Beşiri'de boşanmayı düşünen bir eşin ilk soruları çoğu zaman pratiktir: dava nerede açılacak, çocuklar kimde kalacak, köydeki ev kime ait sayılacak? Genç yaşta kurulan evlilikler, aynı avluda yaşayan geniş aileler ve her gün Batman'a çalışmaya giden eşler, ilçedeki boşanma dosyalarında sık karşılaşılan durumlardır. Bu yakınlık, boşanmayı hem duygusal hem hukuki açıdan karmaşıklaştırır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Beşiri'deki eşlerin boşanma süreçlerini, çocukların durumunu önceleyerek yürütüyoruz.
Dava Batman Aile Mahkemesi'nde Görülür
Beşiri'nin ayrı adliyesi bulunmadığından, ilçede yaşayan eşlerin boşanma davaları Batman Adliyesi'ndeki aile mahkemesinde görülür. Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre dava, eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da son altı ay birlikte oturulan yerde açılabilir; eşlerden biri başka bir ile taşınmışsa dava orada da açılabilir. Aile mahkemesi, çocuklarla ilgili konularda psikolog, pedagog ya da sosyal çalışmacıdan sosyal inceleme raporu alır; bu görevliler gerektiğinde Beşiri'deki evi de ziyaret edebilir. Kararlara karşı istinaf incelemesi Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılır.
Ortak Konut, Ev Eşyası ve Birikim
Boşanma davası sürerken eşlerin oturduğu ev, tapusu kimde olursa olsun aile konutu niteliğini korur; malik eş diğerinin rızası olmadan bu evi satamaz ya da ipotek ettiremez ve tapuya aile konutu şerhi konulması istenebilir. Beşiri'de pek çok çift ise kendi adına kayıtlı bir evde değil, kayınpederin evinde ya da onun arsasına yapılmış bir katta oturur. Bu durumda tartışma, ev eşyasının kime ait olduğu ve eşlerin bu yapıya yaptığı maddi katkının nasıl geri isteneceği üzerinde yoğunlaşır. Eşyanın faturaları, düğün öncesi alışveriş kayıtları ve inşaat masraflarını gösteren banka dökümleri bu yüzden saklanmalıdır. Evlilik içinde edinilen mallar, başka bir rejim seçilmedikçe edinilmiş mallara katılma rejimine göre paylaşılır.
Çocuklar: Velayet, Okul ve Kişisel İlişki
Velayet kararında ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Beşiri'de çocukların ilçedeki okula mı yoksa Batman'daki bir okula mı devam ettiği, kardeşlerin birlikte kalıp kalamayacağı ve boşanmadan sonra annenin kendi ailesinin yanına, başka bir köye dönüp dönmeyeceği, mahkemenin değerlendirdiği somut sorulardır. Velayeti almayan ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişki, bayram ve tatil günleri de düşünülerek ayrıntılı biçimde düzenlenmelidir. İştirak nafakası ise çocuğun ihtiyaçları ile ödeyecek ebeveynin gerçek geliri birlikte değerlendirilerek belirlenir ve koşullar değiştiğinde artırılması ya da azaltılması istenebilir.
Resmî Nikâh, Çocukların Kaydı ve Koruma Kararları
Yalnızca dinî nikâhla yaşayan çiftler arasında hukuken boşanma davası söz konusu olmaz; ancak bu birliktelikten doğan çocukların babayla soybağının kurulması, nafakası ve mirasçılığı ayrıca güvence altına alınmalıdır. Babalık davası, anne tarafından doğumdan itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Şiddet gören ya da şiddet tehlikesi altındaki kadın, evli olsun olmasın, 6284 sayılı Kanun kapsamında Batman Aile Mahkemesi'nden koruma tedbiri isteyebilir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri de bazı tedbirleri alabilir. Uzaklaştırma ve iletişim yasağı gibi tedbirler için şiddetin kesin ispatı aranmaz.
Eşim dava açtı ama ben Beşiri'de oturuyorum; duruşmaya gitmezsem ne olur?
Duruşmalara katılmamak davanın yokluğunuzda sürmesine yol açar ve savunma hakkınızı fiilen kullanamamanız anlamına gelir. Batman Adliyesi Beşiri'ye yakın olduğundan duruşmaları takip etmek görece kolaydır; vekil aracılığıyla da temsil edilebilirsiniz.
Beşiri'de evliliğinizle ilgili zor bir karar vermek üzereyseniz, çocuklarınızın geleceğini de hesaba katan seçenekleri birlikte konuşabiliriz.
