Lice'de bir taşınmazın hukuki durumu, çoğu zaman üç ayrı katmanın üst üste binmesiyle belirlenir: kadastro tespiti, orman sınırları ve ilçenin deprem geçmişi. Dağlık arazide tarlalar orman alanlarıyla iç içedir; bir yamaçtaki tarlanın nerede bittiği, ormanın nerede başladığı kuşaklar boyunca sözlü olarak bilinmiş ama kâğıda farklı geçmiş olabilir. Yıllarca boş kalan köy evleri ve tarlalar ise başkalarının kullanımına geçmiş, sınırlar silikleşmiştir. 1975 depreminin hafızası da yapı güvenliğini her yeni inşaatta ve her satın almada gündeme getirir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Lice'deki taşınmazlarla ilgili kadastro, tapu ve yapı uyuşmazlıklarında müvekkillerimize destek veriyoruz.
Lice Kadastro Mahkemesi ve Tespite İtiraz
Lice Adliyesi bünyesinde kadastro mahkemesi de bulunmaktadır; davadan önce mahkemenin güncel görev durumunun teyit edilmesi yine de yararlıdır. Kadastro çalışması sırasında düzenlenen tespit tutanakları askıya çıkarılır ve askı ilanı süresi içinde tespite karşı dava açılabilir. Bu süre kaçırılırsa tutanak kesinleşir. Kesinleşmeden sonra da tespitten önceki hukuki sebeplere dayanılarak on yıl içinde dava açmak mümkündür. Bu davalarda eski tapu kayıtları, vergi kayıtları, komşu parsel maliklerinin ve yaşlı köy sakinlerinin tanıklığı ile keşifte yapılan gözlem birlikte değerlendirilir.
Tarla mı Orman mı?
Orman kadastrosu, genel kadastrodan ayrı yürür ve sonuçları taşınmaz sahipleri için çok ağır olabilir: orman sınırları içinde kalan bir yer, kural olarak özel mülkiyete konu olamaz ve zilyetlikle edinilemez. Lice'de kuşaklardır ekilen bir tarlanın orman sınırları içinde gösterilmesi hâlinde, orman kadastrosu ilanına karşı yasal süresi içinde dava açılması gerekir. Taşınmazın orman niteliği taşımadığını ispat için eski hava fotoğrafları, memleket haritaları ve orman mühendisi bilirkişi incelemesi belirleyicidir. Tapulu taşınmazlarda ise tapunun dayanağı ve kapsamı ayrıca araştırılır.
Uzun Süre Boş Kalan Köy Taşınmazları
1990'lı yıllarda bölgedeki pek çok köy gibi Lice'nin köylerinden de göç yaşandı. Geri dönen aileler, tarlalarının başkaları tarafından kullanıldığını ya da sınırların değiştiğini görebilir. Tapulu taşınmazda başkasının uzun süreli kullanımı mülkiyeti ortadan kaldırmaz; malik el atmanın önlenmesi davası açabilir ve geriye dönük olarak ecrimisil, yani kullanım bedeli isteyebilir. Tapusuz yerlerde ise zilyetliğin kimde olduğu ve ne kadar sürdüğü belirleyicidir; Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddesindeki yirmi yıllık davasız ve aralıksız zilyetlik koşulu, göç nedeniyle kesintiye uğramış kullanımlarda dikkatle incelenmelidir.
Deprem Riski ve Yapı Güvenliği
- Riskli yapı tespiti: 6306 sayılı Kanun kapsamında yapının riskli olup olmadığı lisanslı kuruluşlarca tespit edilebilir; tespite karşı yasal süresi içinde itiraz edilebilir.
- Ruhsat: Köylerin mahalleye dönüşmesiyle yapı izinleri belediyenin denetimine girmiştir; ruhsatsız yapı yıkım ve para cezası kararlarına konu olabilir.
- Ayıplı yapı: Müteahhitten alınan konutta deprem yönetmeliğine aykırılık varsa, müteahhidin sorumluluğu gündeme gelir.
Lice'de tapusuz bir tarla satın aldım; ne yapabilirim?
Tapuda kayıtlı olmayan bir yerin adi senetle devri mülkiyeti geçirmez; ancak devralan kişi, önceki zilyedin zilyetlik süresini kendi süresine ekleyerek koşulları varsa zilyetliğe dayalı tescil davası açabilir. Lice'deki bu tür dosyalarda yerin orman ya da mera niteliği taşımadığının, kadastro çalışmasının hangi aşamada olduğunun ve satıcının kullanımının ne kadar sürdüğünün baştan belirlenmesi gerekir.
Lice'de bir tarla, köy evi ya da arsa için kadastro, orman veya tapu sorunu yaşıyorsanız, eldeki kayıtları ve paftaları birlikte inceleyerek izlenecek yolu belirleyelim.
