Kelkit'te bir miras, çoğu zaman bir tarlanın, bir köy evinin ve bir sürünün geleceği demektir. Kelkit Çayı'nın sulak vadisindeki verimli araziler, nesiller boyunca aileler arasında el değiştirmiş; ancak tapu kayıtları her ölümde güncellenmediği için bugün pek çok taşınmaz, onlarca mirasçının hissedar olduğu karmaşık bir yapıya dönüşmüştür. Bu mirasçıların bir kısmı Kelkit'te, bir kısmı İstanbul'da, Ankara'da ya da yurt dışında yaşar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kelkit ve Köse'deki miras uyuşmazlıklarında mirasçılara danışmanlık ve vekillik yapıyoruz.
Mirasçılık Belgesi ve Tapuda İntikal
Miras sürecinin ilk adımı, kimin mirasçı olduğunu gösteren mirasçılık belgesinin alınmasıdır. Bu belge noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir; Kelkit Adliyesi'nde sulh hukuk mahkemesi bulunur. Belgeyle tapuda intikal yapılarak taşınmazlar mirasçılar adına tescil edilir. Kelkit'te sık karşılaşılan bir durum, dededen kalan ve hiç intikal ettirilmemiş tapulardır: bu durumda önce dedenin, ardından ölmüş çocuklarının mirasçıları ayrı ayrı belirlenmelidir.
Borçlu Bir Mirası Reddetmek
Kelkit'te hayvancılık ve tarım yapan pek çok kişi, işletmesini büyütmek için kredi kullanır ya da başkasının kredisine kefil olur. Miras bırakanın borçlarının mal varlığını aşması hâlinde mirasçılar, ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Gurbetteki mirasçıların bu süreyi kaçırmaması için, borç durumunun banka ve kooperatif kayıtlarından hızla araştırılması gerekir.
Tarım Arazisi Neden Kolayca Bölünemez?
Mirasçılar taşınmazların paylaşımında anlaşamazsa, ortaklığın giderilmesi davası açılır. Kelkit'te bu dava, Kelkit Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemesinde görülür ve dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunludur. Ancak Kelkit ovasındaki tarım arazileri bakımından önemli bir sınırlama vardır: 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, tarım arazilerinin asgari büyüklüğün altına düşecek şekilde bölünmesine izin vermez. Bu nedenle mahkeme çoğu zaman araziyi mirasçılar arasında fiziken bölemez ve satışına karar verir. Mirasçıların arazinin kendi aralarından birine devri konusunda anlaşması, ailede kalmasını sağlayan bir yol olabilir.
Kelkit'e Özgü Miras Sorunları
- Hayvan varlığı: Ölen kişinin sürüsü de terekeye dahildir; mirasçılardan birinin hayvanları satması ya da kendi adına kullanması diğer mirasçılarla uyuşmazlık doğurur.
- Bakım karşılığı devir: Anne babasına köyde bakan çocuğa tapuda satış gösterilerek yapılan devirler; diğer mirasçıların muris muvazaası nedeniyle tapu iptali talebi.
- Fiilî kullanım ve ecrimisil: Köyde kalan mirasçının tarlayı yıllardır tek başına ekmesi.
- Köse'deki taşınmazlar: Köse ilçesindeki taşınmazlara ilişkin davalar da Kelkit Adliyesi'nde görülür.
Muris Muvazaası ve Tenkis
Gerçekte bağış olduğu hâlde satış gibi gösterilen devirlere karşı açılan muris muvazaası davaları asliye hukuk mahkemesinde görülür; bu davalar için kanunda belirli bir hak düşürücü süre öngörülmemiştir. Saklı payı zedelenen mirasçılar ise tenkis davası açabilir; bu dava, saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
Köydeki evde yaşayan kardeşim kira ödemeli mi?
Ortak mirastaki bir evi tek başına kullanan mirasçıdan, diğer mirasçılar kullanımına itiraz ettikleri tarihten itibaren ecrimisil isteyebilir. Talep, geriye dönük beş yılla sınırlıdır.
Kelkit'teki davaya gelmeden takip edebilir miyim?
Evet. Noterden ya da yurt dışındaysanız konsolosluktan vereceğiniz vekâletnameyle dava vekil aracılığıyla takip edilebilir.
Kelkit'teki bir miras meselesinin çözümü için tapu kayıtlarınızla birlikte Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşebilirsiniz.
