Artvin'de boşanma dosyalarının önemli bir kısmı mesafe sorunuyla başlar. İlin uzun yıllardır dışarıya göç vermesi nedeniyle eşlerden biri İstanbul'da, Bursa'da ya da yurt dışında çalışırken diğeri çocuklarla Artvin'de, Hopa'da veya bir köyde yaşayabilir. Sınır ili olmanın getirdiği bir başka gerçek de Gürcistan vatandaşlarıyla yapılan evliliklerdir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Artvin'de yaşayan ya da Artvin ile bağını sürdüren müvekkillerimize boşanma ve sonuçları konusunda destek veriyoruz.
Davayı Nerede Açmalı? Artvin'de Yetki ve Görev
Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası eşlerden birinin yerleşim yerinde veya davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yerde açılabilir. Bu seçenek, eşlerin farklı şehirlerde yaşadığı Artvin dosyalarında önemlidir: İstanbul'da çalışan eş orada dava açabileceği gibi, Artvin'de kalan eş de kendi yerleşim yerinde dava açabilir. Hangi yerin seçileceği, tanıkların ve delillerin nerede olduğuna, çocukların okulu ve duruşmalara katılım kolaylığına göre değerlendirilmelidir.
İl merkezindeki Artvin Adliyesi bünyesinde bir aile mahkemesi 2025'te çalışmaya başladı; merkez ilçe ve Ardanuç'ta oturan eşlerin boşanma davaları artık bu ihtisas mahkemesinde görülüyor. Sahildeki Hopa ve Arhavi ile iç kesimdeki Borçka, Şavşat ve Yusufeli adliyeleri için ise ayrı bir aile mahkemesi kaydına rastlanmıyor. Bu ilçelerde oturan bir eşin dilekçesini hangi mahkemeye vereceği, HSK'nın yargı çevresi kararlarına bakılarak dosya hazırlanırken netleştirilir; aile mahkemesinin kurulmadığı yerde bu görevi asliye hukuk mahkemesi üstlenir. Kararlara karşı istinaf başvurusu Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi'ne yapılır.
Anlaşmalı Boşanma: Kısa Yol, Dikkat İsteyen Protokol
Bir yılını doldurmuş evliliklerde eşler ortak dilekçeyle başvurduğunda ya da davalı eş açılan davayı kabul ettiğinde anlaşmalı boşanma yolu açılır. Duruşmada iki eşin de iradesini hâkimin önünde bizzat açıklaması gerekir; İstanbul'da yaşayan eşin bu tek duruşma için Artvin'e gelmesi planlanmalıdır. Hâkim, düzenlenen protokolü tarafların ve çocukların yararına uygun bulmazsa değişiklik isteyebilir. Artvin'den gelen protokollerde en çok özen isteyen başlıklar şunlardır:
- Köydeki ev, bahçe, çaylık ya da fındıklık gibi taşınmazların kimin adına kalacağı ve tapu devrinin nasıl yapılacağı,
- Eşlerden biri il dışında yaşıyorsa çocukla kişisel ilişkinin bayram ve okul tatillerine göre ayrıntılı planlanması,
- Nafakanın miktarı, artış yöntemi ve ödeme günü,
- Eşlerden birinin yurt dışında çalışması hâlinde kararın orada tanınması ihtimali.
Belirsiz yazılmış bir protokol, kesinleştikten sonra yeni bir dava konusu olabilir. Bu yüzden imza öncesinde metnin hukuki sonuçlarıyla birlikte okunması önemlidir.
Çekişmeli Boşanma ve Deliller
Anlaşma sağlanamazsa evlilik birliğinin temelinden sarsılması ya da zina, hayata kast, terk gibi özel sebeplere dayanılarak çekişmeli dava açılır. Küçük yerleşim yerlerinde tanıkların taraflarla akrabalık veya komşuluk bağı sık görülür; bu durum tanık beyanlarının değerlendirilmesinde dikkate alınır. Mesaj kayıtları, banka hareketleri ve sosyal medya yazışmaları hukuka uygun yollarla elde edildiği sürece delil olarak sunulabilir. Şiddet varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbiri dava beklenmeden istenebilir.
Velayet, Nafaka ve Mal Paylaşımı
Velayette ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Artvin'de çocuğun okulu, köyde büyükanne ve büyükbabayla kurduğu bağ veya ebeveynlerden birinin büyük şehre taşınacak olması değerlendirmede rol oynar. Pedagog incelemesi ve sosyal inceleme raporu bu davalarda belirleyicidir. Nafaka ödeyecek tarafın gelirini belirlerken kamu görevlisi maaşı, sınır ticareti ve nakliyeden elde edilen düzensiz gelir ya da çay ve fındık gelirleri gibi farklı kaynaklar ayrı ayrı ele alınır.
Mal paylaşımında Artvin'e özgü tablo şudur: Eşlerden birinin babadan kalan köy evi, çaylığı ya da yayla payı miras yoluyla geldiği için kişisel maldır ve paylaşıma girmez. Buna karşılık evlilik içinde maaşla ödenen kredisiyle alınmış şehirdeki daire ya da nakliye işinden kazanılan parayla alınmış tır, yasal mal rejiminde katılma alacağının konusu olabilir. Köy evinin evlilik boyunca ortak birikimle onarılması ya da üzerine kat çıkılması hâlinde diğer eşin katkı payı da gündeme gelir. Bu talepler boşanma davasıyla birlikte ya da boşanma kesinleştikten sonra ayrı bir davayla ileri sürülebilir.
Yabancı Uyruklu Eşle Boşanma
Artvin'de Gürcistan vatandaşı ya da başka bir ülke vatandaşı ile yapılan evliliklerin sona ermesinde Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun hükümleri devreye girer. Tebligatın yurt dışına yapılması gerekiyorsa süreç uzayabilir. Yurt dışında verilmiş bir boşanma kararının Türkiye'de sonuç doğurması için tanıma veya tenfiz davası açılması gerekir; bu dava kararın içeriği, kesinleşme şerhi ve onaylı tercümesiyle birlikte hazırlanır.
Dava Sürerken Geçici Önlemler
Boşanma davası açıldığında mahkeme, dava süresince eşlerin barınması, geçimi ve çocukların bakımı için gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır. Tedbir nafakası, çocukla geçici görüşme düzeni ve ortak konutun kullanımı bu önlemlerin başında gelir. Artvin'de eşlerden biri il dışındaysa, çocuğun okul dönemi içinde nerede kalacağının erken belirlenmesi önemlidir. Dava sırasında ortak birikimin çekilmesi ya da bir taşınmazın satılması ihtimali varsa, mal rejimi alacağını korumak için ihtiyati tedbir istenebilir.
Eşim İstanbul'da yaşıyor; ben Artvin'de dava açabilir miyim?
Evet. Kendi yerleşim yeriniz Artvin ise davayı Artvin'de açabilirsiniz. Ancak delillerin ve tanıkların nerede olduğu, ileride bu tercihin pratik sonuçlarını belirler.
Artvin'de boşanma kararı vermeden önce haklarınızı ve seçeneklerinizi öğrenmek isterseniz, ilk görüşmede durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz.
