Giresun, sınır ili ya da büyük bir göç merkezi değildir; ancak yabancılar hukuku bu ilde de gündelik bir gerçekliktir. Giresun Üniversitesi'nde öğrenim gören uluslararası öğrenciler, fındık hasadında çalışmak için gelen yabancı uyruklu mevsimlik işçiler, Giresunlularla evlenen yabancı eşler ve yazın yaylalara gelen yabancı ziyaretçiler, ikamet, çalışma ve mülk edinme gibi konularda hukuki sorularla karşılaşır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Giresun'daki yabancılara ve onları istihdam eden işverenlere yabancılar hukuku alanında danışmanlık ve dava takibi hizmeti veriyoruz.
İkamet İzni: Öğrenci, Aile ve Kısa Dönem
Türkiye'de vizenin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden uzun kalacak yabancıların ikamet izni alması gerekir. Giresun'da yabancıların ikamet işlemleri il göç idaresi tarafından yürütülür. Giresun Üniversitesi'nde öğrenim gören yabancı öğrenciler öğrenci ikamet izni alır; bu izin öğrenimin devamına bağlıdır ve öğrencinin kaydının silinmesi izni de etkiler. Türk vatandaşıyla evli yabancılar ise aile ikamet izni alabilir; evliliğin gerçek olmadığı yönündeki şüpheler izin sürecinde inceleme konusu olabilir.
İkamet izni başvurusunun reddedilmesi veya iznin iptal edilmesi idari bir işlemdir ve bu işleme karşı idare mahkemesinde dava açılabilir. Giresun'da bu davalar Giresun İdare Mahkemesi'nde görülür. Red kararının gerekçesinin dikkatle incelenmesi, eksikliklerin giderilerek yeniden başvuru yapılmasının mı yoksa dava açılmasının mı daha uygun olduğunu belirler.
Mevsimlik Tarım İşçiliği ve Çalışma İzni
Fındık hasadında yabancı uyruklu işçilerin çalıştırılması, işveren açısından ciddi sorumluluklar doğurur. Kural olarak yabancıların Türkiye'de çalışabilmesi için çalışma izni gerekir. Mevsimlik tarım ve hayvancılık işleri için mevzuatta bazı özel düzenlemeler ve muafiyet usulleri bulunmakla birlikte, bu muafiyetlerin koşulları yabancının statüsüne göre değişir ve başvurunun usulüne uygun yapılması gerekir. İzinsiz yabancı çalıştıran işverene ve izinsiz çalışan yabancıya idari para cezası uygulanır; yabancı açısından sınır dışı etme kararı da gündeme gelebilir. Bahçe sahiplerinin işçiyi getiren aracının belgelerine güvenmek yerine, çalıştırdıkları kişilerin statüsünü kendileri kontrol etmeleri önemlidir.
Sınır Dışı Etme ve İdari Gözetim
Giresun'da hakkında sınır dışı etme kararı verilen bir yabancının elinde yalnızca bir haftalık süre vardır: karar kendisine veya avukatına tebliğ edildikten sonraki yedi gün içinde idare mahkemesine başvurulmalıdır. Dava açma süresi boyunca ve dava devam ederken, yabancı kendisi kabul etmedikçe ülkeden çıkarılmaz; kanun yalnızca bazı istisnai durumlarda bu korumayı kaldırır. İdari gözetim altına alınan yabancı ise gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Bu iki yol birbirinden farklıdır ve süreler çok kısa olduğundan yakınların hızlı hareket etmesi gerekir.
Yabancıyla Evlilik ve Aile İlişkileri
Giresun'dan yurt dışına göç etmiş ailelerin çocukları ya da Giresun'da yaşayan kişiler yabancı uyruklu kişilerle evlenebilir. Yurt dışında yapılan evliliklerin Türkiye'deki nüfus kayıtlarına işlenmesi, yabancı eşin vatandaşlık başvurusu ve boşanma hâlinde hangi ülke hukukunun uygulanacağı gibi konular ayrı ayrı dikkat gerektiren işlemlerdir. Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olan ve evlilik birliği devam eden yabancı, kanundaki diğer şartları da taşıyorsa evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusunda bulunabilir.
Vize ve İkamet İhlalinin Sonuçları
Vize veya ikamet izni süresini aşan yabancılar, ülkeden çıkış sırasında idari para cezasıyla karşılaşabilir ve ihlalin süresine göre Türkiye'ye giriş yasağı uygulanabilir. Giresun'a hasat için gelen ve sezon bitiminde ülkeden çıkmayan yabancılar ya da süresi dolmuş öğrenci ikamet iznine sahip olanlar bu riskle karşı karşıyadır. Giriş yasağı kararlarına karşı da idari yargı yolu açıktır. Geçici koruma statüsündeki kişilerin kayıtlı oldukları il dışına çıkışları ise izne bağlıdır; izinsiz şekilde başka bir ilde bulunma, statü bakımından olumsuz sonuçlar doğurabilir. Hasat döneminde Giresun'a çalışmaya gelen geçici koruma kapsamındaki kişilerin ve onları çalıştıranların bu kurallara dikkat etmesi gerekir.
Yabancıların Taşınmaz Edinimi
Yabancı gerçek kişiler kanundaki sınırlamalar çerçevesinde Türkiye'de taşınmaz edinebilir. Askerî yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri gibi kısıtlı alanlar ile toplam alan sınırlamaları dikkate alınır. Yayla evi veya sahil kesiminde konut almak isteyen yabancıların, taşınmazın tapu durumunu ve imar niteliğini önceden araştırması gerekir.
Sık Sorulan Sorular
İkamet iznim reddedildi; ülkeden çıkmak zorunda mıyım?
Red kararıyla birlikte genellikle ülkeden çıkış için süre verilir. Bu süre içinde dava açma imkânı ve kalış durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Yabancı işçiyi Giresun'da sadece hasat dönemi için çalıştırıyorum; yine de izin gerekir mi?
Çalışmanın kısa süreli olması, çalışma izni veya muafiyet şartını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İşçinin statüsüne göre gerekli başvurunun önceden yapılması gerekir; aksi hâlde işverene idari para cezası uygulanabilir.
Giresun'da yabancılar hukukuna ilişkin bir sorununuz varsa, süreleri kaçırmadan değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
