Trabzon, Doğu Karadeniz'in sağlık merkezi konumundadır. Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi, Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve kalp-damar cerrahisi alanında hizmet veren eğitim ve araştırma hastanesi, Rize'den, Giresun'dan, Gümüşhane'den ve Artvin'den de hasta kabul eder. Özel hastaneler ve diş klinikleri de ilde yaygındır. Bu yoğunluk, tıbbi müdahalelerden doğan uyuşmazlıkları da beraberinde getirir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Trabzon'da hastalara ve hasta yakınlarına, aynı zamanda sağlık çalışanlarına sağlık hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarda vekillik yapıyoruz.
Kamu Hastanesi mi, Özel Hastane mi? Görevli Yargı Yolu
Tıbbi hata iddiasında ilk sorulması gereken soru, müdahalenin nerede yapıldığıdır. Devlet ve üniversite hastanelerinde yaşanan zararlar için dava kural olarak hekime karşı değil, idareye karşı açılır; bu dava tam yargı davasıdır ve Trabzon İdare Mahkemesinde görülür. Dava açmadan önce ilgili idareye başvurulması gerekir. Özel hastanelerde ve muayenehanelerde yapılan müdahalelerde ise dava adli yargıda açılır; hasta ile özel sağlık kuruluşu arasındaki ilişki tüketici işlemi sayıldığından görevli mahkeme tüketici mahkemesidir. Trabzon Adliyesi'nde tüketici mahkemesi bulunur. Tüketici davalarında dava öncesinde arabulucuya başvurulması da çoğu durumda zorunludur. Yargı yolunun yanlış belirlenmesi, davanın görev yönünden reddine ve önemli bir zaman kaybına yol açar.
Malpraktis Davalarında İspat
Her olumsuz sonuç tıbbi hata değildir. Hukuken önemli olan, hekimin tıp biliminin gerektirdiği özeni gösterip göstermediği, tanı ve tedavinin zamanında yapılıp yapılmadığı ve hastanın müdahalenin riskleri konusunda yeterince aydınlatılıp aydınlatılmadığıdır. Bu soruların cevabı çoğunlukla bilirkişi raporlarıyla verilir; Adli Tıp Kurumu ya da üniversitelerin ilgili bölümlerinden alınan raporlar dosyanın yönünü belirler. Trabzon'da Adli Tıp Kurumu Trabzon Grup Başkanlığı bulunur. Raporun eksik ya da çelişkili olması hâlinde itiraz edilmesi ve ek rapor istenmesi gerekir.
- Hasta dosyasının alınması: Hasta ya da yasal mirasçıları, tıbbi kayıtların bir örneğini hastaneden isteyebilir. Dosya ne kadar erken alınırsa, sonradan değiştirilme şüphesi o kadar azalır.
- Aydınlatılmış onam formu: İmzalı onam formu tek başına yeterli değildir; formun somut müdahaleye ve risklere ilişkin açıklama içermesi gerekir.
- Zaman çizelgesi: Acil serviste geçen süre, tetkiklerin ne zaman istendiği ve sonuçların ne zaman değerlendirildiği ayrıntılı çıkarılmalıdır.
Bölgeye Özgü Durumlar: Sevkler ve Acil Hizmetler
Trabzon'un çevre illerden sevk alan hastaneleri, sevk sürecindeki gecikmelerin de sorumluluk konusu olabildiği bir yapı oluşturur. Bir ilçe devlet hastanesinden Trabzon'a geç sevk edilen bir hastada, zararın hangi aşamada oluştuğu ve hangi kurumun sorumlu olduğu ayrıca incelenmelidir. Kış aylarında yayla ve köy yollarının kapanması, ambulans ulaşımındaki gecikmeler ve hava ambulansı talepleri de bu dosyalarda tartışılabilir. Doğum sırasında yaşanan komplikasyonlar ve bebekte kalıcı hasar iddiaları, sağlık hukukunun en ağır dosyaları arasındadır.
Ceza Boyutu ve Sağlık Çalışanlarının Hakları
Tıbbi hatanın ölüm veya yaralanma ile sonuçlanması hâlinde, hekim hakkında taksirle öldürme veya taksirle yaralama suçundan soruşturma başlatılabilir. Ceza soruşturması ile tazminat davası birbirinden bağımsızdır. Öte yandan sağlık çalışanları da hukuki destek ihtiyacı içindedir: görev sırasında maruz kalınan şiddet, haksız disiplin soruşturmaları, nöbet ve fazla çalışma ücretleri ile mesleki sorumluluk sigortası kapsamındaki uyuşmazlıklar bu alanın diğer yüzüdür.
Estetik, Diş ve Tüp Bebek Tedavileri
Trabzon'daki özel klinik ve hastanelerde yapılan estetik ameliyatlar, implant ve diş tedavileri ile tüp bebek uygulamaları, sağlık hukukunun ayrı bir dosya grubunu oluşturur. Yargıtay uygulamasında estetik amaçlı müdahalelerde hekimden beklenen özen daha sıkı değerlendirilir ve hastaya vaat edilen sonuç önem kazanır. Tedavi öncesinde verilen fiyat teklifinin, kullanılacak malzemenin ve olası komplikasyonların yazılı olarak belgelenmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkta hasta açısından önemli bir delildir. Tedavinin yarıda bırakılması ya da başka bir klinikte düzeltme işlemi yapılması gerektiğinde, ilk müdahaleye ilişkin tüm kayıtlar ve fotoğraflar saklanmalıdır. Bu dosyalarda hem ödenen bedelin iadesi hem de ek tedavi masrafları ve manevi tazminat talep edilebilir.
Süreler
Kamu hastanelerine karşı tam yargı davasında, zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde idareye başvurulmalıdır. Özel hastanelere karşı açılacak davalarda ise sözleşmeye aykırılık ve haksız fiil hükümlerine göre farklı zamanaşımı süreleri uygulanabilir. Sürelerin ilk günden doğru hesaplanması, davanın esastan incelenebilmesi için şarttır.
Sık Sorulanlar
KTÜ Farabi Hastanesinde yaşanan bir hata için doktora mı dava açmalıyım?
Kural olarak hayır. Üniversite hastanesindeki müdahale kamu hizmeti olduğundan tazminat davası idareye karşı açılır; hekimin kişisel sorumluluğu ise ayrı kurallara tabidir.
Trabzon'da bir sağlık hizmeti nedeniyle zarar gördüğünüzü düşünüyorsanız, tıbbi kayıtlarınızı birlikte inceleyerek izlenecek yolu belirleyelim.
