Çiğli'de miras dosyaları iki farklı kaynaktan beslenir. Bir yanda Sasalı, Harmandalı ve Kaklıç gibi eski köy yerleşimlerinde kuşaklardır aileye ait olan, kentin kuzeye doğru büyümesiyle değeri artan tarla ve bahçeler vardır. Öte yanda İzmir'e başka illerden gelmiş, Çiğli'de bir Evka dairesi ya da kooperatif konutu edinmiş, memlekette ise hâlâ paylaşılmamış taşınmazları bulunan aileler yaşar. Birinci grupta tartışma çoğunlukla arazinin değeri ve murisin sağlığında yaptığı devirler üzerinde, ikincisinde ise farklı illere dağılmış terekenin tek elden yönetilmesinde yoğunlaşır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çiğli'deki mirasçılara tereke tespitinden paylaşıma kadar destek veriyoruz.
İlk Adım: Mirasçılık Belgesi ve Tereke Listesi
Mirasçılık belgesi noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Belge Türkiye'nin her yerinde geçerlidir; Çiğli'deki daire için alınan belgeyle memleketteki tarlanın tapu işlemleri de yürütülebilir. Belge alındıktan sonra taşınmazlar, banka hesapları, araçlar, kooperatif üyelik hakları, alacaklar ve borçlar ayrıntılı biçimde listelenmelidir. Kooperatif üyeliğinin mirasçılara nasıl geçeceği, kooperatifin ana sözleşmesine de bağlıdır; bu nedenle kooperatif yönetimine zamanında başvurulması gerekir.
Şehirleşmeyle Değerlenen Aile Arazileri
Sasalı ve Harmandalı çevresinde imar planlarının değişmesi ya da yeni yatırımların gündeme gelmesi, uzun süre kimsenin ilgilenmediği tarlaları bir anda mirasçılar arasındaki tartışmanın merkezine taşıyabilir. Murisin sağlığında tarlayı çocuklarından birine satış gibi göstererek devretmesi hâlinde, diğer mirasçılar muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açabilir; bu dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Saklı paylı mirasçılar ise paylarını zedeleyen kazandırmalar için tenkis davası yoluna gidebilir. Tarım arazilerinde asgari parsel büyüklüğü kuralları aynen bölünmeyi sınırladığından, paylaşım çoğu zaman satış ya da payların bir mirasçıda toplanması yoluyla yapılır.
Sanayi İşçisinin Vefatında Mirasçıların Hakları
- Kıdem tazminatı: İşçinin ölümü hâlinde kıdem tazminatı yasal mirasçılarına ödenir; ödenmemiş ücret ve izin alacakları da terekeye girer.
- SGK ölüm aylığı: Hak sahiplerine bağlanan ölüm aylığı tereke malı değildir; mirası reddetmek bu aylığı etkilemez.
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölüm bir iş kazasından kaynaklanıyorsa, ölenin desteğinden yararlanan yakınlar bu tazminatı mirasçılık sıfatından bağımsız olarak, kendi adlarına talep eder.
Ortaklığın Giderilmesi ve Mirasın Reddi
Mirasçılar paylaşımda anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır; dava, taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde görülür ve öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur. Çiğli'deki daire ile memleketteki tarla için ayrı ayrı dava açılması gerekebilir. Murisin kredi veya kefalet borçları malvarlığını aşıyorsa, mirasçılar ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir.
Çiğli'den Mirasçıların Soruları
Babamın Evka dairesinde annemle birlikte oturuyoruz; kardeşlerim payını isterse ne olur?
Sağ kalan eş, ölenle birlikte yaşadığı konut üzerinde miras payına mahsuben kendisine mülkiyet hakkı tanınmasını isteyebilir. Bu talep, ortaklığın giderilmesi davasında annenin evde kalmaya devam etmesini sağlayabilecek önemli bir haktır.
Memleketteki tarla için davayı Çiğli'de açabilir miyim?
Hayır; ortaklığın giderilmesi davası taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Ancak dava vekâletname ile takip edilebildiğinden, mirasçıların her duruşma için memlekete gitmesi gerekmez. Çiğli'deki daire için ise dava sulh hukuk mahkemesinde, Karşıyaka'da görülür.
Çiğli'deki ya da memleketteki bir mirasın paylaşımı için izlenecek yolu ilk görüşmede birlikte planlayabiliriz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
