Adana'da ceza yargısının haritası, şehri ilk kez dışarıdan izleyen biri için şaşırtıcıdır. Seyhan'da yaşayan bir kişinin dosyası nehrin öbür yakasında, Yüreğir'deki Adana Adliyesi'nde görülür; Ceyhan'da ya da Kozan'da işlendiği ileri sürülen ağır cezalık bir suç ise il merkezine hiç gelmeden kendi ağır ceza merkezinde yargılanır. Pozantı'daki bir olayın ağır ceza duruşmaları ise il sınırının dışına, Tarsus'a taşınır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Adana genelindeki soruşturma ve kovuşturmalarda şüpheli, sanık, mağdur ve katılan vekilliği yürütüyoruz.
Adana'da Ceza Dosyası Hangi Adliyeye Gider?
Seyhan, Yüreğir, Çukurova ve Sarıçam'da ayrı adliye bulunmaz; bu dört merkez ilçenin bütün ceza dosyaları Yüreğir'in Kazım Karabekir Mahallesi'ndeki Adana Adliyesi'nde toplanır. Soruşturmayı Adana Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür, tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirlerine sulh ceza hâkimlikleri karar verir; dava asliye ceza ya da ağır ceza mahkemesinde görülür. Karataş ve Karaisalı'da kendi asliye ceza mahkemeleri olan mülhakat adliyeler vardır, ancak bu iki ilçenin ağır cezalık dosyaları da Adana'ya gelir.
İl merkezinin dışındaki tablo farklıdır. Ceyhan, kendisine bağlı Yumurtalık ile birlikte ayrı bir ağır ceza merkezidir. Kozan da öyledir; Aladağ, Feke, İmamoğlu ve Tufanbeyli'deki mülhakat adliyelerin ağır ceza işleri Kozan'da görülür, Saimbeyli ise Feke'ye birleştirilmiştir. Pozantı Adliyesi'nin ağır ceza merkezi ise Mersin ilindeki Tarsus'tur. Hangi merkez yetkili olursa olsun, ilk derece kararlarının istinaf incelemesi Adana Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerinde yapılır.
6 Şubat Depremlerinin Ceza Yargısındaki İzi
Adana, 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen illerden biridir ve yıkılan binalar için açılan ceza davaları ilin yargı gündemini uzun süre meşgul etmiştir. Bunların en bilineni, Çukurova'nın Güzelyalı Mahallesi'nde çöken ve 96 kişinin hayatını kaybettiği Hasan Alpargün Apartmanı dosyasıdır. Müteahhit hakkında ilk derece mahkemesi olası kastla öldürmeden mahkûmiyet kurmuş, Adana Bölge Adliye Mahkemesi ise olası kast nitelendirmesini kabul etmemiştir. Binaya ruhsat ve iskân veren eski belediye görevlileri hakkında da bilinçli taksir iddiasıyla ayrı bir dava açılmıştır.
Bu dosyalar, deprem davalarındaki temel hukuki tartışmayı açıkça gösterir: sanığın neticeyi öngörüp kabullendiği mi (olası kast), yoksa öngörmesine rağmen gerçekleşmeyeceğine güvendiği mi (bilinçli taksir)? Ceza miktarı bu ayrıma göre büyük ölçüde değişir. Mağdur yakınları açısından ise katılan sıfatıyla davaya dahil olmak, bilirkişi raporlarına itiraz etmek ve kanun yollarını takip etmek, hem ceza hem de sonraki tazminat davaları bakımından belirleyicidir.
Ovadan Şehre: Adana'da Sık Görülen Dosyalar
- Arazi ve su kaynaklı kavgalar: Çukurova ovasında tarla sınırı, sulama sırası ya da ortak yol yüzünden çıkan ve kasten yaralama ya da tehdit soruşturmasına dönüşen anlaşmazlıklar.
- Silah ve kurusıkı dosyaları: Düğün, asker uğurlama gibi kutlamalarda ateş açılması; 6136 sayılı Kanun'a aykırılık ve genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması iddiaları.
- Uyuşturucu dosyaları: Kullanmak için bulundurma ile ticaret arasındaki ayrım, paketleme ve miktar delilleri, kovuşturmanın ertelenmesi şartları.
- İş kazasına bağlı taksir dosyaları: Sarıçam'daki Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi'nde, şantiyelerde ve tarım işletmelerinde yaşanan ölümlü ya da yaralanmalı kazalar.
- İmar suçları: Deprem sonrasında daha sıkı denetlenen ruhsatsız kat, eklenti ve tadilatlar nedeniyle imar kirliliğine neden olma suçlamaları.
İfadeden İstinafa Savunmanın Akışı
Gözaltına alınan kişinin susma, yakınlarına haber verilmesini isteme ve müdafi ile görüşme hakkı vardır. Adana Adliyesi'nde savcılık ifadesinin ardından tutuklama talebi gelirse, sulh ceza hâkimliği önünde kişinin işi, ailesi ve yerleşik düzeni gibi somut bilgilerle adli kontrolün yeterli olacağını anlatmak savunmanın ilk sınavıdır. Tutuklama kararına karşı yedi gün içinde itiraz edilebilir.
Kovuşturma aşamasında delillerin tartışılması, tanık dinletilmesi ve teknik raporlara itiraz öne çıkar. Ceyhan ya da Kozan'da görülen bir davada tanıkların ve tarafların ulaşımını önceden planlamak, Tarsus'a giden Pozantı dosyalarında ise duruşma takvimini il dışı yolculuğa göre düzenlemek gerekir. Hüküm verildikten sonra istinaf ve temyiz süreleri kısa olduğundan gerekçeli kararın tebliğ tarihi dikkatle izlenmelidir.
Adana'dan Gelen Sorular
Seyhan'da oturuyorum; ifadem neden Yüreğir'de alınıyor?
Seyhan'ın ayrı bir adliyesi yoktur. Adana Cumhuriyet Başsavcılığı ve Adana mahkemeleri Yüreğir'deki adliye binasında hizmet verir; Seyhan, Çukurova ve Sarıçam'daki dosyalar da burada yürür.
Deprem davasında katılan olmak için ne yapmalıyım?
Ölen ya da yaralanan kişinin yakınları, suçtan zarar gören sıfatıyla kovuşturma aşamasında katılma talebinde bulunabilir. Talebin zamanında yapılması, kanun yollarına başvuru hakkını da korur.
Adana'da bir soruşturma ya da ceza davasıyla karşı karşıyaysanız, ifade vermeden önce dosyanızı birlikte değerlendirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
