Artvin'deki icra dosyalarının önemli bir kısmı sınır ticareti ve nakliyeden doğar. Hopa ve Kemalpaşa'daki gümrük ve lojistik firmaları arasında navlun ve hizmet bedeli alacakları, esnafın veresiye ve çek alacakları, tüketici kredileri, kira borçları ve kamu görevlilerine yönelik maaş hacizleri gündelik icra gündemini oluşturur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Artvin'de alacaklı ve borçlu tarafların icra ve iflas hukukundaki işlemlerini yürütüyoruz.
Artvin'de İcra Daireleri ve İcra Mahkemeleri
İlde icra daireleri Artvin merkez, Hopa, Borçka, Arhavi ve Şavşat adliyelerinde bulunur. İcra hukuk ve icra ceza mahkemeleri de bu beş adliyede görev yapar. Takip, kural olarak borçlunun yerleşim yerindeki ya da sözleşmenin ifa yerindeki icra dairesinde açılabilir; elektronik ortamda UYAP üzerinden başlatılması da mümkündür. Yusufeli'ndeki icra teşkilatına ilişkin kayıtlar güncel kaynaklarda net olmadığından, bu ilçeye ilişkin takiplerde yetkili icra dairesi dosya bazında kontrol edilir.
Takip Türleri ve Borçlunun Süreleri
- İlamsız takip: Fatura, cari hesap ya da sözleşmeye dayanan alacaklarda kullanılır. Borçlu ödeme emrine yedi gün içinde itiraz edebilir; itiraz takibi durdurur.
- Kambiyo senetlerine dayalı takip: Çek, bono ve poliçede başvurulan yoldur. Borçlu beş gün içinde icra mahkemesine itiraz ya da şikâyette bulunabilir; bu itiraz kendiliğinden takibi durdurmaz.
- İlamlı takip: Mahkeme kararına dayanır; nafaka, tazminat ve kira alacakları bu yolla tahsil edilebilir.
- Kiralanan taşınmazın tahliyesi: Kira borcunun ödenmemesi hâlinde tahliye talepli takip yapılabilir.
İtiraz edilen ilamsız takiplerde alacaklı, itirazın iptali davası açabilir ya da elinde belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Ticari alacaklarda itirazın iptali davasından önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Nakliye ve Gümrük Alacaklarında Dikkat Edilecekler
Sınır ticaretinde alacaklar çoğu zaman yazılı sözleşmeye değil, e-postalara, mesajlaşma kayıtlarına, CMR belgelerine ve faturalara dayanır. Borçlu yabancı bir şirketse Türkiye'de bir şubesi ya da malvarlığı olup olmadığı önceden araştırılmalıdır. Döviz cinsinden alacaklarda takip talebinde kurun nasıl belirleneceği açıkça yazılmalıdır. Alacağın tahsilini tehlikeye düşüren bir durum varsa ihtiyati haciz talep edilebilir; bu talep borçlunun mallarının kaçırılmasını önlemeye yöneliktir.
Haciz, İhale ve Borçlunun Hakları
Artvin'de kamu görevlisi sayısının yüksek olması maaş haczini sık görülen bir işlem hâline getirir. Maaşın kural olarak dörtte birinden fazlası haczedilemez; nafaka alacaklarında bu sınır farklı uygulanır. Borçlunun haline münasip evi ve mesleğini sürdürmek için gerekli araçları gibi bazı mallar haczedilemez; bu konuda icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir.
Taşınmaz haczinde Artvin'e özgü bir sorun, köy taşınmazlarının hisseli olmasıdır. Hisseli bir payın satışı alıcı açısından cazip olmayabilir; bu durumda alacaklı, ortaklığın giderilmesi yoluna başvurabilir. İhale sürecinde kıymet takdirine itiraz yedi gün içinde yapılmalıdır; ihalenin feshi talebi ise ihaleye katılan ve ilgililer bakımından ayrı sürelere tabidir.
Borçlu Olarak Neler Yapılabilir?
Kendisine ödeme emri gelen kişi önce borcun gerçekten var olup olmadığını, miktarını ve zamanaşımına uğrayıp uğramadığını kontrol etmelidir. Borç kabul ediliyorsa ödeme planı için alacaklıyla görüşmek, gereksiz faiz ve masrafı önleyebilir. İmza itirazında bulunan ancak itirazı haksız çıkan borçlu aleyhine tazminat ve para cezasına hükmedilebileceği de unutulmamalıdır.
Nakliye ve Ticaret Şirketlerinde İflas ve Konkordato
Sınır ticaretine bağlı işletmeler, kur dalgalanmaları, sınır kapısındaki beklemeler ya da yabancı müşterilerin ödeme güçlüğü nedeniyle zor duruma düşebilir. Tacir olan borçluya karşı alacaklı, haciz yerine iflas yoluyla takip başlatabilir; bu yol, borçlu şirketin bütün malvarlığının alacaklılar arasında paylaştırılmasını hedefler. Borçlu şirket ise konkordato talep ederek alacaklılarıyla yeniden yapılandırma imkânı arayabilir. Konkordato sürecinde verilen geçici mühlet, kural olarak takiplerin durmasına yol açtığından Artvin'deki alacaklıların ilan ve süreleri yakından izlemesi gerekir. İflas ve konkordato talepleri ticari davalara bakmakla görevli mahkemede görülür.
Küçük işletmelerde ise alacaklı ile borçlu arasında yapılan taksitli ödeme protokolleri, icra takibinden daha hızlı sonuç verebilir. Bu protokollerin icra dosyasına bildirilmesi ve şartlarının açıkça yazılması, ileride çıkabilecek uyuşmazlıkları azaltır. Artvin'de yerel esnafın birbirine karşı alacaklarında bu yol sık tercih edilir.
Borcun hiç doğmadığını ya da ödendiğini düşünen kişi, takipten önce veya takip sırasında menfi tespit davası açabilir. Takip sonucunda ödemek zorunda kaldığı bir borcun aslında bulunmadığını ileri süren kişi ise ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde istirdat davası açabilir. Artvin'de özellikle eski ticari ilişkilerden kalan senetlerle başlatılan takiplerde bu yollar sık gündeme gelir.
Hopa'daki bir firmadan alacağım var, ben İstanbul'dayım; takibi nereden başlatmalıyım?
Yetkili icra dairesi borçlunun yerleşim yerine ya da sözleşmenin ifa yerine göre belirlenir. Takip UYAP üzerinden başlatılabilir ve işlemler uzaktan izlenebilir.
Artvin'de bir alacağınızı tahsil etmek ya da hakkınızda başlatılan bir takibe karşı haklarınızı korumak istiyorsanız, belgelerinizle birlikte dosyayı inceleyebiliriz.
