Malatya'da sigorta uyuşmazlıkları, ilin karşılaştığı iki büyük doğal riskle doğrudan bağlantılıdır: deprem ve zirai don. 6 Şubat depremlerinden sonra binlerce malik zorunlu deprem sigortası ve konut sigortası kapsamında ödeme talep etti; ödeme tutarları, hasar seviyesi ve poliçe kapsamı konusunda çok sayıda uyuşmazlık doğdu. Kayısı üreticileri ise bahar donlarının rekolteyi zaman zaman ciddi biçimde düşürdüğü yıllarda tarım sigortası kapsamında hasar tespiti ve tazminat süreçleriyle uğraşıyor. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Malatya'da sigortalılara ve zarar görenlere sigorta şirketlerine karşı başvuru, tahkim ve dava süreçlerinde vekillik yapıyoruz.
DASK ve Deprem Sonrası Ödeme Uyuşmazlıkları
Zorunlu deprem sigortası, binanın kendisine gelen zararı poliçede belirtilen bina bedeli ve limitler dahilinde karşılar. Eşyalar, kira kaybı ya da geçici barınma giderleri bu teminatın kapsamında değildir. Malatya'da depremden sonra karşılaşılan başlıca sorunlar şunlardır:
- Hasar seviyesinin, idarenin hasar tespitinden farklı belirlenmesi,
- Bina bedelinin düşük beyan edilmiş olması nedeniyle ödemenin gerçek zararın çok altında kalması,
- Poliçenin deprem tarihinde yürürlükte olup olmadığına ilişkin tartışmalar,
- Ortak alanlar ve kat mülkiyeti kurulmamış binalarda ödemenin kimlere ve hangi oranda yapılacağı.
DASK'ın yanında yaptırılmış bir konut veya iş yeri sigortasında deprem ek teminatı varsa, DASK limitini aşan zararlar ile eşya ve kira kaybı da bu poliçe kapsamında talep edilebilir. Poliçe genel şartları ve muafiyet oranları ödemenin miktarını belirler.
Kayısıda Don Riski ve Tarım Sigortası
Malatya'da kayısı ağaçları erken çiçek açtığından, ilkbaharda yaşanan don olayları rekolteyi ciddi biçimde etkileyebilir. Devlet destekli tarım sigortası, kapsamındaki ürünlerde don, dolu ve fırtına gibi riskleri teminat altına alır. Bu alanda uyuşmazlıklar genellikle hasar tespit eksperinin belirlediği kayıp oranına, poliçenin hangi tarihte başladığına ve bekleme süresine, ürünün gelişim döneminin poliçe kapsamına girip girmediğine ilişkin çıkar. Üreticinin hasarı süresinde bildirmesi ve hasar tespiti sırasında bahçede bulunarak gözlemlerini tutanağa geçirtmesi önemlidir; ekspertiz raporuna itiraz imkânı da poliçe şartlarında düzenlenmiştir.
Kasko ve Trafik Sigortası
Depremde enkaz altında kalan ya da bina çökmesi nedeniyle hasar gören araçlar için kasko poliçesinde deprem teminatı bulunup bulunmadığı belirleyicidir; standart kasko poliçelerinde deprem çoğu zaman ek teminatla karşılanır. Trafik kazalarında ise zorunlu mali sorumluluk sigortası üçüncü kişilerin zararlarını karşılar. Kış aylarında Malatya'yı çevre illere bağlayan yollarda yaşanan zincirleme kazalarda birden çok sigortacının sorumluluk payının belirlenmesi dikkatli bir dosya çalışması gerektirir.
Hayat Sigortası ve Kredi Borçları
Konut veya ihtiyaç kredisi kullanırken yaptırılan hayat sigortası, sigortalının vefatı halinde kalan kredi borcunu karşılamaya yöneliktir. Depremde hayatını kaybeden kişilerin mirasçıları, bankanın borcu mirasçılardan talep etmeden önce hayat sigortasından tahsil edilip edilmediğini sorgulamalıdır. Sigortacının, beyan yükümlülüğünün ihlali ya da istisna hükümleri gerekçesiyle ödemeyi reddetmesi halinde, poliçe şartları ve sağlık beyanı formu incelenerek itiraz yolu değerlendirilir.
Sigorta Tahkim Komisyonu ve Dava
Sigorta şirketiyle uyuşmazlık yaşayan sigortalı ya da zarar gören, belirli koşullarla Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir ya da doğrudan dava açabilir. Tahkim yolu, dosyaların hakemlerce görece hızlı incelenmesini sağlar; ancak belirli tutarların üzerindeki kararlara karşı itiraz ve kanun yolları sınırlıdır. Hangi yolun tercih edileceği, uyuşmazlığın tutarına, delil durumuna ve sigortalının önceliklerine göre değişir.
Kayısı Depoları ve İş Yeri Sigortaları
Kuru kayısının hasattan sonra aylarca depolandığı Malatya'da, depo ve işleme tesisleri için yaptırılan iş yeri ve emtia sigortaları ayrı bir önem taşır. Yangın, su baskını, hırsızlık ve deprem gibi risklerde ödemenin kapsamı, poliçede beyan edilen emtia değerine ve stok kayıtlarına bağlıdır. Eksik sigorta durumunda sigortacı zararı orantılı olarak öder. Depremde hasar gören ve faaliyetine ara vermek zorunda kalan işletmeler için kâr kaybı teminatı bulunup bulunmadığı da poliçe incelemesinde ilk bakılması gereken noktalardan biridir.
Rücu Davaları
Sigortacı, sigortalısına ödeme yaptıktan sonra zarardan sorumlu olan üçüncü kişiye rücu edebilir. Malatya'da depremde yıkılan binalarla ilgili olarak, ödeme yapan sigortacıların müteahhit veya yapı denetim kuruluşlarına rücu davası açması mümkündür. Sosyal Güvenlik Kurumu da iş kazası ve trafik kazalarında yaptığı ödemeler için sorumlulara rücu eder.
Sık Sorulan Sorular
DASK ödemesi düşük çıktı; itiraz edebilir miyim?
Evet. Hasar dosyası ve ekspertiz raporu incelenerek itiraz, tahkim ya da dava yolu değerlendirilebilir. Poliçede beyan edilen bina bedeli ve metrekare bilgisi ödemenin tavanını belirler.
Don hasarında eksper raporu gerçeği yansıtmıyor; ne yapabilirim?
Poliçe şartlarında öngörülen itiraz süresi içinde yeniden ekspertiz talep edilebilir. Bahçeye ait fotoğraflar ve komşu bahçelerdeki tespitler delil olarak değerlendirilebilir.
Malatya'da sigorta şirketiyle bir uyuşmazlık yaşıyorsanız, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçerek poliçenizi ve hasar dosyanızı birlikte inceleyebiliriz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
