Uşak'ta bir miras dosyası açıldığında masaya genellikle şunlar gelir: kentte bir apartman dairesi, belki bir iplik atölyesinin hissesi ve Banaz, Eşme, Sivaslı ya da Ulubey'in bir köyünde kuşaklardır bölünmeden duran tarlalar. Mirasçıların bir kısmı Uşak'ta, bir kısmı İzmir'de, İstanbul'da ya da yurt dışında yaşar. Bu dağınıklık, miras paylaşımını hem hukuki hem de pratik bir sorun hâline getirir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Uşak'taki miras uyuşmazlıklarında mirasçılara danışmanlık veriyor ve davaları yürütüyoruz.
İlk Belge: Mirasçılık Belgesi
Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) notere başvurarak ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Uşak Adliyesi'nde sulh hukuk mahkemeleri bulunur; Banaz ve Eşme adliyelerinde de sulh hukuk mahkemesi vardır. Tapu intikali, banka hesaplarının çözülmesi ve kalan tarım desteklerinin aktarılması gibi işlemler bu belgeyle başlar. Mirasçılardan biri yurt dışındaysa, vekâletnamenin konsoloslukta düzenlenmesi ya da apostil şerhli olması işlemleri hızlandırır.
Borçlu Bir Miras: Reddetmek İçin Üç Ay
Tekstil ve deri sektöründe küçük işletme sahibi olan bir murisin geride kredi borçları, karşılıksız kalmış çekler veya vergi borçları bırakması Uşak'ta nadir değildir. Mirasçılar, ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Bu süre içinde mirasa ait mallar üzerinde tasarrufta bulunmak, örneğin şirket aracını satmak, reddin önüne geçebilir. Ölüm tarihinde ödemeden aciz olduğu açıkça belli ya da resmen tespit edilmiş murisin mirası ise reddedilmiş sayılır; bunun tespiti ayrıca dava konusu olabilir.
Köydeki Hisseli Tarlalar ve Ortaklığın Giderilmesi
Uşak'ın köylerinde tapular çoğu zaman dedelerden kalma, onlarca mirasçıya bölünmüş hisseli kayıtlardır. Mirasçılar anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası sulh hukuk mahkemesinde açılır; mal aynen bölünebiliyorsa paylaştırılır, bölünemiyorsa satılarak bedeli paylaştırılır. Tarım arazilerinde 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, arazinin belirli büyüklüğün altına bölünmesine izin vermediğinden aynen taksim çoğu zaman mümkün olmaz ve satış gündeme gelir. Satıştan önce mirasçılardan birinin diğerlerinin paylarını satın alması ya da tarlayı birinin üzerine bırakıp ötekilere bedel ödenmesi gibi anlaşmalı çözümler, hem masrafı hem de süreyi kısaltır.
Saklı Pay, Tenkis ve Muris Muvazaası
Murisin sağlığında taşınmazını bir çocuğuna satış gibi gösterip aslında bağışlaması, Uşak'taki miras davalarının en sık konularından biridir. Bu durumda diğer mirasçılar muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açabilir; bu dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Saklı paylı mirasçıların payını zedeleyen bağışlama veya vasiyetlerde ise tenkis davası gündeme gelir. Tenkis davası, mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma, diğer tasarruflarda mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
Aile Şirketlerinde Mirasçılık
Uşak'ta pek çok tekstil ve deri işletmesi aile şirketi olarak kurulmuştur. Ortağın ölümü, şirket sözleşmesindeki devir ve miras hükümlerini, pay devrinin onaya bağlı olup olmadığını ve işletmenin sürekliliğini doğrudan etkiler. Mirasçılar arasındaki pay paylaşımı ile şirketin yönetimi birbirine karıştığında, hem miras hem de şirketler hukuku boyutu birlikte ele alınmalıdır.
Vasiyetname ve Mirastan Feragat
Uşak'ta pek çok aile, malların kime kalacağını sağlığında belirlemek ister. Bunun yolu resmî, el yazılı ya da sözlü vasiyetnamedir; en güvenli seçenek noterde düzenlenen resmî vasiyetnamedir. El yazılı vasiyetname baştan sona murisin el yazısıyla yazılmalı, tarih ve imza taşımalıdır; bu şartlardan birinin eksikliği iptal davasına konu olur. Vasiyetname ölümden sonra sulh hukuk mahkemesinde açılır ve mirasçılara tebliğ edilir. Mirasçılardan biri sağlığında bir bedel alarak mirastan feragat edebilir; bu sözleşmenin de resmî şekilde yapılması gerekir. Saklı paylar unutularak hazırlanan bir vasiyetname, ölümden sonra tenkis davasına zemin hazırlayabileceği için metnin hukuki açıdan gözden geçirilmesi faydalıdır.
Uşak'tan Miras Soruları
Mirasçılardan biri Almanya'da; dava açılabilir mi?
Evet. Yurt dışındaki mirasçıya tebligat yapılır; bu süreç zaman alabileceği için davanın takvimi buna göre planlanmalıdır.
Babamdan kalan tarlayı kardeşim kullanıyor; kira isteyebilir miyim?
Paydaşlardan birinin malı tek başına kullanması hâlinde, diğer paydaşlar belirli koşullarla ecrimisil talep edebilir. Önce kullanımın rızaya dayanıp dayanmadığı incelenir.
Tarlayı satmak istemeyen bir kardeş satışı engelleyebilir mi?
Ortaklığın giderilmesi davası her paydaşın hakkıdır; tek bir paydaşın itirazı davayı durdurmaz. Ancak paydaşlar dava sürerken anlaşarak dosyayı sonlandırabilir.
Veraset ilamı Uşak'ta alındı, tarla Eşme'de; tapu işlemi nerede yapılır?
Mirasçılık belgesi Türkiye'nin her yerinde geçerlidir. İntikal işlemi taşınmazın bağlı olduğu tapu müdürlüğünde, gerekli vergi ilişiği belgeleriyle birlikte yapılır.
Uşak'ta bir miras meselesiyle uğraşıyorsanız, tapu kayıtlarını ve mirasçı listesini birlikte gözden geçirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
