Artvin'de sağlık hizmeti, ilin coğrafyası nedeniyle kendine özgü sorunlar taşır. İl merkezi ve ilçelerdeki devlet hastaneleri temel hizmeti verirken, ileri tedavi gerektiren birçok hasta Trabzon, Rize ya da Erzurum'daki büyük hastanelere sevk edilir. Dağ yollarında ve kış koşullarında yapılan ambulans nakilleri, sevk kararının zamanında verilip verilmediği ve hastanın yolda geçirdiği süre, sağlık hukukunun Artvin'deki ayırt edici konularıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Artvin'de hasta ve hasta yakınlarına, aynı zamanda sağlık çalışanlarına sağlık hukukunda destek veriyoruz.
Devlet Hastanesi mi, Özel Hastane mi? Doğru Yargı Yolu
Tıbbi hata iddiasıyla açılacak tazminat davasında ilk ve en önemli soru, hizmetin nerede verildiğidir. Devlet hastanesinde ya da başka bir kamu sağlık kuruluşunda yaşanan zararlar için dava doğrudan hekime değil, idareye karşı açılır ve idari yargıda görülür. Artvin'deki bu tam yargı davalarına Rize İdare Mahkemesi bakar. Davadan önce idareye başvuru yapılması gerekir; bu başvuru, zararı doğuran eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır. İdarenin cevap vermemesi veya talebi reddetmesi üzerine dava açma süresi işlemeye başlar.
Özel hastane, özel muayenehane ya da özel diş kliniğinde yaşanan zararlar için ise dava adli yargıda açılır. Hasta tüketici sıfatına sahipse tüketici davalarına bakan mahkeme görevli olabilir. Artvin'de ayrı tüketici mahkemesi bulunduğuna dair güncel bilgi bulunmadığından, görevli mahkeme dava öncesinde kontrol edilir.
Sevk, Nakil ve Gecikme Kaynaklı Zararlar
Artvin'den başka ile sevk edilen hastalarda şu sorular sıklıkla gündeme gelir:
- Hastanın durumu ilk müracaatta doğru değerlendirildi mi, gerekli tetkikler yapıldı mı?
- Sevk kararı zamanında verildi mi, yoksa gereksiz bekleme mi yaşandı?
- Nakil sırasında ambulansta gerekli ekip ve ekipman var mıydı?
- Hava ve yol koşulları nedeniyle hava ambulansı seçeneği değerlendirildi mi?
Bu sorulara cevap verebilmek için hasta dosyası, epikriz, sevk formları, ambulans kayıtları ve 112 çağrı kayıtları eksiksiz istenmelidir. Bu kayıtların bir kısmı belirli süre sonra imha edilebileceğinden, talep olaydan kısa süre sonra yapılmalıdır.
Tıbbi Hata, Komplikasyon ve Bilirkişi
Her olumsuz sonuç tıbbi hata değildir. Tıp biliminin kabul ettiği kurallara uygun olarak yapılan bir müdahalede ortaya çıkan ve önceden hastaya anlatılmış bir komplikasyon, kural olarak hekimin sorumluluğunu doğurmaz. Buna karşılık yanlış teşhis, gerekli tetkiklerin yapılmaması, ameliyatta yanlış organa ya da bölgeye müdahale, enfeksiyon kontrolünde ihmal ve hastanın yeterince izlenmemesi kusur oluşturabilir. Bu ayrımı yapmak için bilirkişi raporu belirleyicidir; Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinden alınan raporlara itiraz ve ek rapor talepleri davanın seyrini etkiler.
Aydınlatılmış Onam ve Hasta Hakları
Hasta, kendisine uygulanacak tedavinin riskleri, başarı ihtimali ve alternatifleri hakkında anlayabileceği şekilde bilgilendirilmelidir. Onam formunun yalnızca imzalatılmış olması, yeterli bilgilendirme yapıldığını tek başına göstermez. Acil durumlar dışında onam alınmadan yapılan müdahaleler, sonuç başarılı olsa bile hukuka aykırı sayılabilir. Hasta hakları birimlerine yapılan başvurular da süreci belgelemek için yararlıdır.
Sağlık Çalışanlarının Hukuki Durumu
Sağlık hukuku yalnızca hastaları ilgilendirmez. Artvin'de görev yapan hekimler, hemşireler ve diğer sağlık çalışanları da hastalar veya yakınları tarafından yapılan şikâyetler, ceza soruşturmaları ve disiplin süreçleriyle karşılaşabilir. Taksirle yaralama veya öldürme iddiasıyla başlayan bir soruşturmada, bilirkişi raporunun tıbbi standartlar açısından doğru değerlendirilmesi savunmanın merkezindedir.
Kamu hastanesinde idarenin ödediği tazminat için, kusuru bulunan sağlık çalışanına rücu edilmesi de gündeme gelebilir. Hekimlerin yaptırdığı mesleki sorumluluk sigortası bu riskler için önemlidir; poliçenin kapsamı ve limitleri düzenli olarak gözden geçirilmelidir. Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarında ise son yıllarda yapılan değişikliklerle bazı suçlar daha ağır yaptırıma bağlanmıştır; Artvin'de bu tür bir olayla karşılaşan sağlık çalışanının olayı hastane yönetimine ve kolluğa derhâl bildirmesi gerekir.
Hasta hakları konusundaki şikâyetler, hastanelerdeki hasta hakları birimlerine ve İl Sağlık Müdürlüğü'ne de iletilebilir. Bu başvurular tazminat davası için zorunlu değildir; ancak olayın kayda geçmesini ve idarenin açıklamasını almayı sağlar. Artvin'deki hastanelerde yaşanan olaylarda başvuru tarihlerinin ve verilen cevapların saklanması yararlıdır.
Annem Artvin'den sevk edilirken yolda durumu ağırlaştı; kimi sorumlu tutabiliriz?
Sevk kararı ve nakil süreci kamu hastanesi ve 112 sistemi tarafından yürütüldüyse idarenin hizmet kusuru incelenir. Kayıtlar toplandıktan sonra bilirkişi değerlendirmesiyle sorumluluk ortaya konabilir.
Özel bir klinikte yaptırdığım diş tedavisi istediğim sonucu vermedi; tazminat isteyebilir miyim?
Tedavinin tıbbi standartlara uygun yapılıp yapılmadığı ve size verilen bilgilendirmenin içeriği incelenmelidir. Estetik amaçlı müdahalelerde vaat edilen sonuca ulaşılıp ulaşılmadığı da değerlendirmede ağırlık taşır. Artvin dışındaki bir klinikte yapılan tedavilerde yetkili mahkeme ayrıca belirlenmelidir.
Artvin'de bir sağlık hizmeti sırasında zarar gördüğünüzü düşünüyorsanız, kayıtlarınızı birlikte inceleyerek hukuki durumunuzu değerlendirebiliriz.
