Uşak'ın ticari hayatında vadeli satış uzun zamandır yerleşik bir alışkanlıktır. İplik tüccarı ile battaniye üreticisi, deri tedarikçisi ile konfeksiyon atölyesi arasında ödemeler büyük ölçüde çekle ve senetle yapılır. Siparişlerin daraldığı dönemlerde bu kâğıtların bir kısmı karşılıksız kalır ve icra daireleri yoğunlaşır. Öte yandan kredi kartı, tüketici kredisi ve kira borcu nedeniyle takibe uğrayan bireyler de vardır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Uşak'ta alacaklı ve borçlu taraflar için icra takiplerini ve icra mahkemesi süreçlerini yürütüyoruz.
Uşak'ta İcra Teşkilatı
Uşak Adliyesi bünyesinde Uşak İcra Dairesi ile icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri bulunur. Banaz ve Eşme adliyelerinde de icra müdürlüğü ve icra mahkemesi vardır. Takip, yetkili icra dairesinde başlatılır; genel kural borçlunun yerleşim yeridir, sözleşmenin ifa yeri ve kambiyo senetlerinde ödeme yeri gibi özel yetki kuralları da uygulanabilir. Borçlunun malları başka bir yerdeyse haciz o yerin icra dairesine talimat yoluyla yapılır.
Çek ve Senette Kambiyo Takibi
Elinde karşılıksız çek ya da vadesi geçmiş bono bulunan alacaklı, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatabilir. Bu yolda borçluya ödeme emri tebliğ edilir; borçlu, borca veya imzaya itirazını ve şikâyetini beş gün içinde icra mahkemesine yapmak zorundadır. Bu süre kaçırılırsa takip kesinleşir. Karşılıksız çek ayrıca 5941 sayılı Çek Kanunu kapsamında adli para cezası yaptırımı doğurabilir. Uşak'taki ticari çevrede çeklerin ciro yoluyla birçok el değiştirmesi, cirantaların sorumluluğu ve zamanaşımı hesapları gibi teknik soruları da beraberinde getirir.
İlamsız Takip ve İtiraz
Faturalı iplik satışı, cari hesap alacağı veya kira borcu gibi alacaklarda genel haciz yoluyla ilamsız takip yapılır. Borçlu ödeme emrine yedi gün içinde itiraz ederse takip durur. Alacaklı bu durumda itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir ya da elinde koşulları taşıyan bir belge varsa altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. İtirazın iptali davasında itiraz haksız bulunursa borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilebilir. Ticari alacaklarda dava açmadan önce arabuluculuk sürecinin işletilmesi gerektiği de unutulmamalıdır.
Borçlu Tarafın Hakları
Borçlu için en önemli koruma, sürelerin içinde doğru itirazı yapmaktır. Borcun hiç doğmadığı veya ödendiği iddia ediliyorsa menfi tespit ya da istirdat davası gündeme gelir. Maaş haczinde ücretin kural olarak dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacakları bu kuralın istisnasıdır. Borçlunun ve ailesinin oturduğu konut ile mesleğini sürdürmek için gerekli araçlar gibi bazı mallar belirli ölçüde haczedilemez. Çiftçiler bakımından geçimleri için zorunlu arazi, hayvan ve tarım aletlerine ilişkin kanuni koruma sınırları da Uşak'ın ilçelerinde sık başvurulan bir savunmadır.
İhaleye Giden Mallar
Haczedilen bir dairenin, tarlanın ya da makinenin satışında kıymet takdirine itiraz, ihale ilanının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve ihalenin feshi davası, hem alacaklı hem borçlu açısından süreyle sınırlı haklardır. Kıymet takdiri raporuna tebliğden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine itiraz edilebilir. Fabrika makinelerinin gerçek değerinin altında satılması, borçlu işletmeler için telafisi güç sonuçlar doğurabilir.
Konkordato ve Ticari Daralma
Tekstil ihracatına bağlı işletmelerin sipariş kaybı yaşadığı dönemlerde, Uşak'ta bazı işletmelerin konkordato yoluna başvurduğu görülür. Konkordato talebiyle birlikte geçici mühlet kararı verilirse, borçluya karşı yeni takip yapılamaz ve başlamış takipler durur; rehinli alacaklar bakımından ise ayrı kurallar uygulanır. Alacaklı açısından bu süreçte alacağın zamanında bildirilmesi, komiserin raporlarının izlenmesi ve proje oylamasına katılım hayati önem taşır. Konkordato başvurusunun asliye ticaret mahkemesinin görevinde olduğu, asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemesinin bu sıfatla bakacağı unutulmamalıdır. Tedarikçi olarak bir konkordato dosyasıyla karşılaşan Uşak'taki küçük işletmelerin, elindeki çek ve faturaların durumunu hızla değerlendirmesi gerekir.
Uşak'tan İcra Soruları
Banaz'da oturan borçluya Uşak'tan takip açabilir miyim?
Yetki kurallarına uygunsa evet; ancak borçlu yetki itirazında bulunabilir. Haciz işlemleri talimatla Banaz İcra Müdürlüğü aracılığıyla yapılır.
Ödeme emrini geç gördüm; süre geçti mi?
Süre tebliğden başlar. Tebligatın usulsüz olduğu düşünülüyorsa, usulsüz tebligat şikâyeti ayrı bir yol olarak değerlendirilebilir.
Karşılıksız kalan çek için ne kadar sürem var?
Çekte ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilip karşılıksız işlemi yapılması önemlidir. Kambiyo takibinde ve ceza boyutunda süreler farklıdır; çek elinize geçtiğinde vakit kaybetmeden değerlendirme yapılmalıdır.
Hesabıma bloke konuldu; maaşım da gitti mi?
Banka hesabına yatan maaşın da haczedilemeyen kısmı korunur. Fazla kesinti yapıldıysa icra dairesine başvurulur, sonuç alınamazsa icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir.
Uşak'ta bir icra takibiyle ilgili süreniz işliyorsa, belgelerinizi vakit kaybetmeden birlikte incelemek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
