Ordu'da para akışı fındığın takvimine göre şekillenir: ağustosta hasatla birlikte nakit girer, yılın geri kalanında ise ticaret büyük ölçüde vadeli çek ve senetle döner. Üretici tüccara, tüccar kırıcıya, kırıcı ihracatçıya ürün verirken düzenlenen kambiyo senetleri, fiyatların dalgalandığı yıllarda icra dairelerinin en kalabalık dosyalarını oluşturur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Ordu genelinde alacaklı ve borçlu taraflara icra ve iflas hukukunda danışmanlık ve takip hizmeti veriyoruz.
Ordu'da İcra Daireleri ve İcra Mahkemeleri
Ordu Adliyesi, Ünye Adliyesi ve Fatsa Adliyesi'nde icra müdürlükleri ve icra mahkemeleri bulunur; Fatsa'da icra hukuk ve icra ceza işleri asliye hukuk mahkemesince bu sıfatla görülür. Gölköy, Perşembe, Gürgentepe, Mesudiye ve Akkuş gibi mülhakat adliyelerde de icra daireleri ile icra hukuk ve icra ceza işlerine bakan mahkemeler vardır. Takibin hangi icra dairesinde başlatılacağı, borçlunun yerleşim yerine, sözleşmenin ifa yerine ya da kambiyo senedinde ödeme yerine göre belirlenir. Yetkisiz icra dairesinde başlatılan takip, borçlunun itirazıyla zaman kaybına yol açabilir.
Fındık Ticaretinde Çek ve Senet Takibi
Kambiyo senetlerine dayalı takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde icra mahkemesine itiraz edebilir. İmzaya itiraz, borca itiraz ve zamanaşımı itirazı ayrı ayrı değerlendirilir. Ordu'daki fındık ticaretinde sık görülen bazı durumlar şunlardır:
- Emanete bırakılan fındık karşılığında verilen ve fiyat belirlenmeden doldurulan senetler,
- Teminat olarak verildiği ileri sürülen ve sonradan takibe konulan açık senetler,
- Karşılıksız çıkan çekler nedeniyle başlatılan takipler ve buna bağlı şikâyet süreçleri,
- Sezon sonunda zor durumdaki tüccarların konkordato talepleri ve alacaklıların durumu.
İlamsız Takip ve İtirazın Sonuçları
Bir sözleşmeye ya da cari hesaba dayalı ilamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir ve itirazla takip durur. Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını ya da genel mahkemede itirazın iptalini isteyebilir. Ticari alacaklarda itirazın iptali davasından önce arabuluculuk dava şartı olabilir. Borçlunun haksız itirazı hâlinde icra inkâr tazminatı, alacaklının kötü niyetli takibinde ise kötü niyet tazminatı gündeme gelir.
Haciz, Satış ve Çiftçinin Korunan Malları
Borcu ödenmeyen dosyada borçlunun taşınmazlarına, araçlarına, banka hesaplarına ve alacaklarına haciz konulabilir. Ordu'da sık karşılaşılan durum, fındık bahçesi ya da hasattan elde edilecek ürün üzerindeki hacizdir. İcra ve İflas Kanunu, çiftçi olan borçlunun kendisi ve ailesinin geçimi için zorunlu olan arazisi ile zirai alet ve edevatının haczedilemeyeceğini düzenler. Hangi arazinin bu kapsamda olduğu somut olaya göre tartışılır ve haczedilmezlik şikâyeti süreye bağlıdır.
Hisseli bir bahçedeki paya haciz konulduğunda, satış süreci ortaklığın giderilmesi davası gibi ek adımlar gerektirebilir. Bu nedenle alacaklının, tahsil stratejisini taşınmazın tapu durumuna göre planlaması gerekir.
Borçlu İçin Önemli Hatırlatmalar
Ödeme emrine süresinde itiraz edilmemesi takibin kesinleşmesine yol açar. Borçlu olmadığını düşünen kişi, menfi tespit davası açabilir; haksız haciz nedeniyle zarara uğrayan üçüncü kişiler ise istihkak davası yoluna gidebilir. Gurbette yaşayan ve Ordu'daki adresine gelen tebligatı geç öğrenen borçlular için tebligatın usulsüzlüğü şikâyeti önemli bir imkândır.
Kira Alacakları ve Tahliye Takibi
Altınordu, Ünye ve Fatsa'da öğrencilere, kamu görevlilerine ve yazlıkçılara kiralanan konutlarla, sahil yolu üzerindeki işyerleri kira alacağı takiplerinin önemli bir kısmını oluşturur. Kira alacağı için kiraya veren, icra dairesi aracılığıyla tahliye ihtarlı ödeme emri gönderebilir. Kiracı yedi gün içinde itiraz edebilir; konut ve çatılı işyeri kiralarında ödeme için otuz günlük süre tanınır. Bu süre içinde borç ödenmezse kiraya veren, icra mahkemesinden tahliye isteyebilir.
Yazılı bir kira sözleşmesi bulunmadığında ya da kira bedeli tartışmalı olduğunda takip yolu farklılaşabilir. Ordu'da sözlü kira ilişkilerinin yaygın olması, kiraya verenin hangi takip türünü seçeceğini önemli hâle getirir. Kira uyuşmazlıklarında dava yoluna gidilecekse, 1 Eylül 2023'ten beri arabuluculuğun dava şartı olduğu da unutulmamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Senedi Ünye'de verdim, takip Altınordu'da başlatıldı; ne yapmalıyım?
Yetki itirazı süresi içinde ileri sürülmelidir. Senette ödeme yeri ve borçlunun yerleşim yeri birlikte değerlendirilerek yetkili icra dairesi belirlenir.
Fındık bahçeme haciz geldi; satılabilir mi?
Haczedilmezlik şartlarının bulunup bulunmadığı, bahçenin ailenin geçimi için zorunlu olup olmadığı incelenir; şikâyet süresi kısadır.
Gurbetteyim, Ordu'daki adresime gelen ödeme emrini geç öğrendim; ne olur?
Tebligatın usule uygun yapılıp yapılmadığı incelenir. Usulsüz tebligat varsa, öğrenme tarihinden itibaren şikâyet yoluyla itiraz süreleri yeniden açılabilir; bu nedenle öğrenme tarihi belgelenmelidir.
Ordu'daki icra dosyanızı ilk görüşmede birlikte inceleyelim; sürelerin işlediği bir aşamadaysanız hızlı hareket etmek önem taşır.
