Gürsu'nun çalışma hayatı iki farklı takvime göre işler. Ankara yolu aksında ve ilçenin sanayi alanlarında üretim yapan fabrikalar, atölyeler ve depolar yıl boyu vardiyayla çalışır; ovadaki meyve bahçeleri ve tarlalar ise hasat dönemlerinde yoğun bir işgücü ihtiyacı doğurur. Bu nedenle Gürsu'dan gelen iş hukuku başvuruları, fabrikadaki fazla mesai alacağından pres makinesinde yaşanan bir iş kazasına, bahçede günlük yevmiyeyle çalışan bir işçinin sigortasız kalmasına kadar geniş bir alana yayılır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Gürsu'da çalışan işçilere ve işverenlere iş uyuşmazlıklarında destek veriyoruz.
Önce Arabulucu, Sonra Bursa İş Mahkemesi
Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai, yıllık izin ücreti gibi alacaklar ile işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Başvuru, işverenin ya da işçinin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Anlaşma sağlanamazsa dava, Osmangazi'deki Bursa Adliyesi bünyesinde bulunan Bursa iş mahkemelerinde açılır; Gürsu'nun ayrı bir adliyesi olmadığından ilçedeki iş yerlerine ilişkin davalar burada görülür. İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında ise arabuluculuk dava şartı değildir.
Fabrika Vardiyalarında Sık Görülen Alacaklar
- Fazla mesai: Haftalık kırk beş saati aşan çalışma, giriş-çıkış kayıtları, servis saatleri ve vardiya çizelgeleriyle ispatlanabilir.
- Hafta tatili ve bayram çalışması: Üretimin durmadığı dönemlerde yapılan çalışmanın ücreti bordroda görünmüyorsa talep edilebilir.
- Asgari ücret üzerinden gösterilen maaş: Gerçek ücretin bir kısmının elden ödendiği iddiasında banka hareketleri ve emsal ücret araştırması önem taşır.
- Kıdem tazminatı: En az bir yıllık çalışmadan sonra, haklı bir sebeple ayrılan ya da işveren tarafından haklı sebep olmaksızın çıkarılan işçi tarafından istenebilir.
Pres, Forklift ve Depo: İş Kazası Olduğunda
Gürsu'daki üretim tesislerinde makineye el kaptırma, yüksekten düşme ya da forklift çarpması gibi kazalar yaşanabilir. Kaza, işveren tarafından SGK'ya üç iş günü içinde bildirilmelidir. İşçi; geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik geliri gibi SGK haklarının yanında, işverenin kusuru oranında maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Kazanın alt işveren çalışanının başına gelmesi halinde asıl işverenin sorumluluğu da gündeme gelir. Kusur dağılımı, iş güvenliği bilirkişisinin raporu ve kaza tutanağıyla belirlenir.
Bahçede ve Tarlada Çalışanlar
Gürsu ovasında hasat döneminde çalışan işçilerin durumu fabrika işçisinden farklı olabilir. Elli ve daha az işçinin çalıştığı tarım işletmeleri kural olarak İş Kanunu kapsamı dışında kalır; bu işçilerin hakları Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre değerlendirilir. Sigorta bildirimi yapılmadan çalıştırılan işçi, hizmet tespiti davasıyla geçmiş çalışmasını kayıt altına aldırabilir. Bu davada tanık beyanları ve yevmiye kayıtları belirleyicidir.
İşten Çıkarıldıysanız
Otuz veya daha fazla işçi çalıştırılan iş yerinde en az altı aylık kıdemi olan ve iş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade isteyebilir. Kıdem tazminatında zamanaşımı beş yıldır; ancak deliller zamanla kaybolabileceği için erken davranmak yararlıdır.
Gürsu'dan Bir Soru
Fabrikadan istifa ettim ama fazla mesailerim ödenmemişti; yine de talep edebilir miyim?
Ödenmeyen fazla mesai nedeniyle sözleşmesini fesheden işçi, koşulları varsa haklı fesih nedeniyle kıdem tazminatı da isteyebilir. İstifa dilekçesindeki ifade bu açıdan önemlidir.
Gürsu'da çalıştığınız iş yerinden kaynaklanan bir alacak ya da kaza söz konusuysa, bordro ve kayıtlarınızı birlikte inceleyerek izlenecek yolu belirleyebiliriz.
