Dicle'de boşanma davasında mal paylaşımı çoğu zaman topraktan geçer. Ailelerin önemli bir kısmı tarımla geçinir; tarlalar ise kimi zaman eşlerden birine babasından kalmış, kimi zaman evlilik sırasında birlikte satın alınmıştır. Son yıllarda baraj ve sulama projeleri nedeniyle bazı araziler kamulaştırılmış, bazılarının değeri sulamaya açılmasıyla değişmiştir. Bu gelişmeler boşanmada kimin neye hak kazandığı sorusunu daha karmaşık hâle getirir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Dicle'de yaşayan müvekkillerimize boşanma, velayet, nafaka ve mal rejimi davalarında vekil olarak yardımcı oluyoruz.
Davanın Açılacağı Yer ve Görevli Mahkeme
Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da eşlerin davadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yerde açılır. Eşlerden biri Dicle'de yaşıyorsa dava Dicle Adliyesi'nde açılabilir. Ayrı bir aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde aile davalarına asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar; yargılamada aile mahkemelerine özgü kurallar uygulanır. Kararlara karşı istinaf incelemesi Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılır.
Tarla Kimin? Kişisel Mal ve Edinilmiş Mal Ayrımı
2002'den sonra evlilik içinde emekle edinilen mallar edinilmiş mal sayılır ve boşanmada kural olarak eşit paylaşılır. Mirasla ya da bağışla gelen tarlalar ise kişisel maldır. Bu ayrım kamulaştırma bedelinde de geçerlidir: kanuna göre kişisel malların yerine geçen değerler de kişisel mal sayılır. Eşlerden birine babasından kalan bir tarla kamulaştırılmışsa, ödenen bedel kural olarak o eşin kişisel malı olarak kalır. Ancak evlilik içinde ortak birikimle alınmış bir tarlanın kamulaştırma bedeli edinilmiş maldır ve paylaşıma girer. Bedelle başka bir taşınmaz ya da araç alınmışsa, alınan malın niteliği de bu kökene göre belirlenir.
Ürün Geliri, Ev ve Değer Artışı
Kişisel mal olan tarlanın evlilik süresince elde edilen ürün geliri edinilmiş mal kapsamındadır. Kişisel mal üzerine ortak birikimle ev yapılmışsa ya da tarlaya sulama yatırımı yapılmışsa, diğer eş bu katkı için değer artış payı veya alacak talep edebilir. Dicle'de bu tür hesaplamalarda bilirkişi incelemesi gerekir; ürün satış belgeleri, banka hareketleri ve inşaat masraflarına ilişkin kayıtlar önemli delillerdir.
Anlaşmalı Boşanma, Velayet ve Nafaka
Evlilik en az bir yıl sürmüşse eşler anlaşmalı boşanabilir; eşlerin hâkim önünde bizzat dinlenmesi gerekir. Protokolde tarla, ev, hayvanlar ve tarım araçlarının paylaşımı açıkça düzenlenmezse sonradan ayrı bir dava gerekir. Velayette çocuğun üstün yararı esastır; mahkeme sosyal inceleme raporu aldırabilir. Çocuk için iştirak nafakası, ekonomik olarak zayıf düşecek eş için yoksulluk nafakası istenebilir; dava süresince tedbir nafakasına hükmedilebilir. Şiddet ya da tehdit varsa 6284 sayılı Kanun'a göre koruma tedbiri gecikmeden talep edilmelidir.
Dicle'den Gelen Sorular
Eşim tarlayı boşanmadan önce satmaya çalışıyor; önleyebilir miyim?
Mal rejimi alacağını güvence altına almak için mahkemeden tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasını istemek mümkündür.
Aile konutu tapuda kayınpederimin adına; yine de korunur mu?
Aile konutu şerhi, konut eşlerden birine aitse konulabilir. Kayınpedere ait evde bu şerh konulamaz; ancak dava süresince konutun kullanımına ilişkin geçici önlem istenebilir.
Dicle'de boşanma sürecine girmeden önce mal varlığınızı ve çocuklarla ilgili durumu birlikte değerlendirebiliriz.
