Artvin küçük nüfuslu ama hareketli bir sınır ilidir. Bir yanda Gürcistan'a açılan Sarp Sınır Kapısı ve Hopa Limanı, öte yanda Çoruh vadisi boyunca dizilen barajlar, sarp yamaçlara kurulmuş köyler ve ormanlarla kaplı dağlar vardır. Ceza dosyalarının konusu da bu coğrafyayı izler: gümrük ve kaçakçılık iddiaları, orman ve imar suçları, sahil yolu ile dağ yollarındaki kazalar, gündelik hayatın kavga ve tehdit dosyaları. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Artvin genelinde şüpheli, sanık, mağdur ve katılan vekilliği yürütüyoruz.
Artvin'de Bir Ceza Dosyası Hangi Adliyede Görülür?
İlde tek ağır ceza merkezi vardır: il merkezindeki Artvin Adliyesi. Merkez ilçe ile Ardanuç doğrudan bu adliyeye bağlıdır. Arhavi, Borçka, Hopa, Şavşat ve Yusufeli'nde mülhakat adliyeler bulunur; Murgul Borçka Adliyesi'ne, yeni ilçe Kemalpaşa ise HSK'nın Ağustos 2025 kararıyla Hopa Adliyesi'ne bağlanmıştır. Mülhakat adliyelerde soruşturmayı o yerin başsavcılığı yürütür ve asliye ceza davaları yerinde görülür. Suç ağır ceza mahkemesinin görevine giriyorsa iddianame Artvin Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderilir. Kısacası Yusufeli'nde ya da Kemalpaşa'da yaşanan bir olay, ağır cezalık bir suçlamaya dönüştüğünde dosya Artvin merkeze taşınır.
Gözaltı ve tutuklama taleplerini sulh ceza hâkimlikleri değerlendirir; bu hâkimlikler merkez adliyede ve mülhakat adliyelerde bulunur. Hükümlerin istinaf incelemesi Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerinde yapılır. Merkezde ayrıca infaz hâkimliği vardır; Artvin Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile Ardanuç Açık Ceza İnfaz Kurumu'ndaki hükümlülerin disiplin, izin ve koşullu salıverme talepleri bu çerçevede izlenir.
Sınır Kapısı, Liman ve Kaçakçılık İddiaları
Sarp üzerinden Gürcistan'a, oradan Kafkasya ve Orta Asya'ya giden tır trafiği ile Hopa Limanı'nın transit yükleri, Artvin'de 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamındaki dosyaların başlıca kaynağıdır. Gümrükte beyan edilmeyen eşya, sigara ve akaryakıt, kaçak telefon ya da ticari miktara ulaşan yolcu eşyası gibi iddialarda ilk soru, eşyanın kime ait olduğu ve şoförün yükün içeriğini bilip bilmediğidir. Taşıma belgeleri, yükleme listeleri, gümrük beyannamesi ve kamera kayıtları ilk ifadeden önce gözden geçirilmelidir. El konulan aracın iadesi ayrı bir talep konusudur ve dosyanın gidişatını beklemeden izlenmelidir. Bu olaylarda soruşturma çoğunlukla Hopa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülür.
Orman, Dere Yatağı ve İmar: Kırsal Artvin'in Ceza Gündemi
Artvin'in büyük kısmı ormanla kaplıdır; köy ve yayla yerleşimleri de çoğu zaman orman sınırına yakındır. İzinsiz ağaç kesimi, orman alanında açma ve yapılaşma 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamında soruşturma konusu olabilir. Ruhsatsız kat çıkma ya da yayla evi yapma TCK 184'teki imar kirliliği suçunu gündeme getirir. Bu dosyalarda kadastro paftası, orman sınırının ne zaman kesinleştiği ve yapının yapıldığı tarih savunmanın temelini oluşturur; yıkım kararı gibi idari işlemler ise ayrıca idari yargıda tartışılır.
- Toplantı ve gösteri dosyaları: Maden, HES ve baraj projelerine yönelik eylemlerde 2911 sayılı Kanun kapsamında açılan dosyalar; kamera kayıtlarının ve katılımın somut olarak değerlendirilmesi.
- Öğrenci nüfusu kaynaklı dosyalar: Artvin Çoruh Üniversitesi öğrencilerinin banka hesabını başkasına kullandırması nedeniyle dolandırıcılığa yardım iddiaları.
- Taksirli suçlar: Karadeniz Sahil Yolu, Cankurtaran geçidi ve vadi yollarındaki kazalar; baraj ve tünel şantiyelerindeki iş kazaları.
- Aile içi şiddet: 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleriyle birlikte yürüyen kasten yaralama ve tehdit soruşturmaları.
İlk Saatlerden İstinafa Savunma
Gözaltına alınan kişinin susma hakkı, yakınlarına haber verilmesini isteme hakkı ve müdafi ile görüşme hakkı vardır. İfadeden önce dosyanın içeriği öğrenilmeden yapılan açıklamalar, özellikle kaçakçılık ve dolandırıcılık iddialarında sonradan telafisi zor durumlar yaratabilir. Tutuklama talebi değerlendirilirken kişinin Artvin'deki yerleşik düzeni, işi ve ailesi somut olarak anlatılmalı; adli kontrol tedbirlerinin yeterli olup olmadığı tartışılmalıdır. Tutuklama kararına karşı itiraz yedi gün içinde yapılabilir.
Kovuşturma aşamasında tanık dinletme, bilirkişi raporuna itiraz ve kamera kayıtlarının vaktinde istenmesi belirleyicidir. Sınır kapısı ve liman çevresindeki kayıtlar uzun süre saklanmayabileceğinden, bunların korunması talebi olaydan hemen sonra savcılığa iletilmelidir. Karar açıklandıktan sonra istinaf için süre kısadır ve gerekçeli kararın tebliğiyle ilgili ayrıntılar dikkatle izlenmelidir.
Artvin'den Sık Gelen Sorular
Borçka'da açılan bir dosya neden Artvin merkezde görülüyor?
Borçka Adliyesi'nde ağır ceza mahkemesi yoktur. Asliye ceza mahkemesinin görevine giren davalar Borçka'da görülür; ağır cezalık suçlarda yargılama Artvin Ağır Ceza Mahkemesi'nde yapılır. Aynı kural Hopa, Arhavi, Şavşat ve Yusufeli için de geçerlidir.
Yabancı uyruklu bir şoför olarak Hopa'da ifadeye çağrıldım; tercüman hakkım var mı?
Evet. Türkçeyi yeterince bilmeyen şüpheliye tercüman sağlanır ve ifade tutanağı okunmadan imzalanmamalıdır. Ayrıca konsolosluğa haber verilmesi istenebilir.
Artvin'de bir ifade çağrısı, gözaltı ya da iddianame ile karşılaştıysanız, dosyanın hangi adliyede ve hangi aşamada olduğunu birlikte belirleyerek ilk adımı planlayabiliriz.
