Adana'da tazminat hukuku dendiğinde, son yıllarda akla gelen ilk konu 6 Şubat 2023'te yıkılan binalardır. Çukurova'daki Hasan Alpargün Apartmanı başta olmak üzere çöken yapılarda hayatını kaybedenlerin yakınları, ceza davalarının yanında maddi ve manevi tazminat taleplerini de takip etmek zorunda kaldı. Bunun dışında Adana'nın sanayi bölgelerinde ve tarlalarında yaşanan kazalar, ovadaki ilaçlama ve su zararları da sık karşılaşılan tazminat dosyalarıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Adana'daki tazminat davalarında zarar görenleri ve yakınlarını temsil ediyoruz.
Yıkılan Binalarda Kimin Sorumluluğu Var?
Depremde yıkılan bir bina için sorumluluk tek bir kişiye ait olmayabilir. Müteahhit, yapı denetim kuruluşu ve onun denetçileri, projeyi hazırlayan ve uygulamayı denetleyen mühendisler, sonradan taşıyıcı sisteme müdahale eden kişiler ve ruhsat ile iskân işlemlerini yürüten idare, olayın niteliğine göre ayrı ayrı sorumlu tutulabilir. Kişilere karşı açılacak tazminat davaları adli yargıda, asliye hukuk mahkemesinde görülür. İdarenin hizmet kusuruna dayanan talepler ise idari yargıda tam yargı davası olarak açılır ve öncesinde idareye başvuru şartı vardır; Adana idare mahkemelerinin listelerinde afet tam yargı davaları ayrı bir başlık olarak yer alır.
Ceza davasındaki bilirkişi raporları, beton ve demir analizleri, projeye aykırılık tespitleri tazminat davasında da güçlü delildir. Bu nedenle ceza dosyasına katılan olarak dahil olmak ve dosyanın bir örneğini almak, tazminat sürecini kolaylaştırır.
Destekten Yoksun Kalma ve Manevi Tazminat
Ölen kişinin desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar ve bazı hâllerde anne ve baba destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir. Hesaplama; ölenin geliri, yaşı, bakmakla yükümlü olduğu kişiler ve aktüerya yöntemleriyle yapılır. Tarımla geçinen bir ailede gelirin ispatı ayrıca önemlidir; ürün satış belgeleri, çiftçi kayıtları ve banka hareketleri bu noktada işe yarar. Yakınını kaybedenlerin ve ağır yaralananların manevi tazminat talebi ise ayrıca değerlendirilir.
Süreler: Zamanaşımı Nasıl İşler?
Haksız fiilden doğan tazminat talepleri, zarar görenin zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Ancak fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, bu uzun süre uygulanır. Deprem davalarında bu kural önemlidir; yine de sürelerin dosya bazında ayrıca hesaplanması gerekir. İdari yargıya gidilecekse, idareye başvuru süreleri de ayrıca takip edilmelidir.
Daireyi Müteahhitten Alanlar: Tüketici Mahkemesi Yolu
Adana'da depremde yıkılan ya da ağır hasar gören binalardaki dairelerin bir kısmı, doğrudan müteahhitten satın alınmıştı. Konutu yaşamak için satın alan kişi ile konutu satan müteahhit arasındaki ilişki tüketici işlemi niteliği taşıyabilir; bu durumda ayıplı konuttan doğan talepler tüketici mahkemesinde görülür. Merkez ilçeler bakımından tüketici mahkemeleri Yüreğir'deki Adana Adliyesi'ndedir. Daireyi ikinci el olarak bir başka kişiden alanlar için ise ilişki farklıdır ve dava genellikle genel mahkemelerde, haksız fiil hükümlerine dayanılarak açılır.
Hangi yolun seçileceği, zamanaşımı süreleri, davalı tarafların kim olacağı ve ceza davasındaki delillerin nasıl kullanılacağı, her dosyada ayrıca belirlenmelidir. Yanlış mahkemede açılan dava görevsizlik kararıyla zaman kaybettirebilir.
Adana'da bu tür davaların çoğunda birden çok davalı bulunduğundan, dava dilekçesinde her birinin sorumluluk sebebinin ayrı ayrı gösterilmesi, yargılamanın sağlıklı yürümesi için önemlidir.
Sanayi, Tarla ve Komşu Arazi Zararları
- İş kazaları: Hacı Sabancı OSB'deki fabrikalarda, şantiyelerde ve tarım işlerinde yaşanan kazalarda işverene karşı maddi ve manevi tazminat; SGK gelirlerinin hesaptan düşülmesi.
- İlaçlama ve hasar: Komşu tarlaya yapılan ilaçlamanın sürüklenmesiyle ürünün zarar görmesi; zararın ziraat bilirkişisiyle tespiti.
- Su ve kanal zararları: Sulama kanallarından taşan suyun bahçeye ya da ürüne verdiği zarar ve sorumlunun belirlenmesi.
- Hayvan ve yapı zararları: Başıboş hayvanların ya da bakımsız binaların verdiği zararlarda malik ve işletenin sorumluluğu.
Adana'dan Gelen Sorular
Depremde yıkılan binamızın müteahhidi ceza davasında yargılanıyor; tazminat için kararı beklemeli miyim?
Beklemek zorunda değilsiniz. Ceza davası sürerken de tazminat davası açılabilir; ancak zamanaşımı ve delil durumu birlikte değerlendirilerek bir takvim belirlenmelidir.
Belediyeye karşı tazminat nerede istenir?
İdarenin işlem ya da eyleminden doğan zararlar için idari yargıda tam yargı davası açılır. Adana'daki davalar Yüreğir'deki Adana idare mahkemelerinde görülür.
DASK ödemesi aldım; ayrıca müteahhitten tazminat isteyebilir miyim?
Zorunlu deprem sigortası, poliçe teminatı ölçüsünde binadaki hasarı karşılar. Müteahhidin ya da yapı denetim kuruluşunun kusurundan doğan ve sigortayla karşılanmayan zararlar için ayrıca dava açılabilir; alınan sigorta bedeli hesaplamada dikkate alınır.
Adana'da bir zarara uğradıysanız ya da yakınınızı kaybettiyseniz, delillerin kaybolmaması için erken aşamada Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşerek dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz.
