Sur'da aile hayatı, kuşaklar boyunca aynı avlulu evi paylaşan geniş ailelerin, dar sokaklarda kapı kapıya yaşayan akrabaların ve son on yılda yaşanan büyük değişimlerin izini taşır. 2015 ve 2016'daki olayların ardından Suriçi'nin bir bölümünde yürütülen kamulaştırma ve yeniden yapım çalışmaları nedeniyle pek çok aile evinden ayrılıp kentin başka ilçelerine taşındı. Bu taşınmalar, bugün açılan boşanma davalarında hem yetki hem de mal paylaşımı bakımından özel sorular doğuruyor. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Sur'da yaşayan ya da Sur'dan taşınmış müvekkillerimize boşanma süreçlerinde vekillik yapıyoruz.
Sur'da Oturan Eşler İçin Yetkili Mahkeme
Sur'da adliye bulunmadığından boşanma davaları Diyarbakır Adliyesi'ndeki aile mahkemelerinde görülür. Kanun, davanın eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılmasına izin verdiği gibi, eşlerin davadan önce son altı ay birlikte yaşadıkları yeri de yetkili sayar (TMK m. 168). Sur'dan Bağlar'a, Kayapınar'a veya başka bir ile taşınmış aileler için önemli olan, kimin şu anda nerede oturduğudur; adres kayıtları ve fiilî yaşam yeri birlikte değerlendirilir. Diyarbakır içindeki taşınmalarda dava yine aynı adliyede görülür.
Kamulaştırma Bedeli ve Yeni Konut Kime Ait?
Sur'daki boşanma dosyalarında sık sorulan bir soru, kamulaştırılan ev için ödenen bedelin ya da karşılığında alınan yeni konutun nasıl paylaşılacağıdır. Cevap, kamulaştırılan evin niteliğine bağlıdır:
- Ev eşlerden birine evlilikten önce aitse ya da miras yoluyla kalmışsa, kişisel maldır. Kişisel malın yerine geçen değerler de kişisel mal sayıldığından kamulaştırma bedeli ve bu bedelle alınan konut, kural olarak o eşin kişisel malı olarak kalır.
- Ev evlilik sırasında ortak gelirle alınmışsa edinilmiş maldır; bedel ve yeni konut da katılma alacağı hesabına girer.
- Yeni konutun bir kısmı bedelle, bir kısmı evlilik içinde ödenen taksitlerle karşılanmışsa, her iki kaynağın payı ayrı ayrı hesaplanır.
Bu nedenle kamulaştırma kararı, ödeme belgeleri ve yeni konutun tapu ve kredi kayıtları mal rejimi davasında temel belgelerdir.
Geniş Aile İçinde Çekişmeli Boşanma
Aynı avluyu paylaşan ailelerde eşin ailesinin evliliğe müdahalesi, ekonomik baskı ve hakaret gibi iddialar çekişmeli boşanma davalarında sık ileri sürülür. Tanıkların çoğunun akraba ya da komşu olması, beyanların dikkatle değerlendirilmesini gerektirir. Şiddet ya da tehdit varsa, boşanma davasını beklemeden 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve iletişim yasağı gibi koruma tedbirleri istenebilir.
Çocukların Okulu ve Yeni Mahalle
Taşınma sonrası çocukların yeni bir okula ve çevreye alışması, velayet değerlendirmesinde mahkemenin gözettiği bir unsurdur. Mahkeme çocuğun üstün yararını esas alır, gerekirse sosyal inceleme raporu aldırır. Velayeti almayan ebeveyn ile çocuk arasında düzenli bir kişisel ilişki kurulur. Düğünde takılan ziynetler ise kadının kişisel malıdır ve iadesi ayrıca istenebilir. Nafaka miktarı belirlenirken tarafların taşınma sonrasında değişen gelir ve kira yükleri de dikkate alınır; mahkeme gelirleri SGK ve banka kayıtlarıyla araştırır.
Kamulaştırma Bedeli Harcandıysa
Kamulaştırma bedeli eşimin hesabına yattı ve harcandı; hakkım kaybolur mu?
Bedel edinilmiş mal niteliğindeyse ve diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla harcandıysa, mal rejiminin tasfiyesinde bu harcamalar hesaba eklenebilir. Harcamanın zamanı ve amacı banka kayıtlarıyla ortaya konmalıdır.
Sur'da ya da Sur'dan taşındığınız yeni yerleşim yerinizde boşanma sürecinin eşiğindeyseniz, ilk görüşmede durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz.
