Hazro'da miras meselesi çoğu zaman ölümden çok önce başlar. Çocukların büyük kısmı başka şehirlere yerleşmişken anne babasıyla Hazro'da kalan, tarlayı eken, hayvanlara bakan ve yaşlı ebeveynin bakımını üstlenen bir evlat vardır. Ebeveyn bu emeğin karşılığını vermek ister; tarlayı ya da evi bu çocuğa devreder, bazen bir vasiyetname yazdırır, bazen de yalnızca sözlü bir vaatte bulunur. Ölümden sonra diğer kardeşler devri sorgular ve aile, mahkemede karşı karşıya gelir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Hazro'daki aileler için miras planlamasından paylaşım davalarına kadar her aşamada hukuki destek veriyoruz.
Sağlığında Planlama: Hazro'daki Aileler İçin Seçenekler
- Ölünceye kadar bakma sözleşmesi: Ebeveynin bakımını üstlenen çocuğa taşınmazın bu sözleşme karşılığında devredilmesi ancak resmî şekilde yapılırsa geçerlidir; uygulamada noterde resmî vasiyetname şeklinde ya da taşınmaz devri söz konusuysa tapu müdürlüğünde düzenlenir. Bakım borcunun gerçekten ifa edildiğinin gösterilmesi, ileride diğer mirasçıların itirazlarına karşı önemlidir.
- Vasiyetname: Resmî, el yazılı ya da sözlü olarak yapılabilir. El yazılı vasiyetnamenin baştan sona murisin el yazısıyla yazılması, tarih ve imza taşıması gerekir.
- Mirastan feragat: Mirasçı, sağlığında murisle yapacağı resmî bir sözleşmeyle mirastan feragat edebilir; çoğu zaman bir karşılık alınarak yapılır.
Bu araçların hiçbiri saklı payları tamamen ortadan kaldırmaz; saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir. Bu yüzden planlama yapılırken diğer mirasçıların payları da hesaba katılmalıdır.
Satış Gibi Gösterilen Devirler
Babanın tarlasını oğluna satış gibi gösterip tapuda devretmesi, bedel ödenmemişse muris muvazaası iddiasına konu olur. Diğer mirasçılar tapu iptali ve tescil davası açabilir; bu dava asliye hukuk mahkemesinde görülür ve murisin gerçek iradesi, ödenen bir bedel olup olmadığı, devrin yapıldığı dönemdeki aile koşulları incelenir. Bakım karşılığında yapılan devirlerde ise bakımın gerçekten verildiği, devri satış gibi göstermenin amacını değiştirebilir.
Paylaşım ve Ortaklığın Giderilmesi
Mirasçılık belgesi noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir; Hazro'daki taşınmazlarla ilgili ortaklığın giderilmesi davası da ilçedeki sulh hukuk mahkemesinde görülür. 2023'ten beri bu davalardan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Tarım arazilerinde asgari parsel büyüklüğü sınırı aynen bölünmeyi çoğu zaman engellediğinden, bir kardeşin diğerlerinin paylarını satın alması mahkemede satıştan daha uygun bir çözüm olabilir. İlçe merkezindeki eski bir evin tescilli kültür varlığı olması hâlinde ise satış ve onarım süreçlerinde ek izinler gerekebilir.
Borçlar ve Reddi Miras
Murisin borçlarının mal varlığını aştığı durumlarda mirasçılar, ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Bu süre geçtikten sonra miras kabul edilmiş sayılır.
Babamız öldü ama tapu hâlâ dedemizin adına; ne yapmalıyız?
Bu durumda önce dedenin, ardından babanın mirasçılık belgesi alınır ve tapuda intikal işlemi yapılır. Hazro'daki pek çok ailede bu adım yıllarca atılmadığından mirasçı sayısı onlarla ifade edilir; intikal tamamlanmadan ne satış ne de kamulaştırma bedelinin paylaştırılması sorunsuz yürüyebilir. Mirasçılardan birinin intikal için başvurması yeterlidir; diğer mirasçıların imzası gerekmez ve taşınmaz bütün mirasçılar adına elbirliği hâlinde tescil edilir.
Hazro'daki aileniz için bir devir, vasiyet ya da paylaşım planlıyorsanız ya da hâlihazırda bir uyuşmazlık varsa, tapu kayıtları ve aile durumu üzerinden birlikte bir yol haritası çıkarabiliriz.
