Ergani'de taşınmaz uyuşmazlıkları iki farklı dünyada yaşanır. İlçe merkezinde yeni apartmanlar, kat karşılığı inşaat sözleşmeleri, kira ilişkileri ve ticari dükkânlar gündemdedir. Köylerde ise tapuda hâlâ eski malik adına kayıtlı tarlalar, sınırları tartışmalı bahçeler, mera ile özel arazi arasındaki çekişmeler ve kadastronun bıraktığı izler öne çıkar. İlçede Çayönü gibi önemli bir ören yerinin bulunması da bazı alanlarda yapılaşmaya ayrı kurallar getirir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Ergani'de taşınmazı bulunan müvekkillerimize bu uyuşmazlıkların her iki türünde vekil olarak destek veriyoruz.
Ergani Kadastro Mahkemesi ve Kadastro Tespitine İtiraz
Ergani Adliyesi'nde kadastro mahkemesi bulunur. Kadastro çalışmaları sırasında yapılan tespitlere karşı, tutanakların askı ilanından itibaren otuz gün içinde kadastro mahkemesinde dava açılabilir. Bu süre içinde dava açılmazsa tespit kesinleşir; kesinleşmeden sonra da tespitten önceki hukuki sebeplere dayanarak on yıllık hak düşürücü süre içinde genel mahkemelerde dava açılabilir. Kırsal mahallelerde, tarlanın yıllardır kullanılmasına rağmen başkası adına ya da hazine adına yazılması, zilyetliğe dayalı tescil taleplerini gündeme getirir.
Köy Arazilerinde Tipik Sorunlar
- Hisseli tapu: Bir paydaşın, diğerlerinin rızası olmadan ortak taşınmazın belirli bir bölümüne ev yapması ya da tamamını kullanması. Çözüm çoğu zaman ortaklığın giderilmesi davası ya da paylaşma sözleşmesidir.
- Mera alanları: 4342 sayılı Mera Kanunu'na göre mera olarak tespit edilen yerler özel mülkiyete konu olamaz ve amacı dışında kullanılamaz; meraya taşan ekim ve yapılar idari ve hukuki sorun doğurur.
- Sit alanları: Çayönü ve çevresi gibi korunan alanlarda yapı ve tadilat için koruma bölge kurulunun izni gerekir; izinsiz yapı hem idari hem cezai sonuç doğurabilir.
- Tapu iptali ve tescil: Muvazaalı satış, sahte vekâletname ya da hatalı tescil iddialarında dava asliye hukuk mahkemesinde görülür.
İlçe Merkezinde Kira ve İnşaat Sözleşmeleri
Kira tespit, tahliye ve kira alacağı uyuşmazlıkları sulh hukuk mahkemesinin görevindedir ve 2023'ten bu yana bu davaların önemli bölümünde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Ergani merkezinde arsasını müteahhide veren malikler için kat karşılığı inşaat sözleşmesinin noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir; adi yazılı sözleşmeler geçersizlik tartışmasına yol açar. Teslim süresi, bağımsız bölümlerin paylaşımı, iskân ve gecikme cezası maddeleri sonradan en çok dava konusu olan hükümlerdir.
Kamulaştırma ve Yol Çalışmaları
Yol genişletme, sulama ve altyapı projeleri için yapılan kamulaştırmalarda idarenin teklif ettiği bedel kabul edilmezse, bedel tespiti ve tescil davası asliye hukuk mahkemesinde görülür. Kamulaştırma işleminin kendisine karşı iptal davası ise tebliğden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesine açılır. Ergani'den bu davalar Diyarbakır idare mahkemelerinde görülür.
Sık Sorulan
Tapusu olmayan, dedemden kalma tarlayı adıma tescil ettirebilir miyim?
Kanundaki zilyetlik süresi ve koşulları sağlanıyorsa tescil davası açılabilir. Taşınmazın kadastro durumu bu yolun açık olup olmadığını belirler.
Komşu, tarlama geçerek kendi arazisine ulaşıyor; buna katlanmak zorunda mıyım?
Yola bağlantısı olmayan bir taşınmazın maliki, bedeli karşılığında zorunlu geçit hakkı tanınmasını mahkemeden isteyebilir. Böyle bir hak kurulmadıkça komşunun tarlanızı kullanması tecavüz niteliğindedir ve el atmanın önlenmesi davasıyla durdurulabilir.
Ergani'deki bir taşınmazla ilgili tapu, kadastro ya da kira sorununuzda, kayıtları birlikte inceleyip uygun yolu değerlendirebiliriz.
