Gaziemir'in eski mahallelerinde, bahçeli müstakil evlerin ve iki üç katlı aile apartmanlarının arasında artık yeni yapılar yükseliyor. Bir zamanlar tek bir aile reisinin üzerine kayıtlı olan bu evler, onun vefatıyla birlikte çocukların, torunların ve bazen hiç tanımadıkları akrabaların ortak malı hâline gelir. Havalimanı ve serbest bölgenin çevresinde arsa değerlerinin artması, kentsel dönüşüm teklifleriyle birleşince, mirasçılar arasında daha önce hiç konuşulmamış sorular gündeme gelir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Gaziemir'de tereke bırakan ailelerin mirasçılarına paylaşım ve dava süreçlerinde danışmanlık veriyoruz.
Mirasçılık Belgesi ve Terekenin Ortaya Konulması
Mirasçılık belgesi noterden alınabileceği gibi sulh hukuk mahkemesinden de istenebilir. Gaziemir İzmir Adliyesi'nin yargı çevresinde olduğundan mahkeme yoluyla başvuruda İzmir sulh hukuk mahkemeleri görevlidir; bu mahkemeler adliyenin Bayraklı'daki ek hizmet binasında bulunur. Belge alındıktan sonra tapu kayıtları, banka hesapları, araçlar ve varsa murisin işyeri hakları tespit edilmelidir. Eski evlerde tapunun hâlâ büyükanne veya büyükbaba adına kayıtlı olduğu sık görülür; bu durumda önceki ölümlerin de mirasçılık belgesine bağlanması gerekir.
Kentsel Dönüşüm ve Mirasçılar
Aktepe, Emrez ve ilçenin diğer eski yerleşim alanlarında riskli yapı tespiti yapılan bir binada, paylardan biri mirasçılara geçmişse dönüşüm kararlarına mirasçıların tamamı elbirliği ile katılır. Mirasçılardan biri sözleşmeye imza vermiyorsa ya da yurt dışında olduğu için ulaşılamıyorsa süreç tıkanabilir. Bu durumda şu yollar değerlendirilir:
- Sulh hukuk mahkemesinden miras ortaklığına temsilci atanmasının istenmesi,
- Paylı mülkiyete geçiş için paylaşım ya da ortaklığın giderilmesi davası,
- Dönüşüm mevzuatındaki çoğunluk kararı mekanizmasının mirasçılar açısından etkilerinin incelenmesi.
Dönüşüm sonunda verilecek bağımsız bölümlerin mirasçılar arasında nasıl dağıtılacağı, müteahhitle sözleşme imzalanmadan önce mirasçılar arasında yazılı bir paylaşım sözleşmesiyle netleştirilmelidir.
Ortaklığın Giderilmesi
Mirasçılar anlaşamazsa her biri ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Taşınmaza ilişkin bu davada taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir ve dava sulh hukuk mahkemesinde görülür. Gaziemir'deki tek bir müstakil evin aynen bölünmesi çoğu zaman mümkün olmadığından mahkeme satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir. İhale yoluyla satış piyasa değerinin altında sonuçlanabildiği için mirasçıların satıştan önce anlaşma ihtimalini ciddi biçimde değerlendirmesi önerilir.
Borçlu Tereke ve Saklı Pay
Murisin borçlarının malvarlığını aştığı düşünülüyorsa, mirasçılar ölümü öğrenmelerinden itibaren üç ay içinde mirası reddedebilir. Murisin sağlığında evini çocuklarından birine satış gibi gösterip bağışladığı iddia ediliyorsa, diğer mirasçılar muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açabilir; bu dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Saklı payın vasiyet veya bağışla zedelendiği durumlarda ise tenkis davası, hakkın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde ölüm ya da vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
Gaziemir'den Sorular
Babamızdan kalan evde annemiz oturuyor; satış için dava açılırsa ne olur?
Sağ kalan eşin, aile konutu üzerinde miras paylaşımında kendisine mülkiyet ya da intifa hakkı tanınmasını isteme imkânı vardır. Bu hak, ortaklığın giderilmesi sürecinde mutlaka göz önünde tutulmalıdır.
Mirastan kalan dairede kardeşim oturuyor ve kira ödemiyor; ne yapabilirim?
Diğer mirasçıların izni olmadan ortak taşınmazı tek başına kullanan mirasçıdan, ihtarname sonrasında ecrimisil talep edilebilir. Gaziemir'deki kira değerleri bu hesapta bilirkişi tarafından esas alınır.
Gaziemir'de bir miras meselesiyle karşı karşıyaysanız, tapu kayıtlarını ve aile durumunu ilk görüşmede birlikte değerlendirebiliriz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.
