Çukurova'da tazminat hukukunun en ağır dosyaları, 6 Şubat 2023 depremleriyle açıldı. Güzelyalı Mahallesi'nde çöken Hasan Alpargün Apartmanı'nda 96 kişi hayatını kaybetti; ilçede hasar gören başka binalarda da can ve mal kayıpları yaşandı. Ceza davaları sürerken aileler, kaybettikleri yakınları ve evleri için maddi ve manevi tazminat talebinin nasıl, kime karşı ve hangi mahkemede ileri sürüleceğini sordu. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çukurova'da zarar gören ailelerin tazminat süreçlerini takip ediyoruz.
Yıkılan Binada Sorumluluk Zinciri
Depremde yıkılan bir binada sorumluluk, inşaattan iskâna uzanan bir zincirin halkalarına dağılabilir. Müteahhit, yapı denetim kuruluşu ve denetçi mühendisler, proje müellifleri, binanın taşıyıcı sistemine sonradan müdahale eden kişiler ve ruhsat ile iskân işlemlerini yürüten belediye görevlileri, olayın niteliğine göre sorumlu tutulabilir. Alpargün dosyasında müteahhit hakkında ceza davası, eski belediye görevlileri hakkında ise ayrı bir dava açılmıştır. Ceza davalarında alınan beton ve demir analizleri, projeye aykırılık tespitleri ve bilirkişi raporları, tazminat davasının da temel delilleridir.
Hangi Yol, Hangi Mahkeme?
Müteahhide, yapı denetim kuruluşuna ve diğer kişilere karşı açılacak tazminat davaları, adli yargıda, Yüreğir'deki Adana Adliyesi'nin asliye hukuk mahkemelerinde görülür. Daireyi doğrudan müteahhitten konut olarak satın alan malikler bakımından tüketici mahkemesi de gündeme gelebilir. Belediyenin ruhsat ve denetim görevini yerine getirmemesinden doğan zararlar için ise önce idareye başvurulur, ardından Adana idare mahkemelerinde tam yargı davası açılır. Adana idare mahkemelerinin dava listelerinde afet tam yargı davaları ayrı bir başlık olarak yer alır.
Destekten Yoksun Kalma ve Manevi Tazminat
Hayatını kaybeden kişinin desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar ve bazı durumlarda anne baba, destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir. Hesaplama ölenin geliri, yaşı ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler dikkate alınarak aktüerya yöntemiyle yapılır. Yakınını kaybedenlerin ve ağır yaralananların manevi tazminat talebi ise ayrıca değerlendirilir. Haksız fiilden doğan taleplerde zamanaşımı kural olarak iki ve on yıldır; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı uygulanabilir. Süreler her dosyada ayrıca hesaplanmalıdır.
Hasar Gören Ama Yıkılmayan Binalar
Çukurova'da depremde yıkılmayan ancak hasar gören binalarda yaşayan malikler de zarara uğradı: güçlendirme masrafları, taşınma ve kira giderleri, dairenin değerindeki düşüş. Hasarın binanın yapım hatasından kaynaklandığı ispatlanırsa, bu zararlar için de müteahhide ve diğer sorumlulara başvurulabilir. Zorunlu deprem sigortasından alınan bedel, hesaplamada dikkate alınır. Çukurova'daki bu dosyalarda, hasar tespit raporu ile bağımsız bir mühendislik raporunun birlikte değerlendirilmesi yararlıdır.
Site İçinde Yaşanan Kazalar
- Havuz kazaları: Cankurtaran, uyarı ve güvenlik önlemi bulunmayan site havuzlarında boğulma ya da yaralanmalarda yönetimin sorumluluğu.
- Asansör kazaları: Periyodik bakımı yapılmamış asansörlerde yaşanan kazalarda yönetim, bakım firması ve malikler kurulunun sorumluluğu.
- Otopark ve ortak alanlar: Kapalı otoparklarda araç hasarı, kaygan zemin ya da aydınlatma eksikliği nedeniyle yaralanmalar.
Ceza davası bitmeden tazminat davası açabilir miyim?
Evet. Ceza davasının sonucu beklenmeden tazminat davası açılabilir. Çukurova'daki deprem dosyalarında zamanaşımı ve delil durumu birlikte değerlendirilerek bir takvim belirlenmelidir.
Çukurova'da yakınınızı ya da evinizi kaybettiyseniz veya bir kaza sonucu zarar gördüyseniz, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz.
