Beşiri'de miras genellikle köydeki tarlalar, bahçeler ve aile evi üzerinden konuşulur. Tapusu dedenin ya da babanın adına duran araziler, il merkezine veya başka şehirlere taşınmış mirasçılar ve kuşaklar boyunca yapılmamış intikaller paylaşımı zorlaştırır. Ilısu Barajı nedeniyle Hasankeyf'te ve Dicle vadisinde yapılan kamulaştırmalar da bu taşınmazlarda payı bulunan Beşirili aileleri ilgilendirir; mirasçılar bedelin nasıl paylaşıldığını sorgular. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Beşiri'deki miras uyuşmazlıklarında danışmanlık ve dava vekilliği yapıyoruz.
Başvurular Batman'da Yapılır
Beşiri'de ayrı adliye bulunmadığından mirasçılık belgesi, mirasın reddi, terekenin tespiti ve ortaklığın giderilmesi gibi sulh hukuk mahkemesinin görevine giren işler Batman Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemesinde yürür. Mirasçılık belgesi notere başvurularak da alınabilir. Tapu iptali ve tescil, tenkis ve muris muvazaası davaları ise Batman'daki asliye hukuk mahkemesinde görülür. Mirası reddetmek isteyen yasal mirasçı, ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde, miras bırakanın son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine beyanda bulunmalıdır. Kararlara karşı istinaf incelemesi Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılır.
Kamulaştırma Bedeli Kime Ödenir?
Kamulaştırılan bir taşınmazın bedeli tapu malikine, malik ölmüşse mirasçılarına payları oranında ödenir. Tapusu kuşaklar önce ölmüş bir kişi adına kayıtlı arazilerde idare, ödeme öncesinde mirasçılık belgesi ister; bazı mirasçılar bedeli aldığı hâlde diğerleri hiç haberdar olmamış olabilir. Kendi payından fazlasını alan mirasçıya karşı diğerleri alacak davası açabilir. Payların doğru dağıtılması için mirasçılık belgesindeki oranlar esas alınır. Bedelin miktarına yönelik itirazlar ise mirastan bağımsız olarak kamulaştırma hukukunun sürelerine tabidir.
Mahkemeye Gitmeden Paylaşmak: Paylaşım Sözleşmesi
Mirasçılar anlaşırsa, terekeyi mahkemeye gitmeden de paylaşabilir. Miras paylaşım sözleşmesi yazılı yapılmalı ve bütün mirasçıların imzasını taşımalıdır; taşınmazlar bakımından ayrıca tapuda işlem yapılması gerekir. Örneğin bir mirasçının köydeki evi, diğerinin tarlayı, bir başkasının ise para almayı tercih ettiği durumlarda, bu tercihlerin açık ve ölçülebilir biçimde yazılması ileride çıkabilecek bir davanın önüne geçer. Anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır; bu dava için önce arabulucuya başvurmak zorunludur ve tarım arazilerinde bölme yerine satış sonucuna sıklıkla ulaşılır.
Vasiyetname ve Sağlığında Yapılan Devirler
Malını ölümünden sonra belirli bir düzene göre bırakmak isteyen bir aile büyüğü, resmî ya da el yazılı vasiyetname düzenleyebilir; el yazılı vasiyetnamenin baştan sona miras bırakanın el yazısıyla yazılması, yıl, ay, gün olarak tarih ve imza taşıması gerekir. Vasiyetname saklı paylı mirasçıların payını zedeliyorsa tenkis davası gündeme gelir. Sağlığında yapılan ve satış gibi gösterilen bağışlar ise muris muvazaası nedeniyle iptal ettirilebilir. Vasiyetnamenin açılması ve ilgililere tebliği sulh hukuk mahkemesince yapılır.
Uzaktaki Mirasçılar ve Ortak Kararlar
Beşiri'den il merkezine, batı illerine ya da yurt dışına taşınan mirasçıların her işlem için ilçeye gelmesi gerekmez. Tapuda intikal, paylaşım ya da satış için verilecek vekâletname yurt içinde noterden, yurt dışında ise konsolosluktan ya da apostil şerhiyle alınabilir. Ancak mirasçılardan birine bile ulaşılamaması, elbirliği mülkiyetindeki taşınmaz hakkında ortak karar alınmasını engeller. Bu durumda Beşiri'deki mirasçılardan biri, paylaşma sonuçlanıncaya kadar mirasçılar için bir temsilci atanmasını sulh hukuk mahkemesinden isteyebilir.
Köydeki tarlayı yıllardır amcam kullanıyor; payımızı isteyebilir miyiz?
Tapuda payınız varsa ortaklığın giderilmesi istenebilir; kullanımdan dışlandığınızı ispatlarsanız ecrimisil de talep edilebilir. Arazi tapusuzsa önce kadastro ve zilyetlik durumu araştırılmalıdır.
Beşiri'de bir mirasın paylaşımı ya da kamulaştırma bedelinin dağıtımı konusunda belirsizlik yaşıyorsanız, kayıtları birlikte inceleyerek bir yol haritası çıkarabiliriz.
