Muğla'da bir uyuşmazlığın kaderi çoğu zaman yıllar önce imzalanan birkaç sayfaya bağlıdır. Arsasını müteahhide veren bir Bodrum ailesinin kat karşılığı inşaat sözleşmesi, Fethiye'de villasını yaptıran yabancı bir çiftin yükleniciyle anlaşması, Marmaris'te sezonluk kiralanan bir dükkânın kira sözleşmesi ya da bir gulet sahibinin acenteyle yaptığı kiralama anlaşması, sorun çıktığında ilk bakılan belgedir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Muğla'da sözleşme hazırlama, inceleme ve sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda destek veriyoruz.
Arsa Payı Karşılığı İnşaat ve Satış Vaadi
Bodrum yarımadasında ve Fethiye çevresinde, arsa sahibinin arsasının bir bölümünü müteahhide devretmesi karşılığında bağımsız bölüm aldığı sözleşmeler yaygındır. Bu sözleşmelerin geçerli olabilmesi için noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir. Teslim süresi, gecikme cezası, bağımsız bölümlerin paylaşımı, ruhsat ve iskân alınması yükümlülüğü, müteahhidin üçüncü kişilere satış yetkisi ve arsa sahibinin tapu devrini hangi aşamalarda yapacağı sözleşmenin omurgasıdır. Müteahhidin işi bırakması hâlinde sözleşmenin feshi ve tapunun geri alınması için dava açılabilir; bu davalar uzun sürebildiğinden sözleşmede devir aşamalarını inşaatın ilerleyişine bağlamak arsa sahibini korur.
Taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri de noterde düzenleme şeklinde yapılmalıdır. Adi yazılı bir satış vaadi ya da yalnızca kapora makbuzu, tapu devrini zorlamak için yeterli değildir; bu durumda verilen bedelin iadesi talep edilebilir.
Villa Yapımı, Havuz ve Tadilat İşleri
Muğla'da villa inşaatı, havuz yapımı, peyzaj ve kapsamlı tadilat işleri eser sözleşmesi kapsamındadır. Yüklenicinin işi zamanında ve ayıpsız teslim etme borcu vardır; iş sahibi de teslim aldığı işi gözden geçirip ayıpları süresi içinde bildirmelidir. Fiyatın götürü mü, keşif bedeline göre mi belirlendiği, malzeme fiyat artışlarının kime yükleneceği ve iş artışlarının nasıl ücretlendirileceği en çok tartışılan konulardır. Yurt dışında yaşayan villa sahipleri için işin ilerleyişinin fotoğraf ve hakediş raporlarıyla belgelenmesi, uyuşmazlıkta en güçlü delil olur.
Sezonluk Kira ve İşletme Sözleşmeleri
Turizm bölgelerinde dükkânlar, plaj işletmeleri ve restoranlar çoğu zaman yalnızca sezon için ya da yıllık bedelin peşin ödendiği sözleşmelerle kiralanır. Sözleşmenin süresi, yenileme koşulları, kira artış oranı, kiracının yaptığı yatırımların sözleşme sonunda kime kalacağı ve sezon dışında işyerinin kullanımı açıkça düzenlenmelidir. Kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunludur. Kamu arazisi üzerinde kurulan plaj işletmelerinde ise asıl ilişki idareyle olduğundan, alt kiralamaların geçerliliği ayrıca değerlendirilir.
Tekne Kiralama, Devre Tatil ve Tüketici Sözleşmeleri
Mavi yolculuk ve günlük tekne kiralama sözleşmelerinde kaptanlı ya da kaptansız kiralama ayrımı, yakıt ve liman giderlerinin kime ait olduğu, kötü hava nedeniyle iptal ve depozito iadesi koşulları önemlidir. Devre tatil ve uzun süreli tatil hizmeti sözleşmeleri ise 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a tabidir; tüketicinin cayma hakkı ve sözleşmenin şekil şartları kanunla düzenlenmiştir. Marmaris ve Bodrum'da tatil sırasında yapılan bu tür satışlar, sonradan tüketici hakem heyeti ya da mahkeme süreçlerine konu olabilmektedir.
Cezai Şart, Fesih ve Uyarlama
Sözleşmelerde yer alan cezai şartlar, borcun ihlali hâlinde ödenecek tutarı önceden belirler; ancak hâkim, aşırı gördüğü cezai şartı kendiliğinden indirebilir. Fesih bildirimlerinin yazılı ve ispatlanabilir biçimde yapılması, karşı tarafa önceden süre verilmesi gereken hâllerde bu sürenin tanınması önemlidir. Sözleşmenin yapıldığı sırada öngörülemeyen olağanüstü bir durum dengeyi aşırı biçimde bozduğunda ise uyarlama davası gündeme gelebilir.
Yabancı Taraflarla Sözleşmede Hukuk Seçimi ve Yetki
Muğla'da yabancılarla yapılan sözleşmelerin sayısı oldukça fazladır. Taraflar borç ilişkisine uygulanacak hukuku kural olarak seçebilir; ancak Türkiye'deki bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet ve diğer ayni haklar her durumda Türk hukukuna tabidir ve bu haklara ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Bu nedenle Bodrum'daki bir villanın satışına ilişkin sözleşmeye yabancı bir ülke mahkemesini yetkili kılan bir madde yazılması, tapuya ilişkin uyuşmazlığı o ülkeye taşımaz.
Muğla'daki villa yapımı, işletme ya da tekne kiralama sözleşmelerinde ise uygulanacak hukuk ve yetkili mahkeme, tarafların ileride dava açacakları yeri belirler. Tüketici sıfatıyla hareket eden kişiler için bu seçimlerin sınırları ayrıca bulunur. Uyuşmazlığı tahkimle çözmek isteyen taraflar için tahkim şartının açık ve uygulanabilir biçimde yazılması önemlidir.
Yabancı dilde imzaladığım sözleşme geçerli mi?
Yabancı dilde yapılan sözleşmeler kural olarak geçerlidir; ancak noterlik ve tapu işlemleri Türkçe yapılır ve dava sırasında yeminli tercüme gerekir. İki dilde düzenlenen sözleşmelerde hangi metnin esas alınacağının yazılması tartışmaları önler.
Muğla'da imzalayacağınız ya da uyuşmazlık yaşadığınız bir sözleşmeyi, imza öncesinde ya da ilk ihtilaf belirtisi ortaya çıktığında birlikte inceleyerek haklarınızı ve risklerinizi netleştirebiliriz.
