Tekirdağ'da bir uyuşmazlığın kaderi, çoğu zaman yıllar önce imzalanmış birkaç sayfalık bir sözleşmede gizlidir. Çerkezköy'deki bir boyahane ile İstanbul'daki bir markanın fason üretim anlaşması, Çorlu'da bir arsa sahibinin müteahhitle yaptığı kat karşılığı inşaat sözleşmesi, Şarköy'de bir bağ sahibinin şarap üreticisiyle yaptığı üzüm alım anlaşması ya da Süleymanpaşa'da bir otelin tur operatörüyle yaptığı kontenjan sözleşmesi. Bu metinlerde bir maddenin eksik veya belirsiz olması, sonradan uzun ve masraflı davalara yol açabilir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Tekirdağ'da sözleşme hazırlama, inceleme, müzakere ve sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda vekillik hizmeti veriyoruz.
İmzadan Önce: Sözleşme Hazırlama ve İnceleme
İyi bir sözleşme, tarafların sonradan tartışacağı her konuyu baştan öngörür. Tekirdağ'daki ticari sözleşmelerde dikkat edilmesi gereken başlıklar şunlardır:
- Teslim süresi, teslim yeri ve teslim şartları; fabrika teslimi mi, alıcının deposuna teslim mi,
- Kalite standartları, numune onayı ve ayıplı mal bildirimi için süreler,
- Ödeme vadesi, gecikme faizi ve döviz kuru riski,
- Cezai şart, teminat mektubu veya çek gibi güvenceler,
- Fesih sebepleri, fesih bildirimi ve fesih sonrası yükümlülükler,
- Uyuşmazlık hâlinde yetkili mahkeme veya tahkim şartı.
Hazır sözleşmelerde, yani karşı tarafın tek taraflı hazırladığı standart metinlerde, genel işlem koşullarına ilişkin kurallar da devreye girer. Karşı tarafın aleyhine olan ve önceden bilgi verilmeyen maddeler yazılmamış sayılabilir.
Fason Üretim ve Tedarik Sözleşmeleri
Tekirdağ'ın sanayi havzasında fason üretim, en yaygın ticari ilişki modelidir. Fason üretici, kumaşı veya ham maddeyi müşteriden alır, boyar, apreler ya da işler ve teslim eder. Bu ilişkide en sık uyuşmazlık, renk ve kalite farkı nedeniyle ürünün reddedilmesi, fire oranları, ham maddenin kaybolması ve ödemenin gecikmesidir. Sözleşmede kabul edilebilir fire oranının, kalite kontrol prosedürünün ve ret hâlinde ürünün iadesi ile maliyetin kime ait olacağının açıkça yazılması bu uyuşmazlıkları önemli ölçüde azaltır. Tedarik sözleşmelerinde ise asgari alım taahhüdü ve münhasırlık maddeleri dikkatle müzakere edilmelidir.
İnşaat ve Eser Sözleşmeleri
Hızlı konutlaşmanın yaşandığı Çorlu, Çerkezköy ve Kapaklı'da inşaat sözleşmeleri sık uyuşmazlık kaynağıdır. Kat karşılığı inşaat sözleşmesi, arsa payının devrini içerdiği için noterde düzenleme şeklinde yapılmalıdır. Eser sözleşmelerinde iş sahibi, teslimden sonra eseri gözden geçirmeli ve ayıpları uygun süre içinde yükleniciye bildirmelidir; gizli ayıplar ise ortaya çıktığında derhâl bildirilmelidir. Yüklenicinin işi süresinde bitirmemesi, iş sahibine sözleşmeden dönme veya gecikme tazminatı isteme hakkı verir. Sanayi tesislerinde makine kurulumu, çelik konstrüksiyon ve tesisat işleri de eser sözleşmesi kurallarına tabidir.
Tarım ve Şarap Sektöründe Sözleşmeler
Tekirdağ, Şarköy, Mürefte ve Ganos Dağı'nın eteklerindeki bağlarıyla Türkiye'nin önemli şarap üretim bölgelerinden biridir. Bağ sahipleri ile şarap üreticileri arasındaki üzüm alım sözleşmelerinde, üzümün çeşidi, şeker oranı, hasat zamanı ve fiyatın belirlenme yöntemi kritik maddelerdir. Ayçiçeği ve buğday üreticileri ile alıcılar arasındaki sözleşmeli üretim anlaşmalarında da teslim miktarı, kalite kriterleri ve fiyat açıkça yazılmalıdır. Kuraklık veya dolu gibi olağanüstü durumlarda üreticinin teslim yükümlülüğünün ne olacağı, sözleşmede öngörülmesi gereken bir başka konudur.
Cezai Şart, Aşırı İfa Güçlüğü ve Fesih
Cezai şart, borcun hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesi hâlinde ödenecek bedeldir. Tacir olmayanlar için fahiş cezai şartın hâkim tarafından indirilmesi mümkündür; tacirler ise kural olarak bu korumadan yararlanamaz. Bu nedenle Tekirdağ'daki şirketlerin, imzaladıkları sözleşmelerdeki cezai şart tutarlarını gerçekçi biçimde değerlendirmesi önemlidir. Kur dalgalanmaları veya enerji maliyetlerindeki olağanüstü artışlar gibi öngörülemeyen durumlarda, aşırı ifa güçlüğü hükümleri çerçevesinde sözleşmenin uyarlanması talep edilebilir. Sözleşmenin feshinde ise fesih sebebinin varlığı, fesih bildiriminin şekli ve süreler dikkatle değerlendirilmelidir; haksız fesih, karşı tarafa tazminat hakkı verebilir.
Uyuşmazlık Çıktığında
Sözleşmeden doğan bir uyuşmazlıkta ilk adım genellikle noter aracılığıyla ihtarname çekmektir. İhtarname, karşı tarafı temerrüde düşürür ve sonradan açılacak davada önemli bir delil oluşturur. Ticari sözleşmelerden doğan para alacaklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Tekirdağ'da ticari davalara Süleymanpaşa'daki asliye ticaret mahkemesi veya ticaret mahkemesi sıfatıyla bakan asliye hukuk mahkemesi bakar.
Tekirdağ'dan Sık Gelen Sorular
Sözlü yapılan anlaşma geçerli mi?
Kanunun belirli bir şekil aramadığı sözleşmeler sözlü olarak da kurulabilir; ancak ispat güçlüğü doğar. Taşınmaz satışı ve kat karşılığı inşaat gibi sözleşmeler ise resmî şekle tabidir.
Sözleşmedeki yetki maddesi beni bağlar mı?
Tacirler veya kamu tüzel kişileri arasındaki yazılı yetki sözleşmeleri kural olarak geçerlidir. Tüketici sözleşmelerinde ise tüketicinin aleyhine yetki maddeleri sınırlıdır.
Tekirdağ'da imzalayacağınız bir sözleşmeyi incelemek ya da mevcut bir uyuşmazlığı değerlendirmek için bize ulaşabilirsiniz.
