Boyabat'tan onlarca yıldır büyük şehirlere ve yurt dışına göç eden aileler, arkalarında köy evleri, tarlalar ve bahçeler bıraktı. Bugün bu taşınmazların tapularında, çoğu zaman dede ya da büyük dede adına kayıtlı paylar, İstanbul'dan Almanya'ya kadar farklı yerlerde yaşayan onlarca mirasçıya dağılmış durumdadır. Boyabat'ta miras dosyalarının büyük kısmı, bu dağınık mülkiyetin bir düzene sokulması ihtiyacından doğar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Boyabat'taki taşınmazlarla ilgili miras uyuşmazlıklarında hem ilçede yaşayan hem de il dışındaki mirasçılara vekillik yapıyoruz.
Mirasçılık Belgesi ve Ret Süresi
Mirasçılık belgesi noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir; Boyabat Adliyesi'nde sulh hukuk mahkemesi bulunur. Vasiyetname varsa ya da yabancılık unsuru taşıyan bir durum söz konusuysa sulh hukuk mahkemesine başvurmak gerekir. Borçları mal varlığını aşan bir terekede mirasçılar, ölümü öğrenmeden itibaren üç ay içinde mirası reddedebilir. Tarım kredisi ya da kooperatif borcu bulunan bir çiftçinin mirasçılarının bu süre içinde borç durumunu araştırması önemlidir.
Sulu Tarım Arazileri ve Bölünme Sorunu
Boyabat'ın vadilerindeki sulu tarım arazileri, kıyı ilçelerindeki küçük bahçelere göre daha yüksek bir ekonomik değer taşır. Tarım arazilerinin bölünmesine ilişkin kurallar nedeniyle bu araziler çoğu zaman paylara ayrılamaz. Ortaklığın giderilmesi davasında mahkeme, aynen taksim mümkün değilse taşınmazın satışına karar verir. Bu dava sulh hukuk mahkemesinde görülür ve dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Araziyi yıllardır tek başına işleyen mirasçıya karşı diğer paydaşlar, koşulları varsa ecrimisil talep edebilir.
Sağlıkta Yapılan Devirler
Boyabat'ta sık görülen bir durum, anne ya da babanın sağlığında köydeki evi ya da tarlayı yanında kalan çocuğuna satış göstererek devretmesidir. Gerçekte bağış olan bu işlemlerde diğer mirasçılar muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açabilir. Bu dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Devir gerçekten bağış olarak yapılmışsa ve saklı payları zedelemişse tenkis davası gündeme gelir; tenkis davasında bir ve on yıllık süreler uygulanır.
Kadastro ve Tapu Kayıtları
Boyabat Adliyesi'nde kadastro mahkemesi bulunur. Köylerdeki taşınmazların bir kısmında kadastro tespiti, fiili kullanımla örtüşmeyebilir; orman ve mera sınırları da uyuşmazlık konusu olabilir. Kadastro tespitine itiraz süreleri kısa olduğundan, il dışında yaşayan mirasçıların askı ilanlarını takip etmesi gerekir.
Anlaşarak Paylaşım ve Vergi
Mirasçılar anlaşabiliyorsa, yazılı bir miras paylaşım sözleşmesiyle Boyabat'taki taşınmazlar dava açılmadan paylaştırılabilir. Sık görülen bir çözüm, köyde kalan ve araziyi işleyen mirasçının taşınmazı alıp diğerlerine bedel ödemesidir. Bu tür anlaşmalarda bedelin ödenme şekli ve tapu devrinin zamanı açıkça yazılmalıdır. Mirasçıların veraset ve intikal vergisi beyannamesini süresinde vermesi de unutulmamalıdır; beyanname verilmeden tapuda intikal işlemi yapılamaz. Boyabat'taki taşınmazların değerinin doğru beyan edilmesi, ileride vergi ve harç farkı riskini azaltır.
Boyabat'ta paydaş sayısı çok olan dosyalarda, davadan önce bütün mirasçıların güncel adreslerinin ve hayatta olup olmadıklarının nüfus kayıtlarından tespit edilmesi, davanın tebligat aşamasında aylarca beklemesini önler.
Sık Sorulanlar
Ben Almanya'dayım; Boyabat'taki tarla için ne yapmalıyım?
Konsolosluktan ya da apostilli bir vekâletnameyle işlemler Türkiye'de vekil aracılığıyla yürütülebilir.
Mirasçılardan biri tarlayı kiraya veriyor; payımı isteyebilir miyim?
Evet. Paydaşlar, kira gelirinden paylarına düşen kısmı talep edebilir; gerekirse ecrimisil davası açılabilir.
Boyabat'taki aile taşınmazlarıyla ilgili bir miras meselesini çözmek istiyorsanız, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile tapu kayıtları üzerinden ilk değerlendirmeyi birlikte yapabiliriz.
