Besni'de taşınmaz sorunlarının büyük kısmı bugün 6 Şubat 2023 depremleriyle bağlantılıdır. İlçe merkezinde pek çok bina yıkıldı ya da ağır hasar gördü; Besni de deprem sonrası kalıcı konut yapılacak ilçeler arasında açıklandı. Hasar tespitleri, yıkım kararları, hak sahipliği, yerinde dönüşüm ve kira artışları, depremden bu yana Besni'deki taşınmaz uyuşmazlıklarının başlıca konularıdır. Bunların yanında bağ ve tarlalarla ilgili eski sorunlar, yani sınır, kadastro ve hisseli tapular da sürmektedir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Besni'de taşınmaz sahiplerine ve kiracılara danışmanlık ve vekillik yapıyoruz.
Hasar Tespiti ve Yıkım Kararı
Bir binanın az, orta, ağır hasarlı ya da yıkık olarak belirlenmesi, malikin yıkım, güçlendirme, kira yardımı ve hak sahipliği haklarını doğrudan etkiler. Hasar tespitine karşı idareye itiraz ve ardından idari dava yolu açıktır; dava Adıyaman idare mahkemelerinde açılır. Bölge idare mahkemesi olarak Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi'nde afet ve hasar tespiti dosyalarına bakan bir daire bulunur. Binanın durumunun bağımsız bir teknik raporla belgelenmesi, itirazın gücünü artırır. Besni'de bazı binaların yıkımı tamamlanmış olduğundan, bugün tartışma çoğu zaman yıkılan binanın değerinin, enkaz kaldırma sürecinde zarar gören eşyaların ve arsa üzerindeki hakların belgelenmesi üzerinde yoğunlaşır; yıkım öncesinde çekilmiş fotoğraflar ve tutanaklar bu nedenle saklanmalıdır.
Kalıcı Konut ve Hak Sahipliği
Hak sahipliği başvurusunun reddi, konutun büyüklüğü, borçlandırma şartları ya da kura sonucu gibi konularda önce idareye başvurulur; sonuç alınamazsa iptal davası açılır. Dava süresi, işlemin tebliğinden itibaren kural olarak altmış gündür. Besni'de paylı mülkiyetteki eski evlerde paydaşlardan hangisinin hak sahibi sayılacağı ve depremde ölen malikin hakkının mirasçılara nasıl geçeceği sık tartışılan konulardır.
Yerinde Dönüşüm ve Müteahhit Sözleşmeleri
Binasını yerinde yeniden yaptırmak isteyen Besni'li malikler müteahhitle kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapabilir. Bu sözleşme noterde resmî şekilde düzenlenmelidir; teslim tarihi, gecikme cezası, kira yardımı, arsa payı dağılımı ve teminat açıkça yazılmalıdır. Maliklerin bir kısmının katılmadığı durumlarda kat mülkiyeti ve afet mevzuatındaki çoğunluk kuralları devreye girer. Besni'de müteahhidin işi yarım bırakması hâlinde maliklerin sözleşmeyi feshedip yapılan imalat oranında tapu devri ve gecikme tazminatı talep etmesi gündeme gelir; bu nedenle inşaatın aşamaları fotoğraf ve tutanaklarla belgelenmelidir.
Bağ, Tarla ve Kira Uyuşmazlıkları
- Sınır ve el atma: Bağ ve tarla sınırlarında tecavüz iddiaları elatmanın önlenmesi davasıyla ileri sürülür.
- Tapu iptali ve tescil: Kazandırıcı zamanaşımı ve yolsuz tescil iddiaları asliye hukuk mahkemesinde görülür; Besni Adliyesi'nde asliye hukuk mahkemesi vardır.
- Ortaklığın giderilmesi ve kat mülkiyeti: Besni sulh hukuk mahkemesinin görevindedir.
- Kira: Depremden sonra sağlam kalan konutlarda kiralar yükseldi. Kira tespit ve tahliye davaları sulh hukuk mahkemesinde görülür ve öncesinde arabuluculuk zorunludur.
Sorular
Evim ağır hasarlı sayıldı ama sağlam olduğunu düşünüyorum; ne yapabilirim?
Tespite karşı idareye itiraz edilir; sonuç alınamazsa idari dava açılabilir. Bağımsız teknik rapor ve binanın fotoğrafları bu süreçte önemlidir.
Kiracım depremden sonra kirayı ödemiyor; tahliye edebilir miyim?
Kira borcu için icra takibiyle ya da arabuluculuk sonrası tahliye davasıyla ilerlenebilir. Hangi yolun uygun olduğu sözleşmeye ve borcun durumuna bağlıdır.
Besni'de bir taşınmaz ya da hak sahipliği sorunu yaşıyorsanız, belgelerinizle birlikte Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşebilirsiniz.
