Çüngüş'te evli çiftlerin bir kısmı yılın büyük bölümünü ayrı geçirir: eşlerden biri inşaatta ya da fabrikada çalışmak için büyükşehirdedir, diğeri çocuklar ve yaşlı anne-babayla köyde kalır. Bu düzen sürdürülemez hâle geldiğinde boşanma davası, iki farklı şehirde yaşayan eşler arasında yürür. Hangi mahkemede dava açılacağı, çocukların nerede kalacağı ve köydeki evin akıbeti en çok sorulan konulardır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çüngüş'te yaşayan ya da eşi Çüngüş'te bulunan müvekkillerimize boşanma, velayet ve nafaka süreçlerinde vekil olarak yardımcı oluyoruz.
Dava Çüngüş'te mi, Eşin Yaşadığı Şehirde mi Açılır?
Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yerde açılabilir. Köyde kalan eş davayı Çüngüş Adliyesi'nde açabilir; büyükşehirde yaşayan eş ise kendi yerleşim yerinde dava açma imkânına sahiptir. Seçim yapılırken tanıkların, çocukların okulunun ve evlilik birliğine ilişkin delillerin nerede olduğu dikkate alınmalıdır. Ayrı bir aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde aile davalarına asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Kararlara karşı istinaf incelemesini Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi yapar.
Uzaktan Yürüyen Anlaşmalı Boşanma
Evlilik en az bir yıl sürmüşse eşler anlaşmalı boşanabilir. Bunun için eşlerin hâkim önünde bizzat dinlenmesi gerekir; vekil aracılığıyla dava açılabilir ama eşlerin iradesini hâkime kendilerinin açıklaması şarttır. Bu nedenle büyükşehirde yaşayan eşin duruşma günü Çüngüş'e gelmesi planlanmalıdır. Protokolde velayet, kişisel ilişki günleri (özellikle tatillerde çocuğun büyükşehre gidip gelmesi), nafaka miktarı ve artış esası, köy evinin ve eşyaların kimde kalacağı açıkça yazılmalıdır.
Çekişmeli Davada Delil Sorunu
Anlaşma sağlanamazsa dava çekişmeli olarak görülür ve kusur ispatı önem kazanır. Uzun süre ayrı yaşanan evliliklerde terk, ilgisizlik ya da ekonomik şiddet iddiaları sık gündeme gelir; mesaj kayıtları, para gönderimlerini gösteren banka dökümleri ve tanık beyanları bu iddiaların ispatında kullanılır. Küçük bir ilçede tanıkların akraba olması beyanların değerlendirilmesini etkileyebilir. Boşanma davası reddedilip karar kesinleştikten sonra üç yıl boyunca ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin talebiyle boşanmaya karar verilebilir.
Köy Evi, Tarla ve Ortak Birikim
2002'den sonra evlilik içinde emekle edinilen mallar edinilmiş mal sayılır ve boşanmada kural olarak yarı yarıya paylaşılır. Büyükşehirde çalışan eşin maaşıyla Çüngüş'te yapılan ya da yenilenen ev, tapu kimin adına olursa olsun bu hesapta yer alabilir. Mirasla gelen tarla ise kişisel maldır, paylaşıma girmez; ancak onun üzerine ortak birikimle yapılan yatırımlar için alacak talep edilebilir. Mal rejiminden doğan alacak davası boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımına tabidir.
Çüngüş'ten Gelen Sorular
Çocuklar köyde dedesiyle kalıyor; velayet kime verilir?
Velayet anne ya da babadan birine verilir. Çocuğun fiilen kimin yanında büyüdüğü, okulu ve düzeni, mahkemenin çocuğun üstün yararını belirlerken dikkate aldığı unsurlardır.
Eşimin adresini bilmiyorum; dava açabilir miyim?
Adres araştırması yapılır; sonuç alınamazsa ilanen tebligat yoluna gidilebilir. Eşin Çüngüş'teki akrabalarından ya da çalıştığı işyerinden elde edilen bilgiler, adres tespitini çoğu zaman hızlandırır.
Çüngüş'te ya da eşinizin yaşadığı şehirde boşanma sürecini planlıyorsanız, durumunuzu birlikte değerlendirerek izlenecek yolu konuşabiliriz.
