Bilecik'in ticari hayatı, büyüklüğünün çok üzerinde bir ağa bağlıdır. Bozüyük'te ve il merkezinde üretilen seramik ürünler yurt içi ve yurt dışı pazarlara gider; Bilecik bej adıyla bilinen mermer bloklar işlenmek üzere başka illere ve ihracat limanlarına taşınır. Bu üretimin çevresinde hammadde tedarikçileri, nakliyeciler, bakım ve onarım firmaları, ambalaj üreticileri ve çoğu aile şirketi olarak kurulmuş orta ölçekli işletmeler yer alır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Bilecik'teki şirketlere ve tacirlere ticari uyuşmazlıklarda danışmanlık ve dava vekilliği hizmeti veriyoruz.
Ticari Davalar Bilecik'te Hangi Mahkemede Görülür?
Türk Ticaret Kanunu'na göre ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülür; asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde ise bu davalara asliye hukuk mahkemesi bakar. Bilecik'te ayrı bir asliye ticaret mahkemesinin varlığı teyit edilmediğinden, ticari davalar için yetkili yerdeki asliye hukuk mahkemesi esas alınmalıdır; dava açmadan önce güncel durum kontrol edilmelidir. Yetki çoğu zaman sözleşmedeki yetki şartına göre belirlenir: Bilecik'teki bir üretici ile İstanbul'daki bir alıcı arasındaki sözleşmede İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığı sıkça görülür. Bilecik'te verilen kararların istinaf incelemesi Bursa Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılır.
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabuluculuk aşamasında taraflar uzlaşırsa, imzalanan anlaşma belgesi icra edilebilirlik şerhiyle ilam niteliği kazanabilir.
Aile Şirketlerinde Ortaklık Uyuşmazlıkları
Bilecik'te pek çok limited ve anonim şirket, bir aileden çıkmış kardeşler ya da kuzenler tarafından yönetilir. Kurucu kuşaktan sonraki kuşağa geçişte yönetim, kâr dağıtımı ve şirket varlıklarının kullanımı konusunda anlaşmazlıklar ortaya çıkar. Bu dosyalarda sık başvurulan yollar şunlardır:
- Genel kurul kararlarının iptali: Anonim şirkette kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararlarına karşı, karar tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açılabilir.
- Ortaklıktan çıkma ve çıkarma: Limited şirkette haklı sebep varsa ortak mahkemeden çıkmasına izin verilmesini isteyebilir; esas sözleşmede öngörülen hâllerde ortağın çıkarılması da mümkündür. Ayrılan ortağa ayrılma akçesi ödenir.
- Yöneticilerin sorumluluğu: Şirket varlıklarını kişisel işlerinde kullanan ya da özen yükümlülüğünü ihlal eden müdür ve yönetim kurulu üyelerine karşı sorumluluk davası açılabilir.
- Bilgi alma ve inceleme hakkı: Yönetimde yer almayan ortağın şirket defterlerine ve finansal tablolarına erişimi engellenirse bu hak mahkeme kararıyla kullanılabilir.
Mermer Ocaklarında Rödovans ve Sahaya Bağlı Sözleşmeler
Bilecik'teki mermer sahalarında ruhsat sahibinin ocağı kendisi işletmek yerine bir başka şirkete belirli bir bedel karşılığında işlettirdiği rödovans sözleşmeleri yaygındır. Bu sözleşmelerde üretim miktarı, ton veya metreküp başına ödenecek bedel, sahanın iade koşulları, çevre ve iş güvenliği yükümlülüklerinin kime ait olduğu açıkça yazılmalıdır. Maden mevzuatına uygun yapılmayan veya ruhsatın sona ermesi ihtimalini düzenlemeyen sözleşmeler, ocak kapandığında ya da ruhsat el değiştirdiğinde ağır uyuşmazlıklara dönüşür. Blok alım satımında kalite, renk ve damar tanımlarının sözleşmeye ve numunelere bağlanması da ayıp tartışmalarını azaltır.
Ticari Alacak, Çek ve Konkordato
Organize sanayi bölgelerindeki tedarik zincirinde vadeli satış ve çekle ödeme yaygındır. Karşılıksız kalan çekte alacaklı kambiyo senetlerine özgü takip yoluna başvurabilir; ayrıca karşılıksız çek keşide eden hakkında Çek Kanunu'ndaki yaptırımlar gündeme gelir. Borçlu bir işletmenin mali sıkıntıya girdiği ve konkordato talep ettiği durumlarda alacaklıların alacaklarını süresinde bildirmesi, komiser raporlarını izlemesi ve alacaklılar toplantısında oy hakkını kullanması gerekir. Konkordato talepleri de asliye ticaret mahkemesine, bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesine yapılır.
Haksız Rekabet ve Ticari Sırlar
Bir seramik veya taş işleme firmasından ayrılan çalışanın müşteri listesini ve fiyat bilgilerini yeni işvereninde kullanması, rakip firmanın ürünlerini kötüleyen yanıltıcı açıklamalar ya da başkasının ürün görünümünün taklit edilmesi haksız rekabet davalarının tipik örnekleridir. Bu davalarda tespit, men, ref ve tazminat talep edilebilir. İş sözleşmelerine konulan rekabet yasağı kayıtları ise süre, yer ve iş türü bakımından sınırlı olmalıdır; aksi hâlde mahkeme bu kayıtları daraltabilir.
Sık Sorulan Soru
Bilecik'teki şirketimizin sözleşmesinde tahkim şartı var; mahkemeye gidebilir miyiz?
Geçerli bir tahkim şartı varsa, karşı taraf ilk itiraz olarak bunu ileri sürdüğünde mahkeme davayı usulden reddeder. Bu nedenle tahkim şartının kapsamı ve geçerliliği dava stratejisi belirlenmeden önce incelenmelidir.
Ticari alacağım için arabulucuya gitmeden icra takibi başlatabilir miyim?
Evet. Arabuluculuk, icra takibi için değil dava için aranan bir şarttır. Ancak borçlu ödeme emrine itiraz eder ve siz genel mahkemede itirazın iptali davası açmak isterseniz, para alacağına ilişkin bu ticari dava öncesinde arabulucuya başvurmanız gerekir.
Bilecik'te faaliyet gösteren bir işletme olarak ticari bir uyuşmazlık yaşıyor ya da yeni bir sözleşme hazırlıyorsanız, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşerek riskleri baştan değerlendirebilirsiniz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
