Aile hukuku boşanmayla sınırlı değildir. Boşanmadan yıllar sonra değişen nafaka ihtiyacı, çocuğun velayetinin diğer ebeveyne geçmesi talebi, soybağının tespiti, evlat edinme ya da şiddet gören bir eşin acil koruma talebi, aile mahkemesinin gündelik işleri arasındadır. Yozgat'ta bu dosyaların önemli bir kısmında ailenin bir ayağı ilde, diğer ayağı büyük şehirlerde ya da yurt dışındadır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Yozgat'taki aile hukuku uyuşmazlıklarında vekillik yürütüyoruz.
Yozgat'ta Aile Davaları Nerede Görülür?
İl merkezinde Yozgat Aile Mahkemesi görev yapar. 2025'te Sorgun için ayrı bir aile mahkemesi kurulmuş, HSK bu mahkemenin yargı çevresini Sorgun ilçesi olarak belirlemiştir. Aile mahkemesi bulunmayan Akdağmadeni, Çekerek, Şefaatli ve Yerköy gibi ilçe adliyelerinde ise aile davalarına asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Hangi mahkemede dava açılacağı davanın türüne göre değişir: nafaka davası nafaka alacaklısının yerleşim yerinde açılabilir; velayet değişikliğinde çocuğun yaşadığı yer önem kazanır.
Acil Durum: 6284 Sayılı Kanun ve Koruma Kararı
Şiddete uğrayan ya da şiddet tehlikesi altında olan kişi, boşanma davası açmadan da koruma kararı isteyebilir. Uzaklaştırma, iletişim yasağı, ortak konuttan çıkarma ve silah teslimi gibi tedbirler, delil ya da belge aranmaksızın hızla verilebilir. Başvuru aile mahkemesine, kolluğa veya Cumhuriyet başsavcılığına yapılabilir. Küçük yerleşimlerde şiddet gören kişinin aile ve köy baskısı nedeniyle başvurudan çekinmesi yaygın bir sorundur; tedbir kararının içeriğinin somut ihtiyaca göre belirlenmesi, örneğin ortak konutun kimde kalacağının açıkça yazılması, kararın işlevini artırır.
Nafaka ve Velayette Değişen Koşullar
Boşanma hükmüyle belirlenen nafaka, tarafların ekonomik durumu değiştiğinde artırılabilir, azaltılabilir ya da kaldırılabilir. Yozgat'tan büyük şehre çalışmaya giden ve gelirini artıran bir ebeveyne karşı iştirak nafakası artırımı, ya da tersi yönde gelir kaybı nedeniyle indirim talebi sık görülen davalardır. Velayet değişikliğinde ise çocuğun bakımının ihmal edilmesi, eğitiminin aksaması ya da başka bir şehre taşınma gibi olgular değerlendirilir. Mahkeme sosyal inceleme raporu alır ve yaşı uygun çocuğun görüşünü dikkate alır.
Soybağı, Tanıma ve Evlat Edinme
Resmî nikâh olmadan birlikte yaşayan çiftlerden doğan çocuklar için babalık davası ya da tanıma, nüfus kaydının düzeltilmesi açısından gereklidir. Babalık davasında DNA incelemesi belirleyici delildir. Evlat edinme ise sıkı şartlara bağlıdır: evlat edinenin yaşı, çocukla bir yıllık bakım ilişkisi ve evliyse eşinin rızası gibi koşullar aranır. Yakın akrabanın çocuğunu evlat edinmek isteyen aileler de aynı süreçten geçer.
Aile Konutu Şerhi
Eşlerin birlikte yaşadığı konut, tapuda yalnızca bir eşin adına kayıtlı olsa bile diğer eşin açık rızası olmadan satılamaz, kiraya verilemez ve sınırlandırılamaz. Malik olmayan eş, tapu kaydına aile konutu şerhi verilmesini isteyebilir. Köydeki evin ya da şehirdeki dairenin bu kapsama girip girmediği, eşlerin gerçekten orada yaşayıp yaşamadığına göre belirlenir.
Yurt Dışında Verilen Boşanma Kararı
Yurt dışında yaşayan Yozgat kökenli ailelerde boşanma çoğu zaman yaşanılan ülkenin mahkemesinde gerçekleşir. Ancak bu karar Türkiye'de kendiliğinden hüküm doğurmaz; nüfus kaydında eşler evli görünmeye devam eder ve bu durum yeniden evlenme, miras ya da çocuğun velayeti gibi konularda sorun çıkarır. Yabancı mahkeme kararı ya tanıma davasıyla ya da şartları varsa idari yoldan tanınır. İdari tanıma, eşlerin birlikte başvurduğu ve kararın velayet gibi ek hükümler içermediği belirli durumlarla sınırlıdır; nüfus müdürlüğüne ya da konsolosluğa yapılır. Bu şartlar yoksa Türkiye'de tanıma davası açılır. Davada kararın kesinleştiğine ilişkin şerh, onaylı tercüme ve apostil gibi belgeler istenir; savunma hakkına uyulup uyulmadığı da incelenir. Yozgat'ta yaşayan bir eşin, yurt dışındaki eşi tarafından alınan boşanma kararından ancak yıllar sonra haberdar olduğu dosyalarda, nafaka ve mal rejimi taleplerinin akıbeti ayrıca değerlendirilmelidir.
Köyde Yalnız Kalan Yaşlı Ebeveyn: Vesayet
Çocuklarının büyük şehirlere göç ettiği Yozgat'ta, köyde ya da ilçe merkezinde yalnız yaşayan yaşlı ebeveynlerin sayısı azımsanmayacak düzeydedir. Ebeveyn ileri yaşı ya da hastalığı nedeniyle işlerini göremez hâle geldiğinde, tapu, banka ve emekli maaşı işlemlerinde sorunlar başlar. Bu durumda sulh hukuk mahkemesinden vasi atanması istenebilir; kişinin kendisi de istemde bulunabilir. Mahkeme, sağlık kurulu raporu alır ve kişiyi dinler. Vasinin taşınmaz satışı gibi önemli işlemleri mahkeme izniyle yapabilmesi, kardeşler arasındaki güven sorunlarına karşı bir güvence işlevi görür.
Yozgat'tan Sık Sorulanlar
Eski eşim yurt dışında; nafaka artırımı davası açabilir miyim?
Evet; nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesinde dava açılabilir, yurt dışı tebligat süreci ayrıca planlanır.
Yozgat'taki aile hukuku meselenizi ilk görüşmede dinleyip izlenecek yolu birlikte belirleyebiliriz.
