Çermik'te taşınmaz değerini belirleyen en önemli etken termal sulardır. Kaplıcalara yakın arsalar konaklama ve ticaret için talep görür; bu talep, aynı zamanda kaynakların korunması için getirilmiş yapılaşma kısıtlarıyla karşılaşır. İlçe merkezinde dükkân ve pansiyon kiraları, köylerde ise hisseli tarlalar, sınır tartışmaları ve kadastro kayıtları gündemdedir. Haburman Köprüsü gibi tescilli tarihi yapıların çevresi de kendine özgü kurallara tabidir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çermik'te taşınmaz sahibi, kiracı ya da yatırımcı olan müvekkillerimize bu uyuşmazlıklarda vekil olarak destek veriyoruz.
Termal Kaynak Çevresinde Yapılaşma
Jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular, 5686 sayılı Kanun kapsamında korunur. Kaynakların çevresinde belirlenen koruma alanlarında yapılaşma, atık su ve kazı faaliyetleri sınırlandırılabilir. Çermik'te kaplıcalara yakın bir arsa satın almadan önce imar durumu, koruma alanı içinde kalıp kalmadığı ve yapılabilecek inşaatın türü mutlaka incelenmelidir. İmar planı değişiklikleri ya da ruhsat başvurusunun reddi gibi idari işlemlere karşı dava, tebliğden itibaren altmış gün içinde idare mahkemesinde açılır; Çermik için bu davalar Diyarbakır idare mahkemelerinde görülür.
Pansiyon, Dükkân ve Sezonluk Kiralar
İlçe merkezindeki işyeri kiralarında kira artışı, kira tespiti, tahliye ve depozito iadesi en sık görülen uyuşmazlıklardır. Bu davalar sulh hukuk mahkemesinin görevindedir ve 2023'ten itibaren kira uyuşmazlıklarının önemli bölümünde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Sezonluk olarak kiralanan pansiyon ve dairelerde sözleşmenin süresi, demirbaşların durumu ve sezon başında ödenen peşin kira, yazılı belgeyle kayıt altına alınmalıdır. Kiraya verenin tahliye isteyebileceği durumlar (kendisi ya da yakınları için gereksinim, yeniden inşa, on yıllık uzama süresinin dolması gibi) kanunda sınırlı olarak sayılmıştır; her gerekçe tahliye sebebi değildir.
Köylerde Tapu ve Sınır Uyuşmazlıkları
- Tapu iptali ve tescil: Muvazaalı satış, sahte vekâletname ya da hatalı tescile karşı asliye hukuk mahkemesinde açılır.
- Kadastro tespitine itiraz: Askı ilanından itibaren otuz gün içinde yetkili kadastro mahkemesinde; kesinleşmeden sonra ise on yıllık hak düşürücü süre içinde genel mahkemelerde dava açılabilir.
- Ortaklığın giderilmesi: Paydaşların anlaşamadığı tarla ve evlerde sulh hukuk mahkemesinde, arabuluculuk sonrası.
- El atmanın önlenmesi ve ecrimisil: Komşunun sınırı aşarak ekim yapması ya da yapı inşa etmesi hâlinde.
Tescilli Yapıların Çevresi ve Kamulaştırma
Tescilli kültür varlıklarının koruma alanında kalan taşınmazlarda onarım ve yeni yapı için koruma bölge kurulunun izni gerekir. Yol, altyapı ve turizm projeleri nedeniyle yapılan kamulaştırmalarda idarenin teklif ettiği bedel kabul edilmezse bedel tespiti davası asliye hukuk mahkemesinde görülür. Kamulaştırma kararına karşı iptal davası ise tebliğden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesinde açılmalıdır.
Çermik'ten Bir Soru
Kaplıcalara yakın bir arsa almak istiyorum; nelere bakmalıyım?
Tapu kaydındaki şerh ve ipotekler, imar durumu, koruma alanı sınırları ve parselin yola cephesi incelenmeden ödeme yapılmamalıdır. Hisseli bir parselde yalnızca pay satın alındığında, belirli bir bölümün kullanımı tapuyla güvence altına alınmış olmaz.
Satış vaadi sözleşmesini noterde yapmak şart mı?
Evet. Taşınmaz satış vaadi sözleşmesi noterde düzenleme şeklinde yapılmazsa geçersizdir. Çermik'te adi senetle ve el yazısı belgelerle yapılan satışlar, bu yüzden sonradan sebepsiz zenginleşme davalarına dönüşür.
Çermik'teki bir taşınmazla ilgili sorunuzda, tapu ve imar belgelerini birlikte inceleyerek izlenecek yolu değerlendirebiliriz.
