Batman'ı Diyarbakır'a, Siirt'e ve Hasankeyf üzerinden Midyat'a bağlayan yollar, ilin hem ekonomik damarları hem de en riskli trafik akslarıdır. Bu yollarda yolcu otobüsleri ve minibüslerin yanında petrol sahalarına ve rafineriye çalışan tanker ve iş makineleri, yaz aylarında traktör ve römork, hasat döneminde ise tarım işçilerini taşıyan araçlar aynı şeridi paylaşır. İl merkezinde ise hızla artan araç sayısı, kavşak kazaları ve motosiklet kazaları gündemdedir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Batman'da trafik kazası sonrası sigorta, tazminat ve ceza süreçlerinde zarar görenleri ve sürücüleri temsil ediyoruz.
Kazadan Sonraki İlk Günler
Yaralanmalı ya da ölümlü bir kazada kolluk tarafından kaza tespit tutanağı düzenlenir ve savcılık soruşturma başlatır. Batman merkez, Beşiri ve Hasankeyf'te meydana gelen kazalarda soruşturmayı Batman Cumhuriyet Başsavcılığı, Kozluk ve Sason'daki kazalarda ise ilgili ilçe başsavcılığı yürütür. Bu aşamada fotoğraflar, kamera kayıtları ve tanık bilgilerinin korunması, ileride kusur tartışmasında belirleyici olur. Yalnızca maddi hasarlı kazalarda taraflar kaza tespit tutanağını kendileri düzenleyebilir; ancak tutanağın eksik ya da hatalı doldurulması sonradan sorun yaratabilir.
Sigortaya Başvuru ve Tahkim
Karşı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS), zarar görenin araç hasarını, tedavi giderlerini, sürekli sakatlık ve ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatını poliçe limitleri dahilinde karşılar. Dava açmadan ya da tahkime gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmalıdır; şirket on beş gün içinde yanıt vermezse veya talebi kısmen ya da tamamen reddederse dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açılır. Sigortasız ya da tespit edilemeyen araçların verdiği bedeni zararlar için Güvence Hesabı'na başvurulabilir. Kamu hastanelerinde verilen tedavi giderleri ise SGK tarafından karşılanır.
Değer Kaybı, Kusur Oranı ve Bilirkişi
Hasar gören aracın onarımdan sonra piyasa değerinde oluşan düşüş, değer kaybı olarak talep edilebilir. Kusur oranı, kolluk tutanağıyla sınırlı değildir; bilirkişi incelemesiyle yeniden belirlenebilir. Batman'ın kırsal yollarında aydınlatma eksikliği, yoldaki hayvanlar, işaretlenmemiş yol çalışmaları ya da yoldaki bozulmalar kazaya katkıda bulunmuşsa, karayolundan sorumlu idarenin sorumluluğu da tartışılabilir; bu talep idari yargının konusudur.
Ölümlü Kazalarda Aileler İçin
Batman'da ölümlü bir kaza çoğu zaman kalabalık bir aileyi destekten yoksun bırakır. Destekten yoksun kalma tazminatı, ölenin geliri ve yaşı ile her bir hak sahibinin destek süresi hesaba katılarak aktüer bilirkişi tarafından hesaplanır. Aile üyeleri ayrıca manevi tazminat talep edebilir; manevi tazminat sigorta poliçesi kapsamında değildir ve sürücü ile araç işletenden istenir. Sigorta şirketinin yaptığı ödemenin ibra niteliği taşıyıp taşımadığına da dikkat edilmelidir; eksik ödemeyi kabul eden bir ibraname, kalan talepleri tartışmalı hâle getirebilir.
Sürücü Açısından Ceza Dosyası
Yaralanmalı kazalarda sürücü hakkında taksirle yaralama, ölümlü kazalarda taksirle öldürme soruşturması yürütülür. Taksirle yaralamanın basit hâlleri şikâyete bağlı ve uzlaştırma kapsamındadır. Bilinçli taksir, alkol ya da ehliyetsiz araç kullanımı cezayı ağırlaştıran hâllerdir. Ceza dosyasında alınan kusur raporu tazminat davasını doğrudan bağlamaz ama önemli bir delil olarak kullanılır.
Tarım işçilerini taşıyan araç kaza yaptı; kimden tazminat istenir?
Araç sürücüsü, işleteni ve sigortacısı sorumludur. Kazanın işe gidiş sırasında, işverenin sağladığı araçla olması hâlinde iş kazası sayılabilir ve işverenin sorumluluğu da gündeme gelir.
Kentte Motosiklet ve Yaya Kazaları
Batman merkezde genç sürücülerin kullandığı motosikletler ve sokakta oynayan çocukların karıştığı yaya kazaları, tazminat dosyalarında ayrı bir yer tutar. Kask takmamak, emniyet kemeri kullanmamak ya da yolun kontrolsüz bir noktasından karşıya geçmek, zarar görenin müterafik kusuru olarak değerlendirilebilir ve tazminattan indirim yapılmasına yol açabilir; indirimin oranı bilirkişi raporu ve olayın somut koşullarına göre mahkemece belirlenir. Ancak küçük yaştaki çocuklarda kusur değerlendirmesi farklıdır; ebeveynin gözetim yükümlülüğü ayrıca tartışılır. Ehliyetsiz sürücünün ya da plakasız motosikletin karıştığı kazalarda sigorta şirketinin önce ödeme yapıp sonra sürücüye rücu etmesi de mümkündür. Bu nedenle kazadan sonra sigorta durumu ve araç kayıtları ilk iş olarak araştırılmalıdır.
Kaza Diyarbakır'da oldu, Batman'da yaşıyorum; davayı nerede açarım?
Trafik kazasından doğan tazminat davalarında kazanın meydana geldiği yer, davalının yerleşim yeri ve sigorta şirketinin şubesinin bulunduğu yer gibi birden fazla yetkili mahkeme olabilir; zarar görenin kendi yerleşim yeri de bazı hâllerde seçenek arasındadır. Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru ise çevrim içi yapılabilir ve kazanın yerinden bağımsızdır. Hangi yolun daha uygun olduğu, tanıkların ve delillerin nerede olduğuna göre seçilmelidir.
Batman'da bir trafik kazası yaşadıysanız, sigorta başvurusundan önce belgelerinizi birlikte gözden geçirerek hak kaybı yaşamamanıza yardımcı olabiliriz.
