Aile hukuku yalnızca boşanmadan ibaret değildir. Zonguldak'ta aile mahkemelerine gelen dosyaların önemli bir bölümü boşanmadan yıllar sonra ortaya çıkan velayet ve nafaka değişikliği talepleri, şiddet nedeniyle istenen koruma kararları, soybağı uyuşmazlıkları ve bakıma muhtaç yaşlıların vesayet işlemleridir. Yaşlanan nüfus, gençlerin il dışına göçü ve uzun yıllar ağır işlerde çalışmış emeklilerin sağlık sorunları, bu dosyalara Zonguldak'a özgü bir renk verir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak bu alanlarda Zonguldak'taki ailelere destek veriyoruz.
Koruma Kararları: 6284 Sayılı Kanun
Şiddete uğrayan ya da şiddet tehlikesi altında olan kişi, koruma kararı için aile mahkemesine, kolluğa ya da Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir. Uzaklaştırma, iletişim yasağı, ortak konuttan çıkarma ve silah teslimi gibi tedbirler için şiddetin ispatı gerekmez; başvuru üzerine gecikmeksizin karar verilebilir. Zonguldak Adliyesi'nde ve Karadeniz Ereğli Adliyesi'nde aile mahkemeleri bulunur. Diğer ilçelerde başvuru kolluk ya da ilçe başsavcılığı üzerinden de yapılabilir.
Koruma kararına aykırı davranan kişi hakkında zorlama hapsi uygulanabilir. Tedbirin süresi dolduğunda yenilenmesi istenebilir. Tedbir kararına karşı itiraz, tebliğden itibaren iki hafta içinde yapılır.
Velayet ve Nafakanın Sonradan Değiştirilmesi
Boşanma kararındaki velayet düzenlemesi kesin değildir. Çocuğun yaşı ilerledikçe, velayet sahibi ebeveyn il dışına taşındığında ya da çocuğun bakımı ihmal edildiğinde velayetin değiştirilmesi istenebilir. Mahkeme çocuğun görüşünü yaşına uygun biçimde alır ve sosyal inceleme raporuna başvurur. Kişisel ilişki düzenlemesi de değişen koşullara göre yeniden belirlenebilir.
Nafaka da tarafların ekonomik durumu değiştiğinde artırılabilir ya da azaltılabilir. Nafaka yükümlüsünün emekli olması, işten ayrılması ya da nafaka alacaklısının çalışmaya başlaması bu davaların tipik gerekçeleridir. Zonguldak'ta madencilikten emekli olan bir yükümlünün gelirindeki değişim, nafakanın yeniden belirlenmesinde sık tartışılan bir konudur.
Soybağı ve Babalık Davaları
Evlilik içinde doğan çocuğun babası, kanunen kocadır; bu karine ancak soybağının reddi davasıyla çürütülebilir. Dava, kocanın doğumu ve baba olmadığını ya da annenin gebelik döneminde başka biriyle ilişkisi olduğunu öğrenmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde doğumdan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Evlilik dışında doğan çocuk için ise babalık davası açılabilir. Bu davalarda DNA incelemesi belirleyici delildir ve aile mahkemesinde görülür.
Evlat Edinme
Evlat edinme, aile mahkemesinin kararıyla gerçekleşir. Evlat edinen kişilerin belirli yaş şartlarını taşıması, çocuğa belirli bir süre bakıp eğitim vermiş olması ve evlat edinmenin çocuğun yararına olması gerekir. Eşin çocuğunun evlat edinilmesi, Zonguldak'ta yeniden evlenen aileler arasında karşılaşılan bir başvuru türüdür.
Vesayet ve Kısıtlama
Ağır meslek hastalıkları, ileri yaş ya da akıl sağlığına ilişkin sorunlar nedeniyle işlerini göremeyen kişiler için vasi atanması sulh hukuk mahkemesinden istenir. Kısıtlanan kişinin taşınmazlarının satışı, banka işlemleri ve dava açılması gibi önemli işlemler mahkemenin iznine bağlıdır. Zonguldak'ta yalnız yaşayan yaşlıların sayısının arttığı düşünüldüğünde, vesayet işlemlerinin zamanında başlatılması malvarlığının korunması bakımından önem taşır.
Yaşlı Ebeveynin Bakımı ve Yardım Nafakası
Zonguldak'ın yaşlanan nüfusu, aile içinde bakım yükünü kimin üstleneceği sorusunu sık sık gündeme getirir. Türk Medeni Kanunu'na göre herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu, altsoyu ve kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür; kardeşlerden nafaka istenebilmesi için onların refah içinde olması gerekir. Büyük şehirlerde ya da yurt dışında yaşayan çocuklardan, Zonguldak'ta yalnız yaşayan bir anne veya babanın bakımına katkı istenmesi bu davaların tipik örneğidir ve dava aile mahkemesinde görülür.
Bakıma muhtaç bir yakının taşınmazının ya da birikiminin diğer aile üyelerince kullanılması da sık rastlanan bir sorundur. Vasi atanmışsa vasinin hesap verme yükümlülüğü vardır ve önemli işlemler vesayet makamının iznine bağlıdır. Vasi atanmamışsa, verilen vekâletnamelerin kapsamı ve yapılan işlemlerin kişinin gerçek iradesine uygun olup olmadığı ayrıca sorgulanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Eski eşim çocukla birlikte başka bir ile taşındı; ne yapabilirim?
Taşınma, kişisel ilişkiyi fiilen engelliyorsa kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi ya da koşullar uygunsa velayetin değiştirilmesi istenebilir.
Koruma kararı için delil sunmam gerekir mi?
Tedbir kararı verilmesi için şiddetin delil ya da belge ile ispatı aranmaz. Ancak sonradan açılacak ceza ve boşanma dosyaları için rapor, mesaj ve tanık gibi delillerin saklanması faydalıdır.
Babam meslek hastalığı nedeniyle kendi işlerini göremiyor; vasi atanması zorunlu mu?
Kişi işlerini göremiyor ve korunması gerekiyorsa sulh hukuk mahkemesi vasi atayabilir. Daha hafif durumlarda yasal danışman atanması da mümkündür; ergin bir kişi, işlerini gereği gibi yönetemeyeceğini belgelendirirse kendi isteğiyle kısıtlanmayı da talep edebilir. Mahkeme sağlık kurulu raporuna göre karar verir.
Zonguldak'ta aile hukukuna ilişkin bir sorunla karşılaşıyorsanız, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile ilk görüşmede durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz.
