Tekirdağ'da miras meselesi çoğu zaman bir tarla haritasıyla başlar. Hayrabolu, Malkara, Muratlı ve Saray'ın ayçiçeği ve buğday tarlaları, Şarköy'ün bağ ve zeytinlikleri, kuşaklar boyunca bölünerek onlarca mirasçıya geçmiş taşınmazlardır. Buna bir de son yıllarda değeri hızla artan Çorlu ve Çerkezköy'deki daireler, Süleymanpaşa sahilindeki yazlıklar eklenince, mirasçılar arasındaki uyuşmazlıklar hem sayıca hem de parasal değer olarak büyür. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Tekirdağ'da miras paylaşımı, ortaklığın giderilmesi ve saklı pay davalarında vekillik yapıyoruz.
İlk Adım: Mirasçılık Belgesi
Mirasçıların kim olduğunu gösteren mirasçılık belgesi, noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Noter yalnızca nüfus kayıtlarına dayanarak belge verebilir; vasiyetname varsa ya da yabancı uyruklu bir mirasçı söz konusuysa sulh hukuk mahkemesine başvurmak gerekir. Tekirdağ'da Süleymanpaşa, Çorlu, Çerkezköy ve mülhakat adliyelerin her birinde sulh hukuk mahkemesi bulunur. Belge alındıktan sonra tapu müdürlüğünde intikal işlemi yapılır ve veraset ve intikal vergisi beyannamesi süresinde verilmelidir.
Mirası Reddetmek İsteyenler
Murisin borçları malvarlığını aşıyorsa mirasçılar mirası reddedebilir. Ret, mirasçının ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılacak beyanla gerçekleşir. Tekirdağ'da küçük bir işletme sahibi, kredili tarım makinesi almış bir çiftçi ya da çeşitli bankalara borcu bulunan bir esnaf vefat ettiğinde bu süre çok önem kazanır. Süre kaçırılmışsa, terekenin borca batık olduğunun tespiti için ayrıca dava açılabilir.
Tarım Arazisi ve Hisseli Tapu
Trakya'nın tarım arazileri, miras hukukunun en çetrefil dosyalarını üretir. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, tarım arazilerinin belirli büyüklüğün altında bölünmesini sınırlar. Bu nedenle bir tarlanın mirasçılar arasında aynen paylaştırılması her zaman mümkün olmaz; mahkeme çoğu zaman satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir. Bu durum, tarlayı işlemeye devam etmek isteyen mirasçıyla payını paraya çevirmek isteyen mirasçıları karşı karşıya getirir.
Ortaklığın giderilmesi davası taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde görülür ve 2023'ten beri dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Tekirdağ'da sık görülen bir durum da, köydeki tapulu ama kadastro öncesi dönemden kalma, sınırları belirsiz taşınmazlardır; bu dosyalarda tapu kayıtları ile fiilî kullanım arasındaki farkın bilirkişi keşfiyle ortaya konması gerekir.
Saklı Pay, Tenkis ve Muris Muvazaası
Miras bırakan sağlığında malvarlığının önemli bir kısmını bir çocuğuna devretmişse, diğer mirasçılar iki yoldan haklarını arayabilir. Murisin aslında bağışladığı bir taşınmazı satış gibi göstermesi durumunda muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açılır; bu dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Saklı paylarının zedelendiğini düşünen mirasçılar ise tenkis davasıyla bu payı talep eder. Çorlu'da bir dairenin oğula satış gibi devredilmesi ya da Hayrabolu'daki tarlaların kızlara bırakılmadan tek bir çocuğa geçirilmesi, bu tür davaların tipik örnekleridir.
Vasiyetname ve Mirastan Feragat
Malvarlığını sağlığında düzenlemek isteyenler için vasiyetname ve mirastan feragat sözleşmesi iki önemli araçtır. Resmî vasiyetname noterde, el yazılı vasiyetname ise baştan sona miras bırakanın kendi el yazısıyla, tarih ve imza taşıyarak yapılır. Tekirdağ'da bağını veya zeytinliğini işleten çocuğuna bırakmak isteyen bir çiftçi, diğer çocuklarının saklı payını göz önünde bulundurmazsa ileride tenkis davası kaçınılmaz olabilir. Vasiyetnamenin açılması ve tenfizi de sulh hukuk mahkemesinde yapılır; vasiyetnamenin iptali davası ise belirli süreler içinde açılmalıdır.
Gurbetçi ve Göçmen Mirasçılar
Tekirdağ nüfusunun önemli bir kısmı, Balkanlardan gelmiş göçmen ailelerden ve Avrupa'da çalışan gurbetçilerden oluşur. Bulgaristan'da veya Almanya'da yaşayan mirasçıların bulunduğu dosyalarda vekâletnamenin konsoloslukta ya da apostil şerhiyle düzenlenmesi, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve yurt dışındaki taşınmazların mirasa dahil edilmesi gibi ek konular gündeme gelir. Yurt dışındaki mirasçıya tebligat da süreci uzatan başlıca etkendir.
Tekirdağ'dan Sık Gelen Sorular
Köydeki tarlayı kardeşim tek başına kullanıyor; ecrimisil isteyebilir miyim?
Paydaşlardan biri taşınmazı diğerlerinin kullanımını engelleyecek biçimde tek başına kullanıyorsa, belirli koşullarla ecrimisil talep edilebilir. Kural olarak önce kullanıma itiraz edildiğinin ispatı gerekir.
Mirasçılardan biri payını satmak istemiyor; tarlayı satabilir miyiz?
Paydaşlar oybirliğiyle anlaşamazsa taşınmazın tamamı satılamaz. Bu durumda ortaklığın giderilmesi davası açılır; mahkeme aynen bölüşüm mümkün değilse satışa karar verir ve bedel paylar oranında dağıtılır.
Tapudaki eski kayıtlar düzeltilebilir mi?
Kayıt ile gerçek durum arasındaki farklar, tapu iptali ve tescil veya düzeltme davasıyla giderilebilir; hangi yolun izleneceği somut kayda göre değişir.
Miras dosyalarında sıkça gözden kaçan bir başka konu da murisin banka hesapları, emekli maaşı ödemeleri ve kira gelirleridir. Ölümden sonra hesaptan para çeken veya kira toplamaya devam eden mirasçıya karşı diğer mirasçıların hesap sorma ve iade talep etme hakkı doğar. Tekirdağ'da yazlığını kiraya veren ya da tarlasını icara veren bir murisin gelirleri, bu açıdan ayrıca incelenmelidir.
Tekirdağ'da bir miras paylaşımıyla ilgili sorunuz varsa, tapu ve nüfus kayıtları üzerinden durumu birlikte inceleyebiliriz.
