Silvan'da ücretli çalışma, tarımın yanında büyük ölçüde inşaat ve altyapı işlerine, kamu kurumlarına, belediyeye ve ilçe çarşısındaki esnafa dayanır. Baraj, sulama ve yol gibi kamu yatırımlarının şantiyelerinde çalışan işçilerin önemli bir kısmı yükleniciler ya da taşeron firmalar aracılığıyla işe alınır. Proje bittiğinde ya da firma değiştiğinde ortaya çıkan ücret, kıdem ve ihbar alacakları, ilçedeki iş uyuşmazlıklarının başlıca kaynağıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Silvan'da çalışan işçilere ve işverenlere iş hukuku alanında destek veriyoruz.
Silvan'da İş Davası Hangi Mahkemede Görülür?
İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava, davalının yerleşim yerinde ya da işin yapıldığı yerde açılır. Silvan Adliyesi'nde asliye hukuk mahkemesi bulunur; ayrı bir iş mahkemesinin kurulmadığı yerlerde iş davalarına asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar. İşverenin merkezi Diyarbakır'da ya da başka bir ildeyse, dava o yerde de açılabilir; hangi yerin seçileceği, tanıkların ve işyeri kayıtlarının nerede olduğuna göre değerlendirilmelidir.
Taşeron İşçi ve Asıl İşveren
Bir şantiyede ya da kamu işyerinde alt işveren aracılığıyla çalışan işçi, ücretini ve diğer alacaklarını yalnızca kendi işvereninden değil, asıl işverenden de isteyebilir. İş Kanunu, asıl işverenin alt işverenin işçilerine karşı bu işyeriyle ilgili yükümlülüklerinden birlikte sorumlu olduğunu düzenler. Proje boyunca firması birkaç kez değişen ama aynı işte çalışmaya devam eden işçinin kıdemi ise, kural olarak toplam çalışma süresi üzerinden değerlendirilir. Bu nedenle Silvan'daki şantiyelerde çalışmış bir işçinin hizmet dökümü, her firmadaki giriş ve çıkış tarihleriyle birlikte incelenmelidir.
Fesih, İşe İade ve Kıdem
İşe iade davası açabilmek için işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışması, işçinin en az altı aylık kıdeminin bulunması ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışması gerekir. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır. Kıdem tazminatı için ise aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma aranır. İşverenin feshi haklı nedene dayandırması, örneğin devamsızlık iddiası, kıdem ve ihbar tazminatını doğrudan etkileyeceğinden, fesih yazısının içeriği ve tutanaklar dikkatle incelenmelidir.
Şantiyede İş Kazası
Yüksekte çalışma, iş makineleri, kazı ve hendek işleri, şantiye kazalarının başlıca kaynaklarıdır. Kazadan sonra işverenin olayı SGK'ya bildirmesi gerekir; bildirilmemişse iş kazasının tespiti istenebilir. İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir. Taşeron işçisinin kazasında asıl işverenin de iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden sorumluluğu araştırılır. Silvan'daki kırsal şantiyelerde kazadan sonra ilk müdahalenin ve hastaneye ulaşımın nasıl sağlandığı, kaza tutanakları ve şantiye kayıtları, kusur dağılımında belirleyici olur; bu belgelerin dava öncesinde güvence altına alınması gerekir.
Silvan'dan Gelen Sorular
Şantiyede bir yıl çalıştım ama sigortam eksik yatırılmış. Ne yapabilirim?
Eksik bildirilen günler için hizmet tespit davası açılabilir; bu davada hak düşürücü süre, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıldır.
Firma kapandı, alacaklarımı kimden isteyeceğim?
Alt işveren olarak çalışıyorsanız, asıl işverenin sorumluluğu değerlendirilir; firmanın tüzel kişiliği ve malvarlığı da ayrıca araştırılır.
Silvan'da bir işçilik alacağı ya da iş kazasıyla ilgili sorununuzu ilk görüşmede birlikte değerlendirebiliriz.
