Ergani'de miras dosyaları genellikle bir tarlayla başlar. Kuşaklar boyunca bölünmeden kalmış tarlalar, mirasçıların bir kısmının köyde, bir kısmının büyükşehirlerde ya da yurt dışında yaşaması ve tapuda hâlâ dedenin adının yazması, ilçede çok sık karşılaşılan bir durumdur. Sorun, birisi taşınmazı satmak, üzerine ev yapmak ya da bir kamulaştırma bedelini almak istediğinde ortaya çıkar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Ergani'de taşınmazı bulunan ya da Ergani'de vefat eden bir yakınının mirasçısı olan müvekkillerimize miras paylaşımı ve miras davalarında vekil olarak destek veriyoruz.
İlk Belge: Mirasçılık Belgesi
Mirasçılık belgesi (veraset ilamı) noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Tapuda ölmüş kişiler adına kayıtlı paylar varsa, önce onların mirasçılarının belirlenmesi gerekir; kuşaklar geçtikçe mirasçı sayısı onlarla ifade edilebilir hâle gelir. Ergani'de aile kayıtlarının eksiksiz çıkarılması, yurt dışında doğmuş ya da yabancı vatandaşlığa geçmiş mirasçıların tespiti bu aşamada zaman alır. Belgenin ardından mirasçılar paylaşma sözleşmesiyle anlaşabilir ya da mirası elbirliği hâlinde tapuya tescil ettirebilir.
Tarla Bölünemiyorsa: Ortaklığın Giderilmesi
Mirasçılar anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır; bu dava sulh hukuk mahkemesinin görevindedir ve 2023'ten bu yana dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Tarım arazilerinde 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, asgari tarımsal arazi büyüklüğünün altında bölünmeyi sınırlar. Bu yüzden Ergani'deki küçük tarlalarda aynen taksim çoğu zaman mümkün olmaz ve mahkeme satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir. Satıştan önce mirasçılardan birinin diğerlerinin payını satın alması gibi seçenekleri değerlendirmek, taşınmazı aileden çıkarmamak için önemlidir.
Ergani'de Sık Görülen Miras Uyuşmazlıkları
- Kız çocuklarının payı: Kanuna göre kız ve erkek mirasçıların payı eşittir. Mirastan feragat ancak resmî şekilde yapılan bir sözleşmeyle mümkündür; sözlü vazgeçme ya da aile içi teamül hukuken bağlayıcı değildir.
- Muris muvazaası: Miras bırakanın sağlığında tarlasını satış gibi göstererek bir çocuğuna devretmesi. Gerçekte bağış olduğu ispat edilirse diğer mirasçılar asliye hukuk mahkemesinde tapu iptali ve tescil isteyebilir.
- Tek mirasçının kullandığı taşınmaz: Köyde kalan mirasçı tarlayı yıllarca tek başına ekiyorsa, diğer mirasçılar şartları varsa ecrimisil talep edebilir.
- Saklı pay ihlali: Vasiyetname ya da bağışla saklı payı zedelenen mirasçılar tenkis davası açabilir.
Borçlu Ölen Yakın: Mirasın Reddi
Miras bırakanın borçları mal varlığından fazlaysa mirasçılar mirası reddedebilir. Ret süresi, mirasçının ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç aydır ve ret beyanı sulh hukuk mahkemesine yapılır. Tarım kredisi ya da kooperatif borcu bulunan yakınların ölümünde bu süreyi kaçırmamak gerekir.
Sorular
Yurt dışında yaşıyorum; Ergani'deki miras işlemine gelmem şart mı?
Bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğundan vekâletname vererek işlemleri vekil aracılığıyla yürütebilirsiniz. Yabancı ülkede noterden alınan vekâletnamelerde apostil şerhi gerekebilir.
Tapuda dedemin adı yazıyor; tarlayı satabilir miyiz?
Önce dedenin ve ondan sonra ölen mirasçıların mirasçılık belgeleri çıkarılarak intikal yapılmalıdır. Tüm mirasçılar anlaşırsa satış tapu müdürlüğünde birlikte yapılır; anlaşma yoksa ortaklığın giderilmesi yoluna gidilir.
Tarla kamulaştırıldı, bedel kime ödenir?
Kamulaştırma bedeli tapudaki paylara göre ödenir. Malik ölmüşse mirasçıların mirasçılık belgesiyle başvurması gerekir; mirasçılardan biri bedelin tamamını tek başına alamaz.
Ergani'de bir miras paylaşımı ya da tapu sorunu yaşıyorsanız, kayıtları birlikte inceleyip anlaşma ve dava seçeneklerini değerlendirebiliriz.
