Mersin'in ticari hayatı büyük ölçüde vadeye dayanır. Haldeki komisyoncu ürünü üreticiden çek karşılığı alır, ihracatçı yükünü göndermeden önce ambalajcıya ve nakliyeciye borçlanır, inşaat malzemesi satan bayi müteahhide açık hesapla çalışır. Narenciye sezonunun kötü geçtiği, navlun fiyatlarının dalgalandığı ya da büyük bir alıcının ödemeyi geciktirdiği bir yılda bu zincirin bir halkası koptuğunda, sonuç icra dairelerine yansır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Mersin'de alacaklı ve borçlu tarafında icra takiplerini ve icra mahkemesi davalarını yürütüyor.
Takip Hangi Yolla Başlatılmalı?
Alacağın türü, takip yolunu belirler. Elinde mahkeme kararı olan alacaklı ilamlı takip yapar. Fatura, cari hesap ekstresi ya da sözleşmeye dayanan alacaklarda ilamsız takip yapılır; borçlu ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edebilir ve itiraz takibi durdurur. Çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetlerine dayalı takipte süreler daha kısadır: borçlu beş gün içinde icra mahkemesine başvurarak itiraz veya şikâyette bulunabilir, ödeme için on günlük süre verilir. Kira alacakları için kiralanan taşınmazların tahliyesine yönelik özel takip yolu, ipotekli alacaklar için ise ipoteğin paraya çevrilmesi yolu vardır.
Doğru yolun seçilmemesi zaman kaybına yol açar. Örneğin karşılıksız çıkan bir çek için kambiyo takibi yapmak yerine genel haciz yoluyla ilamsız takip yapan alacaklı, borçlunun itirazıyla birlikte aylarca sürecek bir davaya mahkûm olabilir.
İtirazdan Sonra: İtirazın İptali ve Kaldırılması
İlamsız takipte borçlu itiraz ettiğinde alacaklının iki seçeneği vardır. Elinde imzalı bir borç ikrarı belgesi varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bu başvuru itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Aksi hâlde genel mahkemede itirazın iptali davası açılır; bu dava için süre itirazın tebliğinden itibaren bir yıldır ve ticari alacaklarda dava öncesinde arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Borçlunun itirazı haksız bulunursa icra inkâr tazminatına hükmedilebilir.
Mersin Adliyesi'nde, Tarsus'ta ve Erdemli'de icra mahkemeleri bulunur. İcra mahkemesi, icra dairesinin işlemlerine karşı şikâyetleri, kambiyo itirazlarını, itirazın kaldırılması taleplerini ve ihalenin feshi davalarını inceler. Ticari alacakla ilgili itirazın iptali davaları ise Mersin merkezde asliye ticaret mahkemelerinde görülür.
Haciz, Satış ve İhale
Borçlunun malvarlığı UYAP üzerinden yapılan sorgularla araştırılır: tapu kayıtları, araçlar, banka hesapları, SGK kayıtlarına göre maaş ve şirket ortaklıkları. Mersin'de haciz uygulamasında karşılaşılan bazı tipik durumlar şunlardır:
- Nakliye araçları: Tır ve çekiciler sıklıkla yurt dışında ya da yolda olduğundan, kayda haciz konulduktan sonra aracın yakalanması zaman alır.
- Tarım ürünleri: Üreticinin hasat edilmiş ürünü haczedilebilir; ancak çiftçinin geçimi için zorunlu araç ve gereçler ile tohumluk gibi bazı mallar haczedilemez.
- Serbest bölge ve depodaki mallar: Üçüncü kişinin elindeki mallara haciz, istihkak iddialarını gündeme getirir.
- Maaş haczi: Ücretin dörtte birinden fazlası, nafaka alacakları hariç, haczedilemez.
Haczedilen taşınmaz ya da araç, değer tespitinden sonra elektronik ortamda ihaleye çıkarılır. Kıymet takdirine karşı şikâyet süresi kısadır ve satış bedelini doğrudan etkiler; ihale sürecine usulsüzlük karışmışsa ihalenin feshi istenebilir.
Borçlu Tarafta Neler Yapılabilir?
Borçlu için ilk günler belirleyicidir: ödeme emrine süresinde itiraz etmek, borcun bir kısmına itiraz ederek kalanını ödemek, zamanaşımı ya da imza itirazında bulunmak. Ticari işletmesi zor durumda olan bir şirket için konkordato talebi, takipleri belirli süre durdurabilir; ancak bu yol mali tabloların ve iyileştirme projesinin ciddi biçimde hazırlanmasını gerektirir ve asliye ticaret mahkemesinde görülür.
Sık Sorulan Sorular
Borçlu Tarsus'ta oturuyor, ben Mersin merkezdeyim; takibi nerede başlatırım?
Elektronik takip sisteminde takip Türkiye'deki herhangi bir icra dairesinde açılabilir; ancak borçlu yetkiye itiraz ederse takip, genel yetki kurallarına göre yetkili icra dairesine gönderilir. Bu nedenle sözleşmedeki yetki şartı ve ifa yeri baştan kontrol edilmelidir.
Nafaka ve Kira Alacaklarında Özel Durumlar
İcra dairelerine taşınan dosyalar yalnızca ticari alacaklardan ibaret değildir. Aile mahkemesinin hükmettiği nafaka ödenmezse, nafaka alacaklısı ilamlı takip başlatabilir; nafaka alacağı için borçlunun maaşının dörtte birini aşan kısmına da haciz konulabilir ve nafaka borcunu ödemeyen kişi hakkında, şikâyet üzerine icra ceza mahkemesince tazyik hapsine karar verilebilir. Kira alacaklarında ise kiracıya ödeme emriyle birlikte otuz günlük ödeme süresi verilir; bu süre içinde ödeme yapılmazsa icra mahkemesinden tahliye istenebilir. Mersin'de deprem sonrası dönemde kira bedellerinin hızla yükselmesi, kira farkı alacaklarına ilişkin takiplerin ve bunlara yapılan itirazların artmasına yol açtı. Yazlık sitelerde biriken aidat borçları için de kat malikleri kurulu kararına dayanılarak takip yapılabilir.
Mersin'de bir alacağınızı tahsil etmek ya da hakkınızdaki takibe itiraz etmek istiyorsanız, belgelerinizle birlikte bizimle görüşebilirsiniz.
