Çüngüş'ün dağlık arazisinde taşınmaz uyuşmazlıklarının çoğu şehirdeki apartman dairelerine değil, tarlalara, bahçelere, mera ve yayla alanlarına ilişkindir. Pek çok aile, kuşaklardır kullandığı bir araziyi tapusu olmadan ya da tapu kaydı gerçek kullanımla örtüşmeden işler. Göç nedeniyle uzun süre boş kalan araziler zamanla komşular tarafından kullanılmaya başlanır ve aile döndüğünde sınırın nerede olduğu tartışma konusu olur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çüngüş'te taşınmazı bulunan müvekkillerimize tapu, kadastro ve kullanım uyuşmazlıklarında vekil olarak destek veriyoruz.
Tapusu Olmayan Arazi Adına Tescil Ettirilebilir mi?
Tapuda kayıtlı olmayan bir taşınmazı yirmi yıl boyunca çekişmesiz ve aralıksız olarak malik sıfatıyla elinde bulunduran kişi, olağanüstü zamanaşımı yoluyla tescil davası açabilir. Davada taşınmazın niteliği belirleyicidir: orman, mera, yayla ya da hazineye ait yerler zilyetlikle kazanılamaz. Bu nedenle Çüngüş'teki bir tescil davasında yerel bilirkişi ve tanık anlatımlarının yanında, eski hava fotoğrafları ve teknik bilirkişi raporlarıyla arazinin yıllar içindeki kullanımı ortaya konur. Hazine ve ilgili idare bu davalarda davalı olarak yer alır.
Kadastro Tespitine İtiraz
Kadastro çalışması sonucunda düzenlenen tutanaklar belli bir süre askıya çıkarılır. Tespite karşı askı ilanından itibaren otuz gün içinde yetkili kadastro mahkemesinde dava açılabilir. Bu süre kaçırılırsa tespit kesinleşir; kesinleşmeden sonra tespitten önceki hukuki sebeplere dayanarak on yıl içinde genel mahkemede dava açma imkânı vardır. İlçeden uzakta yaşayan maliklerin askı ilanını kaçırması sık rastlanan bir durumdur; bu yüzden köydeki kadastro çalışmalarını takip etmek ve kayıtları zamanında incelemek önemlidir.
Mera, Yayla ve Köy Ortak Alanları
- Mera tahsisi: 4342 sayılı Mera Kanunu'na göre mera ve yaylalar köylerin ortak kullanımına ayrılmıştır; bu yerler özel mülkiyete geçirilemez ve zamanaşımıyla kazanılamaz.
- Meraya yapılan tecavüz: Mera alanının sürülerek tarlaya çevrilmesi ya da üzerine yapı yapılması hâlinde idari yaptırımlar ve tecavüzün men'i gündeme gelir.
- Köyler arası sınır: Komşu köylerin aynı yaylayı kullanma iddiaları idari süreçle ve gerekirse yargı yoluyla çözülür.
Hisseli Tarla, Sınır ve El Atma
Paylı mülkiyetteki bir tarlada paydaşlardan biri diğerlerinin rızası olmadan belirli bir bölüme ev ya da ahır yaparsa, diğer paydaşlar el atmanın önlenmesi ve yıkım ya da ortaklığın giderilmesi yoluna gidebilir. Komşunun sınırı aşarak ekim yapması hâlinde el atmanın önlenmesi davası asliye hukuk mahkemesinde açılır ve geçmiş kullanım için ecrimisil istenebilir. Köy yolları ve altyapı için yapılan kamulaştırmalarda ise teklif edilen bedel kabul edilmezse bedel tespiti davası gündeme gelir; kamulaştırma yapılmadan araziye el atılmışsa kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istenebilir.
Çüngüş'ten Bir Soru
Köydeki evimizi komşu kullanıyor; kira isteyebilir miyim?
İzinsiz kullanım varsa ecrimisil talep edilebilir ve tahliye için dava açılabilir. Önceden izin verilmişse, iznin geri alındığının bildirilmesi gerekir.
Çüngüş'te tarla alırken nelere dikkat etmeliyim?
Satış tapu müdürlüğünde resmî senetle yapılmalıdır; elden ya da adi senetle yapılan satış mülkiyeti geçirmez. Tapu kaydındaki şerhler, parselin mera ya da orman sınırına yakınlığı ve hisseli olup olmadığı önceden incelenmelidir. Hisseli bir tarlada yalnızca pay satın alındığında, Çüngüş'te çok sık görüldüğü gibi belirli bir bölümün kullanımı güvence altına alınmış olmaz.
Çüngüş'teki bir taşınmazla ilgili sorununuzda kayıtları birlikte inceleyip uygun yolu değerlendirebiliriz.
