Mersin'de boşanma dosyaları, şehrin kendisi gibi çok katmanlıdır. Bir yanda Yenişehir'in sitelerinde yaşayan, iki maaşla konut kredisi ödeyen genç çiftler; öte yanda Toroslar ve Akdeniz'de geniş aile düzeni içinde yaşayan, evliliği resmî nikâhtan önce dinî nikâhla başlamış aileler; bir başka yanda Rus, Ukraynalı ya da Suriyeli eşle kurulmuş evlilikler vardır. Narenciye bahçesi, sera ya da nakliye kamyonu gibi aileyle birlikte büyümüş malvarlıkları da paylaşım tartışmasını zorlaştırır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Mersin genelinde anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarında, velayet, nafaka ve mal rejimi uyuşmazlıklarında vekillik yapıyor.
Davayı Hangi Aile Mahkemesinde Açmalısınız?
Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da davadan önce son altı ay birlikte oturdukları yerde açılabilir. Mersin'de bu kural, hangi adliyenin yetkili olduğunu belirler. Akdeniz, Mezitli, Toroslar ve Yenişehir'de oturanların davaları Mersin Adliyesi'ndeki aile mahkemelerinde görülür. Tarsus'ta yaşayanlar için Tarsus Adliyesi'nde, Erdemli'de yaşayanlar için Erdemli Adliyesi'nde aile mahkemesi bulunur. Silifke, Anamur, Mut ve Gülnar gibi batı ilçelerinde ise boşanma davaları, o adliyede aile davalarına bakmakla görevli mahkemede açılır; aile mahkemesi kurulmamış yerlerde bu görevi asliye hukuk mahkemesi üstlenir.
Yetki kuralı, eşlerden biri il dışına taşındığında stratejik önem kazanır. Örneğin eşi Adana'ya ya da Antalya'ya taşınmış Mersinli bir kadın, kendi yerleşim yeri olan Mersin'de dava açabilir. Aile mahkemesi kararlarına karşı istinaf incelemesi Adana Bölge Adliye Mahkemesi hukuk dairelerinde yapılır.
Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin hâkim önünde bizzat dinlenmesi ve velayet, nafaka, mal paylaşımı gibi konuları düzenleyen protokolün hâkim tarafından uygun bulunması gerekir. Protokolün özenle hazırlanması, ileride icra takibi ya da yeni davalar gerektirebilecek boşlukları kapatır: nafakanın artış yöntemi, çocukla kişisel ilişkinin bayram ve yaz tatillerinde nasıl kurulacağı, aracın ve ev eşyasının kime kalacağı açıkça yazılmalıdır.
Anlaşma sağlanamazsa dava çekişmeli olarak yürür. Evlilik birliğinin temelinden sarsılması en sık dayanılan sebeptir; zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, suç işleme ve terk gibi özel sebepler de ileri sürülebilir. Çekişmeli davalarda tanık beyanları, mesaj kayıtları, banka hareketleri ve kolluk tutanakları delil olarak kullanılır. Aile içi şiddet varsa 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleri boşanma davasından bağımsız olarak hemen istenebilir.
Mersin'e Özgü Mal Paylaşımı Sorunları
1 Ocak 2002'den sonra kurulan ya da bu tarihten sonra devam eden evliliklerde yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır. Evlilik içinde emekle elde edilen mallar kural olarak eşit paylaşılırken, evlilikten önce edinilen mallar ve miras yoluyla gelenler kişisel mal sayılır. Mersin'de bu ayrım sık sık şu sorularla karşımıza çıkar:
- Aileden kalan narenciye bahçesi ya da sera: Arazi miras yoluyla geldiyse kişisel maldır; ancak evlilik süresince ortak gelirle kurulan sera, sulama sistemi ya da dikilen fidanlar değer artışı payı tartışmasını doğurur.
- Nakliye ve lojistik araçları: Tır ya da kamyon şirkete mi, eşin şahsına mı kayıtlı? Kredinin hangi gelirle ödendiği paylaşımı doğrudan etkiler.
- Yazlık daire: Erdemli, Kızkalesi ya da Mezitli sahilindeki yazlıkların tapuda kimin adına kayıtlı olduğu ile bedelin kim tarafından ödendiği her zaman örtüşmez.
- Aile konutu: Ortak yaşanan ev tek eşin adına kayıtlı olsa bile diğer eş tapuya aile konutu şerhi koydurabilir; bu şerhten sonra konut, rızası olmadan satılamaz.
Yabancı Eşle Boşanma
Mersin'de Türk vatandaşının yabancı uyruklu biriyle evlendiği dosyalar sık görülür. Eşlerden birinin Türkiye'de yerleşim yeri varsa dava Türk mahkemesinde açılabilir; uygulanacak hukuk ise eşlerin ortak milliyetine, ortak yerleşim yerine veya mutad meskene göre belirlenir. Yabancı ülkede verilmiş bir boşanma kararının Türkiye'de nüfus kayıtlarına işlenmesi için tanıma davası ya da kanunda öngörülen şartlar sağlanıyorsa nüfus müdürlüğü üzerinden idari tanıma yolu kullanılabilir. Evlilik yoluyla ikamet izni alan yabancı eş için boşanmanın ikamet hakkına etkisi de ayrıca planlanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Yalnızca dinî nikâhla yaşadığımız eşimden nafaka isteyebilir miyim?
Resmî nikâh olmadan evlilik hükümleri doğmaz; boşanma davası da, buna bağlı nafaka da istenemez. Ancak ortak çocuk varsa çocuk için nafaka, babalık ve soybağı talepleri ayrıca değerlendirilebilir.
Velayet kararı sonradan değiştirilebilir mi?
Evet. Çocuğun üstün yararını etkileyen önemli bir değişiklik olursa, örneğin velayet sahibi ebeveyn çocuğu başka şehre götürür ya da bakım koşulları bozulursa, velayetin değiştirilmesi aile mahkemesinden istenebilir.
Mersin'de boşanma sürecini düşünüyorsanız, dava açmadan önce yetkili mahkemeyi ve mal paylaşımı tablonuzu birlikte netleştirebiliriz.
