Tunceli'de icra takipleri büyük ticari alacaklardan çok kredi borçları, esnaf alacakları, kira borçları, nafaka ve aile içi alacaklar üzerinde yoğunlaşır. Hayvancılık ve tarım kredileri, kefil olunan borçlar ve köyde kalan taşınmazlar üzerindeki hacizler sıkça karşılaşılan konulardır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Tunceli'de alacaklı ve borçlu tarafların icra süreçlerini, takibin başlatılmasından haciz ve satışa kadar takip eder.
Tunceli'de İcra Takibi Nerede Yapılır?
İl merkezinde Tunceli İcra Dairesi, ilçelerde ise Pertek, Mazgirt, Hozat, Ovacık, Pülümür ve Nazımiye icra müdürlükleri görev yapar. Takip, borçlunun yerleşim yerindeki veya sözleşmenin ifa edileceği yerdeki icra dairesinde başlatılabilir. Takip talepleri UYAP üzerinden elektronik ortamda da yapılabildiğinden, alacaklının Tunceli'ye gelmeden takip açması mümkündür. Ancak haciz işlemleri, özellikle köylerdeki mallar için yerinde yapılır ve ulaşım koşulları planlamayı etkiler.
Ödeme Emrine İtiraz: Süreler
İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. İtiraz takibi durdurur; alacaklı bu durumda itirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvurabilir ya da genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Kambiyo senetlerine (çek, bono) dayalı takipte ise itiraz ve şikâyet süresi beş gündür ve itiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz. Tunceli'de itiraz ve şikâyetler, icra mahkemesi sıfatıyla görev yapan ilgili mahkemeye yapılır. Süreler kısa olduğundan tebligatı alan kişinin vakit kaybetmeden harekete geçmesi gerekir.
Çiftçi ve Hayvancılarda Haczedilemeyen Mallar
İcra ve İflas Kanunu, bazı malların haczini yasaklar. Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için gerekli arazisi, çift hayvanları ve tarım araçları, geçimine yetecek ölçüdeki hayvanları ile bunların yemi haczedilemez. Tunceli'de küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık yapan aileler için bu kural önemlidir: haczedilen hayvanların geçim için zorunlu olup olmadığı, sürünün büyüklüğü ve ailenin başka geliri dikkate alınarak değerlendirilir. Haczedilmezlik şikâyeti süreye tabidir; haczin öğrenilmesinden sonra beklemeden icra mahkemesine başvurulmalıdır. Borçlunun haline münasip evi de haczedilmez; ancak değeri yüksek bir ev satılıp borçluya uygun bir ev alınabilecek bedel bırakılabilir.
Emekli Aylığı, Maaş ve Banka Hesapları
İlde emekli nüfusu azımsanmayacak düzeydedir. Sosyal güvenlik kurumlarından alınan emekli aylıkları kural olarak haczedilemez; nafaka alacakları ve borçlunun kendi açık rızası bu kuralın istisnasıdır. Memur ve işçi maaşlarında ise kanunda belirtilen oranda haciz yapılabilir. Banka hesabına gelen emekli aylığına konulan hacze karşı şikâyet yoluna gidilebilir. Kredi sözleşmelerinde bankaya verilen genel muvafakatlerin geçerliliği de dosya bazında incelenir.
Köydeki Taşınmazlara Haciz ve Satış
Tunceli'de borçlunun çoğu zaman tek varlığı, kardeşleriyle paylı olarak sahip olduğu köydeki taşınmazdır. Paylı mülkiyetteki bir hisseye haciz konabilir; ancak hissenin satışı sınırlı ilgi gördüğünden, alacaklı ortaklığın giderilmesi davası açma yetkisini kullanmayı tercih edebilir. Satış aşamasında kıymet takdirine itiraz önemli bir haktır; köy arazilerinde değerin gerçekçi belirlenmesi hem alacaklı hem borçlu için önem taşır.
Tarım ve Hayvancılık Kredilerinde Kefalet
Tunceli'de hayvancılık yatırımları, ahır yapımı ve sürü büyütme için kullanılan krediler çoğu zaman bir akrabanın kefaletiyle sağlanır. Borç ödenmediğinde banka hem asıl borçluya hem kefile karşı takip başlatabilir. Kefalet sözleşmesinin geçerliliği için kefilin sorumlu olacağı azami miktarın ve kefalet tarihinin kefilin kendi el yazısıyla yazılması, evli kefil için kural olarak eşin yazılı rızası gibi şekil şartları aranır. Bu şartların eksikliği, takibe itirazda önemli bir savunma olabilir. Destek programları kapsamındaki kredilerde ise faiz ve ödeme planına ilişkin özel koşullar ayrıca incelenmelidir. Kefil ödeme yaparsa asıl borçluya rücu edebilir; aile içinde bu rücu talebi de ayrı bir uyuşmazlık konusu olabilir.
Yurt Dışındaki ya da Başka Şehirdeki Borçlu
Borçlunun Avrupa'da ya da büyükşehirlerde yaşaması, takibin Tunceli'de başlatılmasını engellemez; ancak tebligat süreci uzar. Yurt dışı tebligat, Türkiye'nin taraf olduğu sözleşmelere ve ilgili ülkenin usulüne göre yapılır. Borçlunun Türkiye'deki malvarlığı, banka hesapları ve araçları elektronik sorgularla tespit edilebilir.
Kira ve Nafaka Takipleri
Kira alacağı için tahliye talepli takip yapılabilir; borçlu kiracı ödeme emrine rağmen ödeme yapmazsa icra mahkemesinden tahliye istenebilir. Nafaka alacağında ise ödemenin yapılmaması ayrıca şikâyet konusu olabilir ve nafaka borçlusu hakkında tazyik hapsi gündeme gelebilir.
Sorular
Ödeme emri babamın adına köye gitmiş; süre ne zaman başlar?
Süre, tebligatın usulüne uygun yapıldığı tarihten başlar. Tebligatın kime ve nasıl yapıldığı incelenmeli; usulsüz tebligatta şikâyet yolu açıktır.
Koyunlarım haczedildi; geri alabilir miyim?
Hayvanlar geçiminiz için zorunluysa haczedilmezlik şikâyetinde bulunabilirsiniz. Mahkeme sürünün büyüklüğüne ve ailenizin geçimine göre karar verir.
Tunceli'de başlatılmış ya da başlatmayı düşündüğünüz bir icra takibi varsa, belgelerinizi birlikte inceleyip sürelere uygun bir yol haritası çıkarabiliriz.
