Çermik'te çalışma hayatının takvimini kaplıcalar belirler. Termal tesisler, oteller, pansiyonlar, lokantalar ve çevresindeki esnaf, ziyaretçilerin yoğunlaştığı aylarda ek personel alır; sezon bitince bu işçilerin önemli kısmının işine son verilir ya da işçi bir sonraki yılı bekler. Tarımda ve inşaatta çalışanlar, kamu kurumlarında alt işveren aracılığıyla istihdam edilenler de ilçenin işçi profilinin önemli bir parçasıdır. Bu yapı, sözleşmenin türü, fazla çalışma ve kıdem süresinin hesabı konusunda kendine özgü uyuşmazlıklar doğurur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çermik'te çalışan işçilere ve ilçedeki işverenlere arabuluculuk ve dava aşamalarında vekil olarak destek veriyoruz.
Sezonluk Çalışmada Kıdem Nasıl Hesaplanır?
Her yıl aynı tesiste sezon boyunca çalışan ve sezon sonunda ayrılan işçi için önemli soru, bu dönemlerin kıdem tazminatı hesabında birleştirilip birleştirilmeyeceğidir. İşçi her sezon başında aynı işverenle yeniden çalışmaya başlıyorsa, iş ilişkisi askıda kalan bir mevsimlik iş sözleşmesi olarak değerlendirilebilir ve fiilen çalışılan süreler toplanır. Belirli süreli iş sözleşmelerinin esaslı bir neden olmadan zincirleme olarak yapılması ise sözleşmeyi başından itibaren belirsiz süreli hâle getirebilir. Kıdem tazminatına hak kazanmak için toplamda en az bir yıllık çalışma gerekir. SGK hizmet dökümü, bordrolar ve sezon başı işe giriş bildirgeleri bu hesabın temel belgeleridir.
Yoğun Sezonda Fazla Çalışma ve Hafta Tatili
Kaplıca sezonunda vardiyaların uzaması ve hafta tatili kullanılamaması sık rastlanan bir durumdur. Haftalık 45 saati aşan çalışma fazla çalışma sayılır ve ücreti yüzde elli zamlı ödenir. Fazla çalışmanın ispatında giriş-çıkış kayıtları, tesisin vardiya çizelgeleri ve tanık anlatımları kullanılır. İşçilik alacaklarında zamanaşımı beş yıldır; sezon sonunda imzalatılan ibranameler ise kanundaki şekil şartlarını taşımıyorsa geçerli sayılmayabilir.
Dava Öncesi Arabuluculuk ve Yetkili Mahkeme
Kıdem, ihbar, ücret, fazla çalışma ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Feshin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya gidilmezse işe iade yolu kapanır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava, davalı işverenin yerleşim yerinde ya da işin yapıldığı yerde açılabilir; Çermik'teki bir tesiste çalışan işçi davasını Çermik'te açabilir. Ayrı bir iş mahkemesinin bulunmadığı yerlerde iş davalarına asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar.
Termal Tesislerde ve Tarlada İş Kazası
- Kaygan zemin ve sıcak su: Havuz ve banyo alanlarında temizlik ve bakım yapan çalışanlarda düşme ve yanık yaralanmaları.
- Mutfak ve teknik servis: Kazan dairesi, elektrik ve mutfak ekipmanından kaynaklanan kazalar.
- Tarım işleri: Elli veya daha az işçi çalıştırılan tarım işlerinde İş Kanunu uygulanmaz; ancak bu durum işçinin tazminat hakkını ortadan kaldırmaz, ilişki Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde değerlendirilir.
İş kazası işveren tarafından üç iş günü içinde SGK'ya bildirilmelidir. İş kazasından doğan tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir.
Çermik'ten Bir Soru
Sigortam sezonun yalnızca bir kısmında yatırıldı; ne yapabilirim?
Eksik bildirilen süreler için hizmet tespiti davası açılabilir. Bu dava için çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıllık hak düşürücü süre vardır.
Sezon bitince işverenim beni çağırmadı; bu fesih sayılır mı?
Mevsimlik işçinin yeni sezon başında işe çağrılmaması, iş sözleşmesinin işverence feshi olarak değerlendirilebilir. Bu durumda Çermik'teki tesiste geçen sezonlar toplanarak kıdem ve ihbar tazminatı talebi gündeme gelir; işe iade şartları varsa bir aylık arabuluculuk süresi çağrının yapılmadığı tarihten itibaren dikkate alınmalıdır.
Çermik'te bir iş uyuşmazlığı yaşıyorsanız, sözleşmenizi ve kayıtlarınızı birlikte inceleyerek haklarınızı ve süreleri değerlendirebiliriz.
