Trabzon'un trafik düzeni, neredeyse tamamen tek bir eksen üzerine kurulmuştur: Karadeniz sahil yolu. Beşikdüzü'nden Of'a kadar ilçeleri birbirine bağlayan bu yol, aynı zamanda şehir içi trafiğin, transit tırların ve yaz aylarında turist araçlarının yoludur. Buna Gümüşhane'ye ve oradan İran'a uzanan dağ yolu, yaylalara çıkan dar ve virajlı köy yolları eklenir. Sonuç, farklı türde kazalar ve farklı türde hukuki sorunlardır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Trabzon'da trafik kazasından doğan tazminat ve ceza dosyalarında yaralananlara, hayatını kaybedenlerin yakınlarına ve sürücülere vekillik yapıyoruz.
Trabzon'un Yollarında Kaza Tipleri
- Sahil yolu kavşakları ve yaya geçitleri: Ortahisar, Akçaabat ve Yomra'daki kavşaklarda arkadan çarpma ve yaya kazaları; şehir içi hız sınırları ve sinyalizasyonun kusur dağılımına etkisi.
- Transit tır trafiği: Limana ve Gümüşhane yönüne giden ağır vasıtaların karıştığı kazalarda araç sahibinin, taşımacı firmanın ve sigortacının sorumluluğu.
- Yayla ve köy yolları: Dar, virajlı ve yağışlı havada kaygan yollarda şarampole yuvarlanma, yol kenarında koruma bariyeri eksikliği gibi nedenlerle idarenin de sorumluluğunun gündeme gelmesi.
- Turist araçları: Yaz aylarında kiralık araç kullanan yabancı sürücülerin karıştığı kazalarda kiralama şirketinin poliçesi ve yabancı sürücüye tebligat.
- Motosiklet ve kurye kazaları: Şehir merkezinde yaygınlaşan paket servis trafiğinde yaşanan kazalar.
Kazadan Sonraki İlk Günler
Kazanın hemen ardından kaza tespit tutanağının düzenlenmesi, yaralanma varsa hastane kayıtlarının alınması ve olay yerindeki kamera kayıtlarının istenmesi gerekir. Sahil yolundaki işyerlerinin ve kavşaklardaki kameraların kayıtları kısa sürede silinebilir. Yaralanmalı kazalarda kolluk tarafından düzenlenen tutanak ve Adli Tıp raporları, hem ceza hem tazminat dosyasının temel delilidir. Trabzon'da Adli Tıp Kurumu Trabzon Grup Başkanlığı bu raporların düzenlenmesinde önemli rol oynar.
Sigortaya Başvuru ve Sigorta Tahkim Komisyonu
Trafik kazasında zarar gören, dava açmadan önce karşı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısına yazılı olarak başvurmalıdır. Sigortacı başvurudan itibaren on beş gün içinde ödeme yapmaz ya da talebi reddederse, zarar gören dava yoluna veya Sigorta Tahkim Komisyonuna gidebilir. Komisyon yolu, belirli tutarlar için daha hızlı sonuç verebilir; ancak komisyona başvuru ile dava açma arasında bir seçim yapıldığında diğer yola dönüş sınırlıdır. Karşı aracın sigortası yoksa ya da araç tespit edilemiyorsa Güvence Hesabına başvurulur.
Hangi Tazminatlar İstenebilir?
Araçtaki hasar ve değer kaybı, tedavi ve ulaşım giderleri, geçici iş göremezlik süresindeki gelir kaybı, kalıcı maluliyet tazminatı ve manevi tazminat başlıca kalemlerdir. Ölümlü kazalarda hayatını kaybeden kişinin desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar ve diğer yakınlar destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir. Maluliyet oranının belirlenmesi için düzenlenen sağlık kurulu raporunun ilgili yönetmeliğe uygun olması önemlidir; aksi hâlde itiraz ve yeni rapor talebi gündeme gelir. Fındık bahçesini kendisi işleyen ya da sezonluk çalışan bir kişinin gelir kaybının belgelenmesi, tazminatın doğru hesaplanması için ayrıca çaba gerektirir.
Dolmuş, Servis ve Yolcu Taşımacılığı Kazaları
Trabzon'da şehir içi ulaşımın önemli bir kısmı dolmuşlarla yapılır; köylere ve yaylalara giden minibüsler, okul ve fabrika servisleri de trafiğin sürekli bir parçasıdır. Bu araçlarda yolcu olarak yaralanan kişi, hem işletenin Karayolları Trafik Kanunu'ndaki sorumluluğuna hem de taşıma sözleşmesine dayanarak talepte bulunabilir; kaza karşı araçtan kaynaklanmışsa o aracın sigortacısı da sorumlular arasındadır. Ticari yolcu taşımacılığı yapan araçlar için zorunlu trafik sigortasının yanında karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası da bulunur ve iki poliçeden ayrı ayrı yararlanmak mümkün olabilir. Dolmuştan inerken ya da binerken yaşanan düşmeler, aracın tam durmadan hareket etmesi gibi durumlar da bu kapsamda değerlendirilir. Kazanın hemen ardından aracın plakasının, hat bilgisinin ve diğer yolcuların iletişim bilgilerinin not edilmesi delil açısından önemlidir.
Ceza Boyutu
Yaralanmalı ya da ölümlü kazalarda sürücü hakkında taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçundan soruşturma başlatılır. Basit taksirle yaralama gibi bazı hâllerde uzlaştırma yoluna gidilir. Ağır ceza mahkemesinin görevine giren hâller dışında bu dosyalar kazanın yaşandığı yerdeki asliye ceza mahkemesinde görülür; Akçaabat'taki bir kaza için Akçaabat, Ortahisar veya Yomra'daki bir kaza için Trabzon Adliyesi. Ceza dosyasındaki kusur raporu, tazminat davasında da önemli bir delildir, ancak hukuk hâkimi ceza mahkemesinin kusur değerlendirmesiyle bağlı değildir.
Sık Sorulanlar
Kazada kusurluyum; hiç tazminat alamaz mıyım?
Tam kusurlu değilseniz, karşı tarafın kusuru oranında tazminat talep edebilirsiniz. Kusur oranları bilirkişi raporuyla belirlenir ve itiraz edilebilir.
Turist bir sürücü bana çarptı ve ülkesine döndü; ne olacak?
Kiralık aracın zorunlu trafik sigortası ilk muhataptır. Sürücüye ulaşılamaması, sigortaya başvuru hakkınızı ortadan kaldırmaz.
Trabzon'da bir trafik kazası yaşadıysanız, sigorta başvurusundan ceza dosyasına kadar süreci birlikte planlayalım.
