Çüngüş, yaklaşık 10 bin nüfusuyla Diyarbakır'ın en az nüfuslu ilçesidir. İl merkezinin kuzeybatısında, dağlık bir arazide kurulu ilçede hayat tarım ve hayvancılık etrafında döner; gençlerin önemli bir kısmı iş için büyükşehirlere gitmiş, köylerde daha çok yaşlılar ve yaz aylarında dönen aileler kalmıştır. Böyle küçük bir toplulukta ceza dosyası, tarafların birbirini yıllardır tanıdığı, tanıkların da çoğu zaman akraba olduğu bir ortamda yürür. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çüngüş'te yaşayan ya da Çüngüş'teki bir olay nedeniyle soruşturma geçiren müvekkillerimize müdafi ve katılan vekili olarak destek veriyoruz.
Küçük Bir Adliye, İki Ayrı Yol
Çüngüş'ün kendi adliyesi vardır ve ilçede sulh ceza hâkimliği görev yapar. Bu nedenle gözaltı süresinin uzatılması, tutuklama, adli kontrol ve arama gibi koruma tedbirlerine ilçede karar verilir; asliye ceza mahkemesinin görevine giren davalar da Çüngüş'te görülür. Ağır ceza mahkemesinin görevindeki suçlarda ise dava başka bir ilçeye gider: HSK'nın 03.07.2024 tarihli kararıyla Çüngüş, Ergani Ağır Ceza Mahkemesi'nin yargı çevresine bağlanmıştır. Daha önce Diyarbakır'da görülen bu davalar artık Ergani'de görülmektedir. Verilen hükümlere karşı istinaf mercii Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi'dir.
Tutuklama Kararına İtiraz Kimin Önüne Gider?
Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama, adli kontrol ve arama kararlarına yedi gün içinde itiraz edilebilir. İtirazı, kararı veren hâkimlik değil, kanunda belirlenen sıraya göre başka bir sulh ceza hâkimliği inceler. İlçede tek sulh ceza hâkimliği bulunuyorsa itiraz, ağır ceza yargı çevresi içindeki bir başka sulh ceza hâkimliğince incelenir; Çüngüş için bu çevre Ergani Ağır Ceza Mahkemesi'nin yargı çevresidir. Bu yüzden itiraz dilekçesinin süresi içinde ve gerekçeli olarak verilmesi, dosyanın başka bir ilçede değerlendirileceği düşünülerek hazırlanmalıdır.
Çüngüş Köylerinde Ceza Dosyası Doğuran Olaylar
- Mera ve otlatma kavgaları: Sürünün başkasının ekinine ya da başka köyün merasına girmesiyle başlayan tartışmalar; tehdit, yaralama ve mala zarar verme şikâyetleri.
- Hayvan hırsızlığı: Kırsal alanda büyük ve küçükbaş hayvan alınması; failin aynı yöreden olduğu iddiası dosyayı aile ve köy ilişkileriyle iç içe geçirir.
- Boş kalan evlerde olaylar: Göç nedeniyle yıl boyu kapalı duran köy evlerine girilmesi, eşya alınması ya da evin izinsiz kullanılması.
- Ruhsatsız silah: Dağ köylerinde evde bulundurulan ruhsatsız silahlar, başka bir olay sırasında yapılan aramada ayrı bir suçlama hâline gelir.
- Aile içi şiddet: Koruma tedbirleriyle birlikte yürüyen soruşturmalar.
Herkesin Birbirini Tanıdığı Yerde İfade ve Tanık
Küçük topluluklarda olayı gören kişiler çoğu zaman taraflardan birinin akrabası ya da komşusudur. Bu durum tanık beyanlarının güvenilirliğini tartışmaya açar; savunma bakımından tanığın taraflarla ilişkisinin, olay yerine uzaklığının ve anlatımındaki çelişkilerin baştan ortaya konması gerekir. Şüpheli olarak çağrılan kişi suçlamayı öğrenme, susma ve müdafi yardımından yararlanma hakkına sahiptir. Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda taraflar arasında yapılan anlaşma, aynı köyde yaşamaya devam edecek aileler için davayı ve husumeti birlikte sona erdirebilir.
Çüngüş'ten Sorular
Büyükşehirde yaşıyorum, Çüngüş'teki dosyada ifadeye çağrıldım; gitmem şart mı?
İfade, bulunduğunuz yerdeki savcılık ya da kolluk aracılığıyla talimat yoluyla da alınabilir. Bu talep dosyanın durumuna göre değerlendirilir.
Şikâyetimi geri alırsam dava düşer mi?
Şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçme kural olarak davayı düşürür; şikâyete bağlı olmayan suçlarda ise kovuşturma devam eder.
Çüngüş'te bir soruşturma ya da davayla karşılaştıysanız, dosyanın aşamasını birlikte değerlendirip izlenecek yolu belirleyebiliriz. Bu sayfadaki bilgiler geneldir.
