusu olabilir.
Ortaklığın Giderilmesi: Önce Arabuluculuk
Mirasçılar paylaşımda anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi istenir. 2023'ten bu yana bu davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; arabuluculukta sonuç alınamazsa dava Cizre sulh hukuk mahkemesinde açılır. Mahkeme önce aynen taksimin mümkün olup olmadığına bakar; mümkün değilse taşınmazın satışına ve bedelin paylaştırılmasına karar verir. Tarım arazilerinin asgari parsel büyüklüğünün altında bölünememesi, Cizre Ovası'ndaki küçük hisselerde satış ihtimalini artırır.
Borçlu Ölen Kişinin Mirası
Ölen kişinin borçları malvarlığından fazlaysa mirasçılar, ölümü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde mirası reddedebilir. Ret beyanı Cizre sulh hukuk mahkemesine yapılır. Ölümden sonra mirasa ait bir aracın satılması ya da dükkândaki malların kullanılması, ret hakkını kaybettirebilir; bu yüzden üç ay dolmadan miras mallarına dokunulmaması önemlidir.
Sık Sorulan Soru
Babam sağlığında evini tek bir kardeşime devretti; ne yapabiliriz?
Devir gerçekte bağış amacıyla yapılıp satış gibi gösterildiyse muris muvazaası nedeniyle tapu iptali, saklı payı zedeleyen bir kazandırma varsa tenkis davası gündeme gelebilir. Hangisinin uygun olduğu devrin biçimine ve tarihine göre belirlenir.
Vasiyetname ve Mirasçılar Arasında Paylaşım Sözleşmesi
Cizre'de mal varlığını sağlığında düzenlemek isteyen kişi, resmî vasiyetname ya da baştan sona kendi el yazısıyla tarihli ve imzalı vasiyetname düzenleyebilir; sözlü vasiyetname ise ancak ölüm tehlikesi gibi olağanüstü durumlarda mümkündür. Saklı paylı mirasçıların payını zedeleyen tasarruflar tenkis davasına konu olabilir. Mirasçılar ölümden sonra yazılı bir paylaşım sözleşmesi yaparak hangi tarlanın ve dükkânın kime kalacağını belirleyebilir. Başka ilde ya da yurt dışında yaşayan mirasçılar, noterden ya da konsolosluktan verecekleri vekâletnameyle bu işlemlerde temsil edilebilir.
Cizre'deki bir miras meselesinde izlenecek yolu belirlemek için tapu ve nüfus kayıtlarıyla birlikte bize ulaşabilirsiniz.
